10-14-2012
|
#7
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Big Bang Büyük Patlama Kuramı
Big-Bang (Büyük Patlama) Kuramı
3 MADDENİN OLUŞUMU
Big-Bang nerede, ne zaman ve nasıl oldu? Sorusuna cevap arayalım Bunu için ilk patlamadan sonraki dönemleri çok küçük samanlara bölmeliyiz
Evrenin oluşumunu ilk anlarda saniyenin 10-43 s gibi zaman aralığına göre incelenmesi gerekmektedir Bu zaman aralığına Planck Dönemi adı verilir
Uzay genleşmesi her yer için söz konusudur, ancak bu genişleme sadece galaksiler arası mesafede hissedîlir, ato*mik boyutta fark edilemez Atom tarafından elektronların belirli seviyelerde, dolaşmaları sağlanır
Kozmik fon radyasyonunu her yönden almaktayız Big-Bang uzayın belli bir noktasında oluşmuş olsaydı madde ne kadar yüksek bir hışla saçılmış olursa olsun, radyasyon onu geçip giderdi Fakat patlama kainatın her yerinde aynı anda oluşmuştur
Radyasyonu her taraftan alacağımıza göre çıkış yeri olarak merkezi dünya olan bir daire olacaktır Aradan gecen saman sonucunda daire ile merkez arası boşluk genişlemiş*tir Bu genişleme sonucu dalga tepecikleri arasındaki mesafe artmış ve dalga boyu büyümüştür Radyasyon 2 9 oK sıcaklığına karşı gelen siyah cisim radyasyonudur
Büyük patlama, ile spiral nebula ve quasarların hızları büyük olduğundan evrenin kıyısında olarak kabul edilir Bun*ların hızları ve uzaklıklarına bakılarak patlamanın 13 milyar yıl önce olduğu sanılmaktadır Einstein'e göre evren ya genişlemeye devam edecek " Evrenin Nefes Alması " ya da tekrar bir araya gelerek çökecektir, " Evrenin Nefes Vermesi "
Dicke, bu patlama sonucunda evrenin bir miktar ısına*cağını ve yaptığı hesaplamalara göre 3 oK olması gerekti*ğidir Patlama tüm boyutlarda tekdüze olduğundan sıcaklı*ğında evrende tekdüze yayıldığını savunmuştur Bu sıcaklığı ölçecek araç geliştirmeye çalışırken Penzias ve Wilson'un buluşuyla hesap etti Buradaki parazitlerin ezeli patlamadan oluşan elektromagnetik yansımalardan başka bir şey olmadı*ğıdır Dicke'nin Önceden hesap ettiği 3 oK derecelik evrensel sıcaklık ve izotropi (sıcaklığın tekdüze yayılması) son çalışmalarla kesinlik kazandı Bu gaz nebulalarının içerdikleri siyan moleküllerinin analiziyle oldu Siyan moleküllerinin oluşturduğu gaz içerisinden gecen arkadaki bir yıldızın ışıklarının analizi bize evren sıcaklığı konusunda kesin, bilgiler verir Bu yöntemle 3 oK derecelik sıcaklık hesaplanmıştır
Başlangıçta belkide santimetre küpü milyonlarca tondan oluşan bir kozmik öz vardı Kozmik öz kararlılığını yitirdi ve patlamasına neden oldu Bu özün sıcaklığı belkide su anda dünyanın hiç bir yerinde olmayan büyüklükleydi Öz, yoğun*laşmış enerjiden başka bir şey değildi Bunun patlamasıyla her yönde madde ilerlemeye başladığı sanılıyor Yayılma süresi de arttıkça soğumaya başladı, böylece galaksi ve gezegenler oluştu Özden ilk çıkanların hızı oldukça büyüktü ve evrenin kıyıları denilen kısımlarında bulunan spiral, nebula ve quasarların hızları bundan dolayı olabilir Evrensel tabakanın iç kısımlarındaki cisimlerin hızları daha küçük olduğundan özü daha geç terk etmişlerdir Bir tarafta enerji bir tarafta madde Einstein'ın kanıtladığı gibi (E=mc2)
Evrende patlamadan sonra hızla genişlemiş ve bu genişlemenin Doppler olayı ile tespiti mümkün olmuştur Fakat bu genişleme devam etmeyecektir Çünkü maddeler arası çekim bu hızı genişlemeyi durduracaktır ilk patlamayla hızlanan cisimlerin hızı bir noktada sıfır olacaktır Bu noktaya tepe noktası denir Bu noktada sistem ya dengede ya da gravitasyonel çekim nedeniyle birleşecektir, büzülme oluşacaktır Bu patlamayı daha da küçük saman dilimlerinde incelemeye çalışalım
Plank döneminde 1032 derece sıcaklığındadır Madde şekillenmeye bağlamış ancak çekim kuvvetleri oldukça güçlüdür Bu dönem somutla soyutun karıştığı dönemdir 10-37 sn sonra atomlar daha yaratılmamıştır sıcaklık 1029 civarındadır Güçlü çekirdek kuvvetleri, zayıf kuvvet ve elektromagnetik kuvvet bir bütün haldedir
Saniyenin 10-9 a ulaştığında sıcaklık 1015 dolayındadır Elektromagnetik kuvvet ile zayıf kuvvet ayrılmak üzeredir
Büyük patlamadan 1/105 sn sonra kainat trilyonlarca sıcaklıkta, son derece yoğun ve madde enerji karışımından ibarettir Atom parçacıkları devamlı olarak yaratılmakta ve yok edilmektedir Kainat termal dengede olduğundan yaratılan ve yok edilen parçacık sayısı sabittir
Maddenin yaradılışı
E = mc2
|
|
|
|