Jinekolojik Kanserler Ve Erken Tanı

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-16-2012

Ancak, az gelişmiş ülkelerde hala en sık genital kanser olarak karşımıza çıkmaktadır

Bu nedenle, serviks kanserinin bir ülkede sık olmasının o ülkenin az gelişmiş olma kriterlerinden biri olduğunu düşünen araştırmacılar vardır

Serviks kanseri over ve endometriyum kanserlerine göre nispeten daha erken ama yine de ortalama 50 yaş civarında görülür ama her yaşta görülebilir

Risk Faktörleri
Risk faktörleri serviksin kanser öncüsü lezyonları olan servikal intraepitelyal lezyonlarla aynıdır (Detaylı bilgi için Servikal İntraepitelyal Neoplaziler bölümüne bakınız)

Risk cinsel aktivite ile yakında ilişkilidir

İlk ilişkinin erken yaşta olması, erken yaşta doğum, birden fazla partnerin olması ve hatta tek partner olsa da bu partnerin farklı partnerlerinin olması serviks kanseri riskini artırır

Ayrıca, sigara ve doğum kontrol hapları da riski artırır

Ancak, doğum kontrol hapları ile serviks kanseri arasındaki ilişkinin daha çok hap kullananların daha liberal bir cinsel yaşamları olması ile ilgili olduğu düşünülmektedir

Cinsel yaşam ile serviks kanserinin bu derece yakın ilişkili olması cinsel temasla bulaşan hastalıkların rolü olduğunu düşündürmektedir ki son 20 yılda bunun gerçekten de böyle olduğu gösterilmiştir

Genital siğil oluşturan bir virüs olan Human Papilloma Virus’un (HPV) serviks kanseri olgularının büyük bir kısmında rolü olduğu gösterilmiştir

HPV’nin 70’den fazla türü saptanmıştır ve bunların hepsi kanser yapmaz

Özellikle bazı tipleri (Tip 16 ve 18) kanser olgularında ön plan saptanmaktadır

Belirti ve Bulgular
Serviks kanserinin en sık bulgusu ağrısız ve özellikle ilişki sonrasında olan kanamadır

Bu nedenle, daha önce bir çok kez çeşitli yerlerde vurgulanmakla birlikte yeniden vurgulamakta fayda vardır

Lütfen!!!!!

“Her türlü anormal (ve özellikle adet dışı olan) kanamada jinekologunuza başvurunuz!!!”
Serviks kanserinin diğer belirtileri arasında kötü kokulu akıntı da bulunabilir

Bu nedenle, basit bir şikayet gibi görülen bu yakınma da göz ardı edilmemelidir

Diğer belirtiler, daha çok kanserin ileri evrelerinde görülür

Durdurulamayan vajinal kanamalar, tümörün kitlesel etkisi ve yakın komşuluğu nedeniyle idrar yollarını tıkaması ve buna bağlı börek yetmezliği, lenf dolaşımının bozulmasına bağlı bacaklarda lenfödem bu belirtilerdendir

Bu belirtiler ortaya çıktığında kanser genellikle tedavi şansını büyük oranda kaybetmiştir

Tanı
Tanı jinekolojik muayene sırasında yapılan gözlemde rahim ağzında kitle ve ülserleşme gibi lezyonların görülmesi ve bu lezyonlardan alınan biyopsi ile konulur

Biyopsi ile tanı konulmuş olgularda kanserin yayılma derecesini saptamak için çeşitli tetkikler de yapılmalıdır

Tedavi
Kanser lokal olarak yayılır ve bu bölge lenf nodları açısından zengin olduğundan erken evrelerde bile lenf nodlarını tutabilir

Lenf nodlarının tutulması kanserin metastaz yapma riskini artırır

Bu nedenle, serviks kanseri erken tanı ve kanser gelişmeden kanser öncüsü lezyon halinde iken tanı mümkün iken kanser gelişmiş ise tedavi şansı nispeten az olan bir kanser türüdür

Çok erken kanser henüz sadece servikste mikroskobik düzeyde iken yakalanmışsa sadece rahimin alınması ve hatta seçilmiş olgularda serviksin koni şeklinde çıkarılması yeterlidir

Ancak çoğunlukla erken evre olsa bile rahimin çevre dokularla birlikte alındığı ve o bölgedeki lenf dokularının da çıkarıldığı radikal bir operasyon uygulanır

