Ankilozan Spondilit (As) Hakkında Bilgi

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-16-2012

Ankilozan spondilit (AS) Hakkında Bilgi

Ankilozan spondilit (AS), öncelikle omurgayı tutan, ağrılı, şekil bozukluğu ve aktivite kısıtlanması ile sakatlığa neden olan iltihaplı romatizmal bir hastalıktır

Nedeni kesin olarak bilinmemektedir

Günümüzde kalıtımın önemli rolü olduğu bilinmektedir

Bu nedenle genetik geçiş araştırılmalıdır

Her AS'li anne veya babanın çocuğu AS'li doğmaz

Bu genetik geçiş oranı %15 civarındadır

Kimlerde, ne sıklıkta görülür?

En çok 20 - 40 yaşlar arasındaki genç erkekler olmak üzere kadınları ve ergenlik dönemindeki çocukları etkiler

AS, her 200 erkek ve her 500 kadının birinde görülür

Ortalama başlangıç yaşı 24 olup, erkekleri kadınlara oranla 3 kat daha sık tutar

Tanı

Her sırt ağrı ve tutukluğunun sebebi AS değildir

Genç bir erkek hastada 3 aydan uzun süren istirahatle, geceleri artan ve uykudan uyandıran bel-sırt ağrısı, sabah tutukluğu, şekil bozukluğu ve kamburluk oluşumunda akla AS gelmelidir

Kesin tanı kan tahlili ve röntgen filmleri ile konur

Röntgen filmlerinde omurgada bahsedilen değişiklikler görülür

Kan tahlillerinde iltihaplanma bulguları olan sedimentasyon ve CRP'nin özellikle alevlenme dönemlerinde yükseldiği görülür

HLAB27'nin önemi ve tanıdaki yerinden yukarıda bahsedildi

Ankilozan spondilit seronegatif spondiloartropatilerdendir

Seronegatif diye adlandırılmasının nedeni hastalığa tanı koyduracak özgül bir kan incelemesinin bulunamayışındandır

Yine de elde tanıyı doğrulamada, hastalığı ve sağaltımını izlemede yararlı bir takım testler mevcuttur

HLA-B27 Doku Antijeni Tespiti:' her ne kadar genetik yüklülüğün göstergesi olsa ve bilinen en genetik geçişli hastalıklardan biri olduğuna dair kanıt sunsa da bu antijenin varlığının bilinmesi hastalığın tedavisi veya tanısı konusunda akademik bir merakı tatmin etmekten öteye gitmeyen bir yararı vardır

Bunun bir kanıtı da idyopatik ankilozan spondiliti olan hastaların %80-90'ında bu antijen pozitif olsa da dünyada HLA-B27 pozitif insanların yaklaşık sadece %1'nin bu hastalığa yakalanıyor oluşudur

Eritrosit Sedimantasyon Hızı: Alınan kan örneğinin belirli sürelerde ölçülen çökelme hızı, iltahabi alevlenmelerle giden her hastalıkta olduğu gibi bu hastalığında alevlenmesinin iyi bir göstergesidir

Akut alevlenmelerde sedimantasyon hızı laboratuvarın verdiği referans değerlerin oldukça üstüne çıkar

Birimi mm/saat

Tedaviye yanıtı izlemede değerli ve ucuz bir testtir

Sedimantasyonun düşmesi olumlu bir göstergedir

CRP (C Reaktif Protein): Eritrosit sedimantasyon hızı gibi vücutta bağışıklık yanıtının hareketlendiğini gösteren çağdaş ve ölçüm yöntemleri açısından daha gelişmiş bir testtir

Çıkan değerlerin laboratuvarın verdiği referans değerlerinin üstüne çıkması iltahabi bir duruma işaret eder

Yine tedaviye yanıtı ve hastalığın aktivitesini izlemede ,sedimantasyon hızının sağlaması gibi kullanılır

Kemik Yoğunluğu Ölçümü: Tanı aşamasında ve belirli aralıklarla yaptırılması gereken incelemelerdendir

Kemik yoğunluğunun zamanla azalabildiği hastalıklardan biri olarak, kırık riskini de getirmektedir

Osteoporozun önüne özgül tedavilerle kısmen de olsa geçebilmek adına kısa sürede yapılan, röntgen filmi çektirmek kadar kolay olan bu testin yapılmasında yarar vardır

