|
Prof. Dr. Sinsi
|
Bergama Hakkında, Bergama Resmi, Bergama Fotoğrafları
Pergamon’un Tarihi yapıları
Heroon:
Akropol çıkışında, büyük ana girişe gelmeden solda görülen kalıntıların Pergamon krallarından I Attalos ve IIEumenes’e ithaf edilen , onları tanrılaştıran Heroon olduğu anlaşılmıştır Bu yapıda Bergama krallığının kültü kutlanmaktadır Bu tür yapılar İskender’in ölümünden sonra helenistik krallıklarda yaygın biçimde kullanılmıştır Ancak pergamon kralları diğer Helenistik krallarda olduğu gibi yaşamları boyunca tanrılaştırılmamıştır Yaşamları boyunca yanlızca rahiplik ünvanını taşıyan bu krallar ölümlerinden sonra tanrılaştırılmışlardır
Saraylar:
Bergama akropolüne girilen sur kapısının hemen karşısında görülen peristylli saray IIEumenes’e aittir Sarayın kuzeyinde büyük bir salon, avlusunda bir sunağı ile güney-batısında da bir çeşmesi vardıAyrıca doğusa büyük salona bitişik bir de kült odası bulunmaktadır Bu sarayın güney-batısında sarnıç, batıdadki odada da hephaistion isimli bir sanatçının imzası olan ilginç mozaik döşeme görülmektedir Mutfak ve kilerler ise sarayın güney-doğusundadır IIEumenes’in sarayının hemen bitişiğinde ise IAttalos’un sarayı yapılmıştır Bu sarayları IIAttalos ile Philetaros’un olduğu sanılan iki saray daha izlamaktadir Hepsinin ortak özelliklerini sütunlarla çevrili avlular arasında yer alan odalar oluşturmaktadır Bunlarda ele geçen döşeme mozaikleri Berlin Müzesinde’dir Bunları kışlalar, askeri depolar ve dükkanlar izlemiştir Burada yapılan araştımalarda aşağı agorayı korumak amacıyla değişik ölçülerde 900 gülle bulunmuştur Aynı zamanda silahların korunduğu depolar, bir bakıma sur duvarlarının bir bölümünü oluşturmaktadır
Athena Kutsal Alanı:
Akropolde 1880-1881 yıllarında yapılan kazılarda ortaya çıkan Athena kutsal alanı, tiyatronun ve Zeus sunağının hemen üzerindeki terasta bulunmaktadır Pergamon’un en eski tapınağı olan bu yapının MÖIIIyüzyılda yapıldığı sanılmaktadır Bizans döneminde, MÖIVyüzyılda bu terasta yapılan kale nedeniyle tapınak temellerine kadar sökülmüştür Kilisenin duvarları arasındaki antik kalıntıların içindeki bir sütun parçasında da “Bunu Artemon’un oğlu senin için dikti Ey Trion’dan doğan Tanrıca” yazısı okunmuştur
Athena Polias’a adanan tapınağın yapı malzemesinin incelenmesi sonunda yapılan krallık döneminden çok daha önceki tarihlerde yapıldığı ortaya çıkmıştır
Athena Tapınağı’nın giriş kapısının parçaları berlin’e götürülmüştür Bugün Berlin Müzesinde bu kapının rekontrüksiyonu yapılmıştır Kutsal alanın ortasında bugün de görülebilen yuvarlak kaide üzerinde önce Athena, sonra da Augustos’un (MÖ31-MS14) tunç heykel dikilmiştir Bu heykelin Roma döneminde ait mermer kopyası Vatikan Müzesi’ndedir Ayrıca bu alanın çevresinde de IAttalos ile IIEumenes’in heykelleri bulunuyordu Bunların en önemlilerinden olan Galat heykeli Roma Capitolion Müzesi’nde, karısından sonra kendisini öldüren Galat heykeli de Roma Terme Müzesi’ndedir
Zeus Sunağı:
İzmir ili Bergama ilçesinde, antik Pergamon’un akropolünde bulunan bu sunak Pergamon Kralı II Eumenes’in (MÖ197-MS160) Seleukos Kralı III Antiochos’a ve Galatlara karşı kazandığı zaferin anısına yaptırılmıştır Sunak ayrıca Mitoloji Tanrılarından Zeus ile Athena’ya adanmıştır Helenistik dönemdeki Pergamon’un en görkemli anıtlarından olan bu sunak ile ilgili bilgiler Romalı Lucius Ampellius’un yazmış olduğu kitaptan öğrenilmektedir Günümüzde Berlin’de Pergamon Müzesi’nde bulunan bu sunağın yalnızca temel kalıntıları Bergama’dadır
