|
Prof. Dr. Sinsi
|
Devletler Coğrafyası - Nijerya
Devletler Coğrafyası - Nijerya
Nüfus ve Sosyal Hayat
Dünyanın nüfus bakımından dokuzuncu ülkesi olan Nijerya, yaklaşık 89 666 000 nüfusuyla Afrika’nın en kalabalık ülkesidir Nüfus artışının en yüksek olduğu ülkelerden biridir
Halkın büyük bir bölümünü yerli kabileler teşkil eder Ayrıca Avrupalı beyazlar da mevcuttur Nüfus, birbirinden birçok bakımlardan farklı, yüzlerce çeşit gruplardan teşekkül eder Bunların en güçlü ve geniş olanı Housa-Fulani kabileleridir On dördüncü yüzyılda Müslümanlıkla şereflenen bu insanlar, ülke idaresini ellerinde tutmaktadırlar Ayrıca güneybatıda Yoruba, güneydoğuda İbo kabileleri de güçlüdür Bundan başka Tıv, Iraw, İbibio, Efik veIfe kabileleri, sayıca kalabalık diğer kabilelerden birkaçıdır
Kuzeyde bulunan ve ülke yönetiminde başrolü oynayan Hausa-Fulani kabileleri genellikle ticaret ve çiftçilikle uğraşırlar Ülke idaresinde ve hayat tarzlarında, İslam kaidelerine bağlı kalırlar
Nijerya nüfusunun yarıdan çoğu Müslümandır Ülkede, genellikle Avrupalı olan bir miktar Hıristiyan vardır Bazı kabileler ise hala putperesttir Müslüman Nijeryalıların kültür düzeyleri oldukça yüksektir Ülke genelinde okuma-yazma oranı % 50’dir Nijerya’da toplam 13 üniversite mevcuttur
Nijerya’da, yüzlerce çeşit kabile gruplarının, yine yüzlerce çeşit dili vardır Bugün için Afro-Asyatik ve Nijer-Kongo ailelerinden gelme 300’den fazla yerli dil tespit edilmiştir Ülke, uzun yıllar İngiltere zulmü ve sömürgesi altında kaldığı için, resmi daireler ve okullarda İngilizce kullanılmış ve ülkenin resmi dili haline gelmiştir Bundan başka Arapça da konuşulmaktadır Yerli dillerinin en yaygın ve sosyal hayatta tesirli olanları Hausa,Yoruba ve İbo dilleridir
Kabileler arasında adet, örf, dil, din ve yaşantı bakımından birçok farklılık varsa da, ekonomik hayatta nüfusun çoğunluğu tarım ve ticarette birleşir Birçok köy ve klanların yönetim unsurunun temelini, büyük ölçüde genişlemiş ve poligami türde aileler meydana getirir Bu aileler politik, sosyal ve ekonomik sistemler itibariyle, aileye has bir organize ile, gıda üretiminde en güçlü olma amacındadır Fakat bu aileler hiçbir zaman Avrupa’daki ayrıcalıklı zümreler halinde değildir ve aile reisleri veya klan başkanları bir Avrupa diktatörü şeklinde hareket etmezler
İslamiyetin, Nijerya’ya getirdiği barış, huzur ve seadet, 600 yıldan beri insanlık sıfatlarından habersiz bu insanların hayatlarına yepyeni ufuklar kazandırmıştır Nitekim Avrupalıların boyunduruğundan kurtulmaları, bu sayede kazanmış oldukları birlik ve beraberlikle gerçekleşmiştir
Bugün için Nijerya, Afrika ülkelerine nazaran refah seviyesi yüksek olan bir ülkedir Mevcut petrol yataklarından elde edilen gelirler, ülkedeki iç karışıklıkları önlediği gibi ülke insanlarına geniş iş imkanları sağlamıştır
Nijerya’nın başşehri Lagos’tur Önemli bir ticari limandır Oldukça modern binalarla doludur Milletlerarası bir havaalanına sahiptir