Daha ileri evrelerde ise cerrahi önerilmez

Bu olgularda radyoterapi uygulanır

Son yıllarda bu hastalarda kemoterapi ve radyoterapinin bir arada uygulandığı kemoradyasyon tedavisi yapılması önerilmektedir

Erken evrede yakalanmışsa tedavi şansı yüksektir (%85)

Ancak klinik lezyon oluşması bile evreyi yükseltir ve bu hastalarda tedavi şansı azalır ve ileri evrelerde %10’lara kadar düşer

VAJİNA KANSERİ

Genital organlarda en nadir görülen kanser türlerindendir

Genellikle, serviks kanseri ve vulva kanseri olan hastalarda görülür

Belirtileri serviks kanserine benzer

Tedavi vajinanın çıkarılması veya vajina içine lokal radyoterapi verilmesi şeklindedir

VULVA KANSERİ

Vulva, dış genital organlara verilen isimdir (Bakınız Genital organların anatomisi)

Vajina kanserinden biraz daha sık olmakla birlikte yine de nadir görülen bir genital kanserdir

Görülme yaşı 40-50 yaşlar ve 70 yaşlar olmak üzere 2 yaş grubunda pik yapar

Genç yaşta görülenler serviks kanserine benzer şekilde HPV (Human Papilloma Virusu) ile ilişkilidir

İleri yaşta görülenler HPV ile bağlantılı değildir

Bu olgularda daha çok çevresel irritanların rolü olduğu düşünülmektedir

Vulva kanserinin en önemli belirtilerinden biri kaşıntıdır

Tedaviye dirençli olan kaşıntı olgularında görünür bir lezyon olmasa da biyopsi almak gereklidir

Bunun dışında vulvada renk değişiklikleri ve kızarıklık, ülser, kitle gibi çeşitli cilt lezyonları görülebilir

Kesin tanı biyopsi ile konulduğundan vulvada görülen tüm şüpheli durumlarda biyopsi almak tanı koydurucudur