Bergama yöresinde yol inşaatını yöneten Alman Mühendis Carl Humann çalışmaları sırasında bu sunak ile ilgili bazı frizlere ve kalıntılara rastlamıştır Bergama’daki yol çalışmaları dört yıl kadar sürmüş ve ayrıca burada Carl Humann’ın 1878 yılında yaptığı kazılarda ele geçen sunağın frizlerinden Gigantlar savaşına ait 97 panel ve 2000 parça; Telepus frizine ait 35 panel ve 100 parça ile heykel, kitabe ve mimari kalıntılar 1878 yılında Berlin’e taşınmıştır Sunağa ait bu parçalar Osmanlı Hükümetinden alınan izinle Almanya’ya götürülmüştür
Bergama’da Zeus sunağının bulunduğu terasın asıl girişi doğusundaki ana caddeden idi Sunağın kuzey ve doğusunda İon üslubunda yapılmış iki katlı bir stoa bulunuyordu Sunak U şeklinde olup, 3644x3420 m ölçüsünde mermerden yapılmıştı Sunağın çevresini beş mermer basamaklı bir merdiven çeviriyordu Bunun üzerinde 230 m yüksekliğinde ve uzunluğu 12000 m yi bulan bir friz çepeçevre podyumu kuşatıyordu U şeklindeki sunağın iki ucu arasındaki merdivenlerle bir galeriye çıkılıyordu Bu galeride İon üslubundaki sütunlardan meydana getirilmiş çift sıralı bir portik bulunmaktadır Bu portiğin ortasındaki boşlukta ise Zeus’a adanan armağanların konulduğu asıl sunak yer alıyordu Sunağın üç tarafını saran alçak duvarda ise ikinci bir friz çepeçevre dolaşıyordu Sunağın üstü kentuvarlar (yarı at yarı insan mitolojik yaratıklar), dört atlı arabalar, atlar ve tanrı heykelleri ile bezeli idi
Sunağın at nalı şeklindeki podyumunu saran frizde mitolojik Yunan tanrıları ile Toprak Tanrısı Gaia, uzun saç ve sakallı ayaklarının yerine yılan kuyrukları olan dev Gigantların mücadelesi (Gigantomakhia) tasvir edilmiştir Mitolojiye göre, Tanrı Zeus kardeşleri Titanları yeraltı dünyasına (Tantarus) kapatmıştı Buna kızan Gigantlar yeryüzüne çıkarak mitolojik tanrılara saldırmışlardır Bu savaşta tanrılar Gigantları yenmişlerdi Bu frizin üzerinde, üç yandan sunağı saran duvarlarda ise tanrılardan Herakles’in oğlu Telephus’un Pergamon kentini nasıl kurduğunu anlatan kabartmalara yer verilmiştir
Sunak açık mavi renkte mermer bir boya ile boyanmıştır Tanrıçaların giysilerine altın veya tunçtan eklemeler yapılmıştır Bu kabartmalarda Gigantların isimleri ayrı ayrı yazılmıştır Bu kabartmaları yapanlar Pergamon ve Atina’daki en ünlü sanatçılardır Kabartmalarda kazanan tanrılar simgesel olarak Pergamonluları tasvir etmektedir Yenilen devler ise Pergamon’un düşmanları olan Galatlarla, III Eumenes’i simgelemektedir Bu kabartmalarda Helenistik heykel sanatının tüm özellikleri kıvrılıp bükülen vücutlar, duygusal yüz ifadeleri mermerlere yansıtılmıştır
Kütüphane:
Bergama’nın, tarihte büyük ün yapmış Helenistik devrin en büyük kütüphanesi Athena Tapınağının hemen arkasındadır Carl Humann ve ProfA Conze’nin 1880 kazılarında ortaya çıkardıkları bu kütüphane İskenderiye kütüphanesinden sonra döneminin önemli yapılarının başında gelmektedir Bergama’da yaşayan Romalı yazar Marcus TVarro’dan (MÖ116-27) öğrenildiğine göre, bergama kütüphanesinin İskenderiyedekini geçmesinden korkan Mısır’ın Ptolemai kralları ülke dışına papirüs gönderilmesini yasaklamışlardır Ancak Bergamalılar yazmak için bu kez de hayvan derilerinden yararlanmışlardır
