Kıtalar Üzerindeki Akarsular

Kıtalar üzerindeki akarsular

Avrupa; doğuda Asya kıtası, güneyde Akdeniz batıda Atlas okyanusu ve kuzeyde ise Kuzey Buz denizi ile çevrilidir

Büyük bir kısmı ova ve plâtolarla kaplı olan Avrupa'nın ortalama yükseltisi oldukça azdır Avrupa'nın en önemli yükseltisi kıtanın güney kısmında uzanan Alp dağlarıdır kıtanın en yüksek yeri Fransa'daki Mont - Blanc (4810 metre) dağıdır kıtanın kuzeyinde ise İskandinav yarımadasında Norveç ve İsveç'in sınırlarını oluşturan İskandinav dağları yer alır



Kıta, akarsu ve göl bakımından oldukça zengindir Avrupa'nın ortalama yükseltisi az olması sonucunda akarsular denge profilini kazanmıştır Bu yüzden Avrupa akarsularının enerji potansiyeli ve aşındırma gücü azdır Akarsular üzerinde taşımacılık ve ulaşım çok yaygındır

Kıtanın kutba yakın yüksek enlemlerinde yer alan Finlandiya, Norveç ve İsveç gibi ülkelerde buzulların oluşturduğu şekillere rastlanır Bu ülkelerde buzul vadileri, fiyortlar, göl çanakları, morenler ve sirk gölleri yer alır Dünya'nın en fazla göl bulunan ülkesi Finlandiya'dır

Avrupa kıtasında birçok farklı iklim görülür kıtanın kuzeybatısında yer alan kısmında batı rüzgârları ve Gulf Stream sıcak su akıntısının etkisiyle ılıman okyanus iklimi görülür Bu iklim özellikle İngiltere, Hollanda, Danimarka, Belçika ve Almanya’yı etkilemektedir kıtanın kuzeyinde İskandinav yarımadasının büyük bir kısmında sert ve soğuk iklimler hâkimdir

Orta ve Doğu Avrupa’da ise karasal iklim koşulları hüküm sürer Bu iklim özellikle Macaristan, Avusturya, İsveç ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkeleri etkiler Avrupa’nın güney kesimi ise, Akdeniz kıyısında bulunduğu için Akdeniz ikliminin etkisi altındadır

Kıtanın güneyinde maki bitki örtüsü, kuzeybatısında daima yeşil kalan ormanlar, kuzeyde iğne yapraklı tayga ormanları, Orta ve Doğu Avrupa’da ise bozkırlar yer alır

Avrupa kıtasında tarım ve hayvancılık çok gelişmiştir Çünkü gelişmiş bütün teknolojik olanaklar kullanılarak tarım ve hayvancılık yapılır Özellikle Hollanda ve Belçika gibi ülkelerde intansif tarım yapılır Bu sayede toprakları küçük olan bu ülkeler çok miktarda tarım ürünü yetiştirmektedir Yine Hollanda çiçek yetiştiriciliği ve hayvancılıkta öne çıkmıştır kıtada en çok yetiştirilen tarım ürünleri tahıllar, şeker pancarı, patates, üzüm, sebze ve meyvelerdir

İskandinav yarımadasındaki ülkelerde arazi elverişsiz olduğu için tarım ve hayvancılık gelişmemiştir Bu ülkelerde balıkçılık ve ormanlar çok gelişmiştir Fransa üzüm, Almanya patates üretiminde Dünya’ da en önde gelen ülkelerdir

Kıtada nüfusun en fazla toplandığı yer kuzeybatı kısmıdır Nüfus yoğunluğu en fazla olan ülke Hollanda’dır Avrupa’nın en seyrek nüfuslu yerleri İskandinav yarımadasının orta ve kuzey kısmı, Alp dağlarının yüksek kesimleri ve Grönland’dır

Kıtada şehir nüfusu oranı oldukça fazladır Şehir nüfusu oranının en fazla olduğu ülke İngiltere’dir Avrupa, kıtalar arasında nüfus yoğunluğu en fazla olan kıtadır kıtada tarımda çalışanların oranı çok azdır İnsanlar genelde şehirlerde yaşar ve büyük kısmı hizmetler sektörü ile sanayi faaliyetlerinde çalışır

Avrupa, yer altı zenginlikleri açısından çok önemli bir kıta değildir kıtanın kuzeybatısında bulunan taş kömürü ve demir yatakları özellikle İngiltere’nin endüstride ilerlemesini sağlamıştır

Avrupa, ekonomi ve sanayinin en çok geliştiği kıta-dır kıta birçok ekonomik faaliyetin merkezi durumundadır Dünya ticaretinin en çok geliştiği kıtadır Avrupa’da ekonomi, sanayi ,ve ticaret çok geliştiği için, yaşam standardının en yüksek olduğu kıta olmuştur Özellikle Kuzeybatı Avrupa ülkeleri, İskandinav ülkeleri ve İsviçre en çok gelişmiş ülkelerdir İsviçre, kıtada yaşam standardının en yüksek olduğu ülkedir Balkan ülkeleri ve Doğu Avrupa ülkeleri yeni yeni gelişmeye başlayan ülkelerdir