Ülkenin en büyük ve gelişmiş şehri Ibadan’dır Önemli bir endüstri merkezi olup, Afrika’nın açık pazar bölgesidir Diğer önemli şehirleri ise Sokoto Nehrinin doğusundaki Sokoto şehri, Kaduna Nehri üzerinde Kaduna şehri, Kano, Zaria, Port Harcourt, Jos Benin Nsukka, Oyo Yolo ve Mubi’dir
Siyasi Hayat
Nijerya federal bağımsız bir cumhuriyettir Federal hükümet merkezinden başka 19 eyalet bölgesine ayrılır Devlet başkanı seçimle başa gelir Parlamento iki meclisten meydana gelir Ayrıca her eyaletin bir hükümeti ve eyalet başkanı olur Eyalet başkanlarının ülke idaresindeki önemi çok büyüktür Anayasaya göre devlet başkanı, eyaletlerin üçte ikisinin desteğini almak zorundadır Millet Meclisi 449 sandalyeden meydana gelir Senato ise 95 üyelidir
Nijerya, bağımsızlığından bu yana askeri darbelerin en çok yapıldığı ülkelerden olup günümüzde askeri rejim tarafından idare edilmektedir 1992’de seçimler yapıldı Sivil hükümete geçiş olarak 27 Ağustos 1993 tarihi tesbit edildi
Ekonomi
Ekonomi daha çok tarıma dayanır Yerfıstığı, pamuk, palmiye ağaçları, sebze ve meyve türleri, kakao, kauçuk tahıl ürünleri, hurma ve yerfıstığı yağı, kereste ve kolacevizi bol miktarda üretilir Kakao ve kauçuk üretiminde dünyanın altıncı ülkesidir Ülke topraklarının % 25’i ekime müsaittir
1960’lı yıllarda bulunan petrol, Nijerya ekonomisini geniş ölçüde ferahlattı Afrika’da hemen hemen en istikrarlı ekonomiye sahip ülkelerden biri haline geldi Güneyde delta bölgesi, petrol yatakları bakımından oldukça zengindir Dünyanın yedinci büyük petrol üreticisi durumunda olan Nijerya’nın ihracatının büyük bir bölümünü, petrol ve yan ürünleri teşkil etmektedir Ayrıca doğal gaz bakımından da oldukça zengindir 1980 yılında petrokimya ve doğal gaz tesisleri tamamlanmış ve rafineri sayısı arttırılmıştır Nijerya ham petrolden başka ayrıca kömür, kalay, kireçtaşı, kolimbit ve demir madenleri de üretmektedir
Mevcut nehir sularından, hidroelektrik santralleri kurmak suretiyle, elektrik enerjisi üretilmektedir Bunlardan en büyüğü Kainiji Barajıdır
İhracatının % 95’ini ham petrol teşkil eder Çeşitli gıda maddeleri ve otomobil parça takımları, diğer önemli ihraç ürünleridir Gıda maddeleri ihracatının büyük bir bölümünü kakao meydana getirir Ayrıca tütün, palmiye ürünleri, yerfıstığı, pamuk ve soya diğer ihraç ürünlerini teşkil eder
Nijerya, kereste, kauçuk ve hayvan derilerinden de büyük gelirler elde etmektedir İhracatını daha çok İngiltere, Almanya ve Japonya’ya yapar ABD, Almanya ve Hollanda’dan ise çeşitli makina, ilaç ve elektronik malzemeler, ithal etmektedir
Kişi başına düşen milli gelir 370 dolardır İş gücünün % 60’ı tarım, % 20’si ticaretle ilgilidir Doğal gaz ve petrokimya endüstrisi yanında, ormancılık, balıkçılık, tekstil, çimento ve sigara endüstrileri de önemlidir OPEC üyesi olan Nijerya, büyük bir demir-çelik endüstrisine ve geniş bir inşaat sektörüne sahiptir
Ulaşım: Ulaşımın geliştiği ülkede yollar genelde kuzey-güney istikametini takip eder Uzunluğu yaklaşık 124 000 kilometreyi bulan karayolunun % 50’si asfalt kaplıdır Demiryolu ulaşımı gelişmiş olup toplam uzunluğu 3805 kilometredir Lagos ve Kano havaalanları en işlek uluslararası havalimanlarıdır
|