Tarihte bu iki kütüphane arasındaki rekabet sürüp gitmiştir Marcus Antonius’un MÖ1’de 200000 ruloyu içeren kitaplıktaki eserlerin çoğunu Bergama’dan kaçırarak Kleopatra’ya hediye etmiştir Bu olaydan sonra Bergama kütüphanesinde çok az rulo kalmış, bunlar MS700’e kadar korunabilmişlerse de kalanlar, Amr bin el-As tarafından yok edilmiştir
Bergama kütüphanesi IIEumenes zamanında yapılmış, ancak bazı kaynaklarda IAttalos’un ismi geçmektedir
Bergama kütüphanesi yazma eserlerinin yanı sıra heykelleri ile de bir müze görünümündeydi Nitekim MÖ13’de Bergama Roma yönetimine geçtiğinde Grek kültürünü incelemek isteyen Romalı bilim adamları aradıklarını bu kütüphanede bulmuşlardır
Traianus Tapınağı:
Akropolde 1883-1885 yıllarında yapılan kazılarda büyük bir yapının kalıntıları ortaya çıkmış ve çevresindeki bir çok mimari parçalar bu yapının bir deprem sonrası yıkıldığını ortaya koymuştur Athena tapınağından dokuz, tiyatro terasından 55 m yüksekliğindeki yapının Athena temennası ile bağlantısı olduğu, doğusundaki kapı ve merdivelerin de kütüphaneye çıktığı anlaşılmıştır Bu yapının bulunduğu teras akropolün en yüksek yeridir Daha önce burada bir helenistik dönem yapısı olduğu, alanın kemer ve tonozlarla takviye edilmiş, çevresi de stoalarla çevrelenmiştir Buraya Romalıların tanrılaştığı kabul edilen imparatoru Traianus’un (MS98-117) tapınağı yapılmıştır Tapınak İmparator Hadrianus (MS117-138) döneminde tamamlanmıştırBurada yapılan kazılarda her iki imparatorun bugün Berlin Müzesi’nde olan iki heykeli bulunmuştur
Traian Tapınağı 1976’da Alman Arkeoloji Enstitüsünce DrÖRombock’un başlayıp, DrKNohlen’in sürdürdüğü bir restorasyonla yenilenmiştir
Demether Kutsal Alanı:
Demeter kutsal alanı, Bergaöa’ya hakim, yaklaşık 100x50 ölçüsünde dikdörtgen bir teras üzerinde MÖIIIyüzyılda Philetarios ve IIEumenes tarafından anneleri Boa’nın anısına yaptırıldığı architrav ve orthostlar üzerindeki yazıtlardan okunmaktadır
Ancak küçük bir giriş kapısının architravı üzerindeki frizde yer alan yazıttan çevresindeki stoaların IAttalos’un (MÖ241-197) karısı Apollonis tarafından yaptırıldığı yazılıdır Başlangıçta Templium in antis planında olan tapınak Roma döneminde yapılan ve bol mermer kullanımıyla prostylos planına dönüştürülmüştür Buradaki başka bir yazıttan ve tapınak çevresinde yapılan düzenlemelerin Antonius Pius zamanında Pergamon’un asil ailelerinden Cladius Slianus Aedimus tarafından yapıldığı öğrenilmiştir
Dionysos Tapınağı:
ÖIIIyüzyılda yapılan Dionysos Tapınağı Roma İmparatoru Carcalla (MS211-217) tarafından yeniden elden geçirilmiştir İlk yapılışında andezit taşından olan tapınak Roma döneminde bütünüyle mermerle kaplanmış, ayrıca yirmi beş basamakla çıkılan İon üslubunda bir de prostylos yapıya eklenmiştir
Günümüzde sunağı ile birlikte çok iyi korunarak gelebilen Dionysos Tapınağı yüksek bir podyum üzerinde, İon üslubunda bir Prostylosdur Buradaki kazılarda bulunan Astlepios başı Berlin Pergamon Müzesi’ndedir
Hera Kutsal Alanı:,Yukarı Gymnasion’un kuzeyinde, çevreye hakim iki teras üzerinde yer alan hera Kutsal alanının, IIAttalos (MÖ159-138) döneminde yapılarak Hera Basilea’ya adandığı, architrav parçaları üzerindeki yazıttan öğrenilmiştirDor üslubunda, dört sütunlu bir prostylosdur Temenos’un tam ortasına yapılan tapınağın batısına eksedra, doğusuna da küçük bir stoa yerleştirilmiştir