Olguların yarısında erken evrede tanı konabilir

Tedavi cerrahidir

Erken evre yakalandığında tedavi şansı %90’ları bulabilir

Tümörle birlikte çevre doku ve lenf bezleri çıkarılır

İleri evrelerde cerrahiye ek olarak radyoterapi uygulanabilir

10-16-2012	#3
Prof. Dr. Sinsi	Jinekolojik Kanserler Ve Erken Tanı Ancak, az gelişmiş ülkelerde hala en sık genital kanser olarak karşımıza çıkmaktadır Bu nedenle, serviks kanserinin bir ülkede sık olmasının o ülkenin az gelişmiş olma kriterlerinden biri olduğunu düşünen araştırmacılar vardır Serviks kanseri over ve endometriyum kanserlerine göre nispeten daha erken ama yine de ortalama 50 yaş civarında görülür ama her yaşta görülebilir Risk Faktörleri Risk faktörleri serviksin kanser öncüsü lezyonları olan servikal intraepitelyal lezyonlarla aynıdır (Detaylı bilgi için Servikal İntraepitelyal Neoplaziler bölümüne bakınız) Risk cinsel aktivite ile yakında ilişkilidir İlk ilişkinin erken yaşta olması, erken yaşta doğum, birden fazla partnerin olması ve hatta tek partner olsa da bu partnerin farklı partnerlerinin olması serviks kanseri riskini artırır Ayrıca, sigara ve doğum kontrol hapları da riski artırır Ancak, doğum kontrol hapları ile serviks kanseri arasındaki ilişkinin daha çok hap kullananların daha liberal bir cinsel yaşamları olması ile ilgili olduğu düşünülmektedir Cinsel yaşam ile serviks kanserinin bu derece yakın ilişkili olması cinsel temasla bulaşan hastalıkların rolü olduğunu düşündürmektedir ki son 20 yılda bunun gerçekten de böyle olduğu gösterilmiştir Genital siğil oluşturan bir virüs olan Human Papilloma Virus’un (HPV) serviks kanseri olgularının büyük bir kısmında rolü olduğu gösterilmiştir HPV’nin 70’den fazla türü saptanmıştır ve bunların hepsi kanser yapmaz Özellikle bazı tipleri (Tip 16 ve 18) kanser olgularında ön plan saptanmaktadır Belirti ve Bulgular Serviks kanserinin en sık bulgusu ağrısız ve özellikle ilişki sonrasında olan kanamadır Bu nedenle, daha önce bir çok kez çeşitli yerlerde vurgulanmakla birlikte yeniden vurgulamakta fayda vardır Lütfen!!!!! “Her türlü anormal (ve özellikle adet dışı olan) kanamada jinekologunuza başvurunuz!!!” Serviks kanserinin diğer belirtileri arasında kötü kokulu akıntı da bulunabilir Bu nedenle, basit bir şikayet gibi görülen bu yakınma da göz ardı edilmemelidir Diğer belirtiler, daha çok kanserin ileri evrelerinde görülür Durdurulamayan vajinal kanamalar, tümörün kitlesel etkisi ve yakın komşuluğu nedeniyle idrar yollarını tıkaması ve buna bağlı börek yetmezliği, lenf dolaşımının bozulmasına bağlı bacaklarda lenfödem bu belirtilerdendir Bu belirtiler ortaya çıktığında kanser genellikle tedavi şansını büyük oranda kaybetmiştir Tanı Tanı jinekolojik muayene sırasında yapılan gözlemde rahim ağzında kitle ve ülserleşme gibi lezyonların görülmesi ve bu lezyonlardan alınan biyopsi ile konulur Biyopsi ile tanı konulmuş olgularda kanserin yayılma derecesini saptamak için çeşitli tetkikler de yapılmalıdır Tedavi Kanser lokal olarak yayılır ve bu bölge lenf nodları açısından zengin olduğundan erken evrelerde bile lenf nodlarını tutabilir Lenf nodlarının tutulması kanserin metastaz yapma riskini artırır Bu nedenle, serviks kanseri erken tanı ve kanser gelişmeden kanser öncüsü lezyon halinde iken tanı mümkün iken kanser gelişmiş ise tedavi şansı nispeten az olan bir kanser türüdür Çok erken kanser henüz sadece servikste mikroskobik düzeyde iken yakalanmışsa sadece rahimin alınması ve hatta seçilmiş olgularda serviksin koni şeklinde çıkarılması yeterlidir Ancak çoğunlukla erken evre olsa bile rahimin çevre dokularla birlikte alındığı ve o bölgedeki lenf dokularının da çıkarıldığı radikal bir operasyon uygulanır Daha ileri evrelerde ise cerrahi önerilmez Bu olgularda radyoterapi uygulanır Son yıllarda bu hastalarda kemoterapi ve radyoterapinin bir arada uygulandığı kemoradyasyon tedavisi yapılması önerilmektedir Erken evrede yakalanmışsa tedavi şansı yüksektir (%85) Ancak klinik lezyon oluşması bile evreyi yükseltir ve bu hastalarda tedavi şansı azalır ve ileri evrelerde %10’lara kadar düşer VAJİNA KANSERİ Genital organlarda en nadir görülen kanser türlerindendir Genellikle, serviks kanseri ve vulva kanseri olan hastalarda görülür Belirtileri serviks kanserine benzer Tedavi vajinanın çıkarılması veya vajina içine lokal radyoterapi verilmesi şeklindedir VULVA KANSERİ Vulva, dış genital organlara verilen isimdir (Bakınız Genital organların anatomisi) Vajina kanserinden biraz daha sık olmakla birlikte yine de nadir görülen bir genital kanserdir Görülme yaşı 40-50 yaşlar ve 70 yaşlar olmak üzere 2 yaş grubunda pik yapar Genç yaşta görülenler serviks kanserine benzer şekilde HPV (Human Papilloma Virusu) ile ilişkilidir İleri yaşta görülenler HPV ile bağlantılı değildir Bu olgularda daha çok çevresel irritanların rolü olduğu düşünülmektedir Vulva kanserinin en önemli belirtilerinden biri kaşıntıdır Tedaviye dirençli olan kaşıntı olgularında görünür bir lezyon olmasa da biyopsi almak gereklidir Bunun dışında vulvada renk değişiklikleri ve kızarıklık, ülser, kitle gibi çeşitli cilt lezyonları görülebilir Kesin tanı biyopsi ile konulduğundan vulvada görülen tüm şüpheli durumlarda biyopsi almak tanı koydurucudur Olguların yarısında erken evrede tanı konabilir Tedavi cerrahidir Erken evre yakalandığında tedavi şansı %90’ları bulabilir Tümörle birlikte çevre doku ve lenf bezleri çıkarılır İleri evrelerde cerrahiye ek olarak radyoterapi uygulanabilir