10-16-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Ankilozan Spondilit (As) Hakkında Bilgi Ankilozan spondilit (AS) Hakkında Bilgi Ankilozan spondilit (AS), öncelikle omurgayı tutan, ağrılı, şekil bozukluğu ve aktivite kısıtlanması ile sakatlığa neden olan iltihaplı romatizmal bir hastalıktır Nedeni kesin olarak bilinmemektedir Günümüzde kalıtımın önemli rolü olduğu bilinmektedir Bu nedenle genetik geçiş araştırılmalıdır Her AS'li anne veya babanın çocuğu AS'li doğmaz Bu genetik geçiş oranı %15 civarındadır Kimlerde, ne sıklıkta görülür? En çok 20 - 40 yaşlar arasındaki genç erkekler olmak üzere kadınları ve ergenlik dönemindeki çocukları etkiler AS, her 200 erkek ve her 500 kadının birinde görülür Ortalama başlangıç yaşı 24 olup, erkekleri kadınlara oranla 3 kat daha sık tutar Tanı Her sırt ağrı ve tutukluğunun sebebi AS değildir Genç bir erkek hastada 3 aydan uzun süren istirahatle, geceleri artan ve uykudan uyandıran bel-sırt ağrısı, sabah tutukluğu, şekil bozukluğu ve kamburluk oluşumunda akla AS gelmelidir Kesin tanı kan tahlili ve röntgen filmleri ile konur Röntgen filmlerinde omurgada bahsedilen değişiklikler görülür Kan tahlillerinde iltihaplanma bulguları olan sedimentasyon ve CRP'nin özellikle alevlenme dönemlerinde yükseldiği görülür HLAB27'nin önemi ve tanıdaki yerinden yukarıda bahsedildi Ankilozan spondilit seronegatif spondiloartropatilerdendir Seronegatif diye adlandırılmasının nedeni hastalığa tanı koyduracak özgül bir kan incelemesinin bulunamayışındandır Yine de elde tanıyı doğrulamada, hastalığı ve sağaltımını izlemede yararlı bir takım testler mevcuttur HLA-B27 Doku Antijeni Tespiti:' her ne kadar genetik yüklülüğün göstergesi olsa ve bilinen en genetik geçişli hastalıklardan biri olduğuna dair kanıt sunsa da bu antijenin varlığının bilinmesi hastalığın tedavisi veya tanısı konusunda akademik bir merakı tatmin etmekten öteye gitmeyen bir yararı vardır Bunun bir kanıtı da idyopatik ankilozan spondiliti olan hastaların %80-90'ında bu antijen pozitif olsa da dünyada HLA-B27 pozitif insanların yaklaşık sadece %1'nin bu hastalığa yakalanıyor oluşudur Eritrosit Sedimantasyon Hızı: Alınan kan örneğinin belirli sürelerde ölçülen çökelme hızı, iltahabi alevlenmelerle giden her hastalıkta olduğu gibi bu hastalığında alevlenmesinin iyi bir göstergesidir Akut alevlenmelerde sedimantasyon hızı laboratuvarın verdiği referans değerlerin oldukça üstüne çıkar Birimi mm/saatTedaviye yanıtı izlemede değerli ve ucuz bir testtir Sedimantasyonun düşmesi olumlu bir göstergedir CRP (C Reaktif Protein): Eritrosit sedimantasyon hızı gibi vücutta bağışıklık yanıtının hareketlendiğini gösteren çağdaş ve ölçüm yöntemleri açısından daha gelişmiş bir testtir Çıkan değerlerin laboratuvarın verdiği referans değerlerinin üstüne çıkması iltahabi bir duruma işaret eder Yine tedaviye yanıtı ve hastalığın aktivitesini izlemede ,sedimantasyon hızının sağlaması gibi kullanılır Kemik Yoğunluğu Ölçümü: Tanı aşamasında ve belirli aralıklarla yaptırılması gereken incelemelerdendir Kemik yoğunluğunun zamanla azalabildiği hastalıklardan biri olarak, kırık riskini de getirmektedir Osteoporozun önüne özgül tedavilerle kısmen de olsa geçebilmek adına kısa sürede yapılan, röntgen filmi çektirmek kadar kolay olan bu testin yapılmasında yarar vardır