Kıtada turizm çok gelişmiştir Gezilebilecek birçok tarihî güzellik vardır Turizmin en fazla geliştiği, ülkeler; Fransa, Hollanda, İspanya, İtalya ve Yunanistan’ dır İsviçre, İsveç ve Norveç’te kış turizmi, İspanya, İtalya ve Yunanistan’da ise yaz turizmi gelişmiştir

ASYA KITASI

Kıtanın doğusunu Büyük okyanus, güneyini Hint okyanusu, batısını Akdeniz, Karadeniz ve Avrupa, kuzeyini ise Kuzey Buz denizi oluşturur

Asya, yüz ölçümü en büyük olan kıtadır (44 milyon km2) kıtanın güney kısmında doğu batı yönünde uzanan Dünya’nın en büyük ve en yüksek sıradağı olan Himalayalar uzanır kıtanın orta, kuzey ve doğu kısımları düz alanlara sahiptir Batıda ise kuzey güney doğrultusunda Ural ve Kafkas dağları yer alır kıtada, Arabistan, Karakum ve Kızılkum, çölleri vardır

Kıtada büyük akarsu ve göller yer alır Hazar, Aral Baykal gölleri ile Fırat, Dicle, Seyhan, Volga, Obi, İndus ve Ganj gibi akarsular bulunur

Kıtada Akdeniz, muson, karasal, çöl ve tundra iklimleri görülür Kış mevsiminde Dünya’nın en soğuk yerleri kıtadaki Sibirya’dır kıtada yaz ve kış mevsimi arasındaki sıcaklık farkı fazladır Güneydoğu, Asya’nın bitki örtüsü oldukça gür ormanlardır

Çünkü burası Dünya’nın en çok yağış alan bölgelerinden biridir kıtanın kuzeyinde 60° enlemi çevresinde iğne yapraklı ormanlar bulunur İç bölgelerde ise bozkırlar yer alır

Kıtada tarım ve hayvancılık çok gelişmiştir Birçok tarım ürününün en fazla yetiştiği kıta burasıdır kıtada en çok yetiştirilen ürünler çay, pirinç, pamuk, soya fasulyesi, kauçuk, şeker, pancarı, yer fıstığı, hurma, ayçiçeği ve buğdaydır

Hindistan’da büyükbaş hayvancılık çok gelişmiştir Orta Asya bozkırlarında ise küçükbaş hayvancılık çok yaygındır

Kıta, Dünya nüfusunun yarısından fazlasını barındırır Asya’nın en kalabalık üç ülkesi Çin, Hindistan ve Bangladeş’tir Güneydoğu Asya’da nüfus yoğunluğu fazladır Nüfusun en seyrek olduğu, yerler ise çöller, Himalayalar’ın yüksek yerleri, Moğolistan ve Sibirya’dır Şehirleşmenin en fazla olduğu ülke Japonya’dır

Kıta, yer altı kaynakları açısından oldukça zengindir Asya’da; petrol, doğal gaz, kalay, bor, krom, manganez, kömür, demir ve altın en önemli yer altı kaynaklarıdır Özellikle çok zengin olan petrol ve doğal gaz yatakları kıtanın Dünya üzerindeki önemini artırmaktadır Zengin maden yatakları Ural dağları, Orta Doğu ülkeleri ve Türk cumhuriyetlerinde bulunmaktadır

Kıtada sanayi, ticaret ve ekonominin en çok geliştiği ülke Japonya’dır kıtadaki diğer ülkeler genellikle, gelişmekte olan ve geri kalmış ülkelerdir

AFRİKA KITASI

Kıta; kuzeyde Akdeniz, doğuda Kızıldeniz ve Hint okyanusu, batı ve güneybatıda ise Atlas okyanusu ile çevrilidir

Kıtanın kuzeyinde Atlas dağları, orta kısmında ise Klimanjaro en önemli yükseltilerdir kıta genellikle düz alanlara sahiptir

Kıtanın en büyük iki akarsuyu Kongo ve Nil’dir kıtanın doğusunda çöküntü hendekleri içinde oluşan büyük göller, (Tanganika, Viktoria, Nyasa, Rudolf, Kivu) yer alır

Kıtanın orta kısmında ekvatoral iklim görülür Kıyılarda ise denizel iklimler ve savan iklimi görülür Özellikle kıtanın kuzeyinde büyük bir alanda çöl iklimi görülür Dünya’nın en büyük çölü, olan Büyük Sahra burada yer alır Bu bölge çok az yağış alır kıtanın en büyük sorunu erozyondur

Kıtanın Kuzey Yarım Küre’de kalan bölümünde nüfus yoğunluğunun çok az olmasının nedeni, büyük kısmının çöllerle kaplı olmasıdır kıtanın nüfus yoğunluğu çok fazla değildir Diğer kıtalara yoğun bir, şekilde göç meydana gelmektedir Yerleşmelerin yoğun olduğu yerler kıtanın kıyı kesimleridir