Sabit Protez Yapımında Dikkat Edilecek Noktalar

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-16-2012

Sabit protez yapımında dikkat edilecek noktalar:

Öncelikle dişler doktorlar tarafından üye olarak he-saplanır

Bunu şu şekilde açıklayabiliriz

Bir tek eksik dişi-niz varsa sağındaki ve solundaki dişler kesilerek bir köprü hazırlanır

Dolayısıyla böyle bir köprüye 3 üye denir

Eğer iki eksik dişiniz varsa ve ikisi yan yana ise yine boşluğun sağı, solu kesilir

Bu sefer 4 üye köprü yapılır; ama iki tane dişiniz eksik ve bunlardan biri alt çenede biri üst çenede ise, her iki bölgede üç üyeli 2 tane köprü, dolayısıyla top-lam 6 üye diş yapılacaktır

Üye sayısı protezin fiyatını et-kiler

Sabit protezler üye sayısına göre hesaplanır

Korsan muayenehanelerde bu fiyatlar 25 dolara ka-dar düşebilir ki bu fiyat normal kullanılabilir bir sabit pro-tezin toplam masrafı bile değildir

Protez yapımında çalı-şılan laboratuar ve kullanılan malzeme kalitesi çok önem-lidir

Ucuz protezler, bir yıl içinde estetik parçaları kırılan, sararan, kararan dişlere dönüşür

Kenar uyumları iyi değil-dir

Bu da protezin altında kalan dişin çürümesine ve hem dişin hem de protezin kaybına neden olur

Lütfen piyasa fiyatlarının çok altında bir protezi yaptırmaya kalkmayın

Dişinizi düşünüyorsanız böyle bir protez yaptıracağınıza dişsiz gezin, ağzınıza daha az zarar verirsiniz

Hem çok ucuz hem kaliteli bir protez olamaz kendinizi kandırmayın

Sabit protezde ilk önce destek dişler anestezi altında kesilerek hazırlanır

Bazı kurallar çerçevesinde küçültülür

Bu işlem sırasında dikkat etmeniz gereken önemli konu-lardan biri kesim sırasında bol su kullanılması, diş yanık kokusunun burnunuza gelmemesidir

Diş kesimi ve çürük temizleme esnasında kullanılan, hastaların bayıldığı vızıltılı aletlere aerotor, başlık diyoruz

Bu cihazlar çok hızlı dönerek dişi keser

Ve ortaya sürtünme nedeniyle hatırı sayılı bir ısı çıkar

Aynı zamanda aeretorun ucundan so-ğutma için çıkan suyla dişler bir taraftan yıkanır bir taraf-tan da soğutulur

Bazı korsan hekimler bu soğutmanın önemini bilmezler, sadece temizlik için basit bir yıkama olarak görürler

Oysa fazla ısı diş sinirlerinizin ölmesine neden olabilir

Dişlerinizin dolgu yapılırken, kesim yapılır-ken susuz ortamda hazırlanmasına asla izin vermeyiniz

Eskiden diş yaptırmak denince korkunç ağrılı, acılı bir süreç akla gelirdi

Günümüzde protez hazırlık aşaması, sıfır acı ile yapılan, ama hastayı ve hekimi yoran meşak-katli bir iştir

Koltukta kesim sırasında çok acı çekiyorsa-nız normal değildir

Yani bu iş tamamen acısız rahatlıkla yapılabilir

Hekimi çektiğiniz acı konusunda uyarın

Gere-kirse anestezik iğnenin tekrar yapılmasını sağlayın

Bu arada anestezi için kullanılan ampuller genellikle sanıldığı gibi morfin değildir

Gerektiğinde 4-5 ampule kadar da kullanılabilir

Ne uyuşturucudur ne de alışkanlık yapma riski vardır

Anestezi yapılırken bazen yan sinir dallan ne-deniyle ya da anatomik oluşumlar ya da kullanılan malze-menin saklama şartlarından dolayı etkinliğinin azalması gibi nedenlerle yeterli anestezi sağlanamayabilir

Anestezi tekrarlanarak ağrılar kesilmelidir

Dişler kesilip hazırlandıktan sonra ölçü alınarak la-boratuvarda çalışılmak üzere kalıpları çıkarılır

Diş teknis-yeni tarafından kalıplar üzerinde dişler hazırlanır

Bu süre iş yoğunluğu gibi bazı nedenlere göre değişebilir

Ortala-ma bir hafta-10 gün arası sürer

Fazla uzatılmamalıdır

Bir an önce dişler takılmalıdır

Sabit protezde porselen, biodent, zirkonyum, izosit gibi maddeler kullanılır

Porselen ve zirkonyum bizim önerdiğimiz fakat nispeten pahalı olan dişlerdir

Seramik esaslıdır

Diğerleri ise plastiktir

Benzetmek gerekirse; bi-odent plastik tabak, izosit melamin tabak, porselen de por-selen tabağa benzetilebilir

Plastik tabaklar nasıl kullanıl-dığında kısa sürede kötü bir görünüm alır, yamulur, renk değiştirirse, bu plastik esaslı protezler de zaman içerisinde çabuk bozulurlar

Plastik, porselene göre çok gözenekli bir yapıdır

Mikron düzeydeki bu gözenekler renklenmeye, aşınmaya zemin hazırlar

Dişeti ile biyolojik uyumu iyi değildir

Tek avantajları ucuzdurlar

Maddi durumunuz elveriyorsa kesinlikle tercih etmeyiniz

Porselenin biyolojik uyumu iyidir

Çok daha estetik bir dişe izin verir

Kolay renklenmez

Çay, kahve, kötü ağız hijyeni nedeniyle doğal dişleriniz ne kadar renklenirse, porselen dişleriniz de o ka-dar renklenir

İyi bir parlatma ile de tekrar beyazlar

Oysa sararan renklenen plastik esaslı dişlerde renklenme tekrar beyazlatılamaz

Porselen ya da biodent dişlerde iki tabaka vardır

İç tabaka tamamen metalden yapılır

Bu metal, dişin çiğne-me kuvvetlerine dayanması için destek görevi görür

Dişe estetiğini veren beyaz renkli ikinci ve üst tabaka porselen-le ya da plastik esaslı maddelerle hazırlanır

Zirkonyum ise metal kadar kuvvetli estetik bir malzemedir

Zirkon-yum dişlerde metal kullanılmaz bu yüzden porselenden de daha estetik bir sonuç verir

Dolayısıyla biraz daha pa-halıdır

Özellikle ön dişlerde estetik sizin için önemliyse zirkonyum ile çok iyi sonuç alırsınız

Ama arka dişlerde rahatlıkla porselen kullanabilirsiniz

Zirkonyumun bir avantajı da dişi daha az keserek yapılabilmesidir

Bu ara-da diş ve diş etlerimizle en uyumlu madde aslında altındır

Tek sorunu estetiği ve çabuk delinmesidir

Ölçü alındıktan sonra size geçici dişleriniz takılır ve dişleriniz hazırlanana kadar bekleme moduna geçersiniz

Kesilen dişlere kapakçık görevi görecek bu geçicilerin ya-pılması çok önemlidir

Hem proteziniz hazırlanana kadar ağrıları kesecek, diş dokularını mikroplara karşı koruyacak hem de dişlerin yükselmesini önleyeceklerdir

Korsan diş hekimleri bu geçicileri yapmayarak protez yapım aşaması-nı gereğinden fazla ağrılı geçirmenize ve dişlerin ilerde geri dönüşü olmayacak kadar etkilenmesine neden olur

Hekiminizi geçiciler konusunda mutlaka uyarın

Geçici dişler kesik bir dişin en temel hakkıdır

Bu konuyu geçici yapmayarak geçiştiren, sizi geçicilerin gerekmediğine ikna etmeye çalışan hekim hakkında durup bir kez daha düşü-nün

(Muhtemelen bir korsanla karşı karşıyasınızdır

)

Kesimden dolayı birkaç gün süren şiddetli ağrılar olabilir

Diş ve diş etleri kesilerek dişler hazırlanmıştır

Dış etkilerle ağrı çekmeniz ya da dokular toparlanana kadar şiddetli ağrıların olması normaldir

Geçicileriniz varsa bir iki gün içinde kesilecektir

Kesimden sonra anestezinin etkisi geçmeye başladı-ğında hemen kuvvetli bir ağrı kesici alınmalıdır

Çok sı-cak, çok soğuk etkiler dişte ağrı başlatacağından ılık şeyler yenilip içilmelidir

10-16-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Sabit Protez Yapımında Dikkat Edilecek Noktalar Sabit protez yapımında dikkat edilecek noktalar: Öncelikle dişler doktorlar tarafından üye olarak he-saplanır Bunu şu şekilde açıklayabiliriz Bir tek eksik dişi-niz varsa sağındaki ve solundaki dişler kesilerek bir köprü hazırlanır Dolayısıyla böyle bir köprüye 3 üye denir Eğer iki eksik dişiniz varsa ve ikisi yan yana ise yine boşluğun sağı, solu kesilir Bu sefer 4 üye köprü yapılır; ama iki tane dişiniz eksik ve bunlardan biri alt çenede biri üst çenede ise, her iki bölgede üç üyeli 2 tane köprü, dolayısıyla top-lam 6 üye diş yapılacaktır Üye sayısı protezin fiyatını et-kiler Sabit protezler üye sayısına göre hesaplanır Korsan muayenehanelerde bu fiyatlar 25 dolara ka-dar düşebilir ki bu fiyat normal kullanılabilir bir sabit pro-tezin toplam masrafı bile değildir Protez yapımında çalı-şılan laboratuar ve kullanılan malzeme kalitesi çok önem-lidir Ucuz protezler, bir yıl içinde estetik parçaları kırılan, sararan, kararan dişlere dönüşür Kenar uyumları iyi değil-dir Bu da protezin altında kalan dişin çürümesine ve hem dişin hem de protezin kaybına neden olur Lütfen piyasa fiyatlarının çok altında bir protezi yaptırmaya kalkmayın Dişinizi düşünüyorsanız böyle bir protez yaptıracağınıza dişsiz gezin, ağzınıza daha az zarar verirsiniz Hem çok ucuz hem kaliteli bir protez olamaz kendinizi kandırmayın Sabit protezde ilk önce destek dişler anestezi altında kesilerek hazırlanır Bazı kurallar çerçevesinde küçültülür Bu işlem sırasında dikkat etmeniz gereken önemli konu-lardan biri kesim sırasında bol su kullanılması, diş yanık kokusunun burnunuza gelmemesidir Diş kesimi ve çürük temizleme esnasında kullanılan, hastaların bayıldığı vızıltılı aletlere aerotor, başlık diyoruz Bu cihazlar çok hızlı dönerek dişi keser Ve ortaya sürtünme nedeniyle hatırı sayılı bir ısı çıkar Aynı zamanda aeretorun ucundan so-ğutma için çıkan suyla dişler bir taraftan yıkanır bir taraf-tan da soğutulur Bazı korsan hekimler bu soğutmanın önemini bilmezler, sadece temizlik için basit bir yıkama olarak görürler Oysa fazla ısı diş sinirlerinizin ölmesine neden olabilir Dişlerinizin dolgu yapılırken, kesim yapılır-ken susuz ortamda hazırlanmasına asla izin vermeyiniz Eskiden diş yaptırmak denince korkunç ağrılı, acılı bir süreç akla gelirdi Günümüzde protez hazırlık aşaması, sıfır acı ile yapılan, ama hastayı ve hekimi yoran meşak-katli bir iştir Koltukta kesim sırasında çok acı çekiyorsa-nız normal değildir Yani bu iş tamamen acısız rahatlıkla yapılabilir Hekimi çektiğiniz acı konusunda uyarın Gere-kirse anestezik iğnenin tekrar yapılmasını sağlayın Bu arada anestezi için kullanılan ampuller genellikle sanıldığı gibi morfin değildir Gerektiğinde 4-5 ampule kadar da kullanılabilir Ne uyuşturucudur ne de alışkanlık yapma riski vardır Anestezi yapılırken bazen yan sinir dallan ne-deniyle ya da anatomik oluşumlar ya da kullanılan malze-menin saklama şartlarından dolayı etkinliğinin azalması gibi nedenlerle yeterli anestezi sağlanamayabilir Anestezi tekrarlanarak ağrılar kesilmelidir Dişler kesilip hazırlandıktan sonra ölçü alınarak la-boratuvarda çalışılmak üzere kalıpları çıkarılır Diş teknis-yeni tarafından kalıplar üzerinde dişler hazırlanır Bu süre iş yoğunluğu gibi bazı nedenlere göre değişebilir Ortala-ma bir hafta-10 gün arası sürer Fazla uzatılmamalıdır Bir an önce dişler takılmalıdır Sabit protezde porselen, biodent, zirkonyum, izosit gibi maddeler kullanılır Porselen ve zirkonyum bizim önerdiğimiz fakat nispeten pahalı olan dişlerdir Seramik esaslıdır Diğerleri ise plastiktir Benzetmek gerekirse; bi-odent plastik tabak, izosit melamin tabak, porselen de por-selen tabağa benzetilebilir Plastik tabaklar nasıl kullanıl-dığında kısa sürede kötü bir görünüm alır, yamulur, renk değiştirirse, bu plastik esaslı protezler de zaman içerisinde çabuk bozulurlar Plastik, porselene göre çok gözenekli bir yapıdır Mikron düzeydeki bu gözenekler renklenmeye, aşınmaya zemin hazırlar Dişeti ile biyolojik uyumu iyi değildir Tek avantajları ucuzdurlar Maddi durumunuz elveriyorsa kesinlikle tercih etmeyiniz Porselenin biyolojik uyumu iyidir Çok daha estetik bir dişe izin verir Kolay renklenmez Çay, kahve, kötü ağız hijyeni nedeniyle doğal dişleriniz ne kadar renklenirse, porselen dişleriniz de o ka-dar renklenir İyi bir parlatma ile de tekrar beyazlar Oysa sararan renklenen plastik esaslı dişlerde renklenme tekrar beyazlatılamaz Porselen ya da biodent dişlerde iki tabaka vardır İç tabaka tamamen metalden yapılır Bu metal, dişin çiğne-me kuvvetlerine dayanması için destek görevi görür Dişe estetiğini veren beyaz renkli ikinci ve üst tabaka porselen-le ya da plastik esaslı maddelerle hazırlanır Zirkonyum ise metal kadar kuvvetli estetik bir malzemedir Zirkon-yum dişlerde metal kullanılmaz bu yüzden porselenden de daha estetik bir sonuç verir Dolayısıyla biraz daha pa-halıdır Özellikle ön dişlerde estetik sizin için önemliyse zirkonyum ile çok iyi sonuç alırsınız Ama arka dişlerde rahatlıkla porselen kullanabilirsiniz Zirkonyumun bir avantajı da dişi daha az keserek yapılabilmesidir Bu ara-da diş ve diş etlerimizle en uyumlu madde aslında altındır Tek sorunu estetiği ve çabuk delinmesidir Ölçü alındıktan sonra size geçici dişleriniz takılır ve dişleriniz hazırlanana kadar bekleme moduna geçersiniz Kesilen dişlere kapakçık görevi görecek bu geçicilerin ya-pılması çok önemlidir Hem proteziniz hazırlanana kadar ağrıları kesecek, diş dokularını mikroplara karşı koruyacak hem de dişlerin yükselmesini önleyeceklerdir Korsan diş hekimleri bu geçicileri yapmayarak protez yapım aşaması-nı gereğinden fazla ağrılı geçirmenize ve dişlerin ilerde geri dönüşü olmayacak kadar etkilenmesine neden olur Hekiminizi geçiciler konusunda mutlaka uyarın Geçici dişler kesik bir dişin en temel hakkıdır Bu konuyu geçici yapmayarak geçiştiren, sizi geçicilerin gerekmediğine ikna etmeye çalışan hekim hakkında durup bir kez daha düşü-nün (Muhtemelen bir korsanla karşı karşıyasınızdır) Kesimden dolayı birkaç gün süren şiddetli ağrılar olabilir Diş ve diş etleri kesilerek dişler hazırlanmıştır Dış etkilerle ağrı çekmeniz ya da dokular toparlanana kadar şiddetli ağrıların olması normaldir Geçicileriniz varsa bir iki gün içinde kesilecektir Kesimden sonra anestezinin etkisi geçmeye başladı-ğında hemen kuvvetli bir ağrı kesici alınmalıdır Çok sı-cak, çok soğuk etkiler dişte ağrı başlatacağından ılık şeyler yenilip içilmelidir