Gymnasionlar:
Bergama’nın en büyük yapılarından Gymnasion, Hera kutsal alanının altında üç ayrı teras üzerinde MÖIIIyüzyılın ikinci yarısında yapılmış, Roma döneminde de bazı değişikliklere uğramıştır Birbirinden farklı yükseklikte teraslar üzerinde yapıldığından merdivenlerle aşağı kadar inmektedir Önce andezit taşı, sonra da mermerin kullanıldığı Gymnasion’un alt terastaki yapısı çocuklara (Paides), orta terastaki genç erkeklere (Epheboi), yukarı terastaki ise yetişkinlere (Paides) ayrılmıştır Bunlardan aşağı ve orta Gymnasion Helenistik dönem özelliklerini korumasına karşılık, yukarı teras Roma döneminde büyük değişiklik geçirmiştir Ayrıca Gymnasion avlusunun batısındaki üst bölümünde küçük bir de tapınak yapılmıştır
Özellikle gençlerin beden ve ruh sağlığını eğitmeyi amaçlayan Gymnasion Helenistik dönemde yapılmış, Roma döneminde, özellikle İmparator Hadrianus zamanında değişikliğe uğramıştır Sütunlu bir avlunun içerisindeki yapılardan oluşmakta, doğu ve batısında bulunan gymnasionların ayrılmaz parçası hamamlarla sona ermektedir Batı galerisinin arkasında yarım daire şeklinde yıkanma yerleri, kuzeybatısında yaklaşık 1000 kişi alabilen üztü örtülü tiyatro görünümlü toplantı salonu bulunmaktadır Kuzeydeki geniş salon Gymnasionun ana odası olup, buna eklenen iki apsisli oda ile burasının imparator salonu olduğu yazıtlardan anlaşılmıştır Diğerlerine göre daha iyi korunan bu bölüm aynı zamanda törenlerde kullanılmış ve bu nedenle “Tören Gymnasionu” adı verilmiştir
Gymnasion’un orta bölümü Hellenistik dönemde yapılmış, tonoz örtülü basamaklarla içerisine girilmektedir Bir teras üzerinde uzun bir stoa ve bir bölümünde de odalar yer almaktadır Bunlardan doğuda olanı iki dor sütunu ile terasa açılmakta olup, burada bulunan bir yazıttan bu mekanın Hermes, herakles veya imparator kültüne ayrıldığı öğrenilmiştir Tapınağın duvarlarında başarılı olan efeboinlerin isimleri yazılıdır Güneydeki kent çeşmesini ise IIEumenes yaptırmıştır IIEumenes’in yaptırdığı gymnasionun aşağı bölümüne ana caddedeki propylondan girilmektedir Uzunluğu 80 m olan bu yapı bütünüyle yıkılmış olup, günümüze temel duvarlarının bir bölümü ile güneybatı köşesinde odaya benzer bir bölüm gelebilmiştirBuradaki merdivenli girişin batısındaki bir nişin içerisindeki bir stel üzerinde IIAttalos döneminde Epheboi olan küçüklerin isimleri yazılıdır Buradaki büyük kuleler ise Bizans döneminde yapılmıştır
Agoralar:
Akropolün güneyindeki büyük kapıdan tepeye çıkan yolun üzerinde kentin iki agorası bulunmaktadır Büyük kapının hemen üzerinde olanı aşağı agora, Zeus Tapınağı’nın biraz altında olana da yukarı agora ismi verilmiştir Aşağı agora IIEumenes’in akropolü genişletirken yaptırdığı sanılmaktadır Agora dor üslubunda sütunları olan galerilerle çevrilmiştir Bunlardan kuzeydeki galeri iki katlı olup, depo ve dükkanlar alt katta kalmıştır Agoranın batı ve güney duvarları toprak baskısından yıkılmış MÖIIyüzyılın başlarında onarılmış, kuzeybatısı sütun ve kemerlerle desteklenmiştir
Agoranın ortasında bulunan kuyunun suyu Attalos’un sarayındaki sarnıçlardan sağlanmıştır
Yukarı agora, Zeus Sunağı’nın bulunduğu terasın 15 m altında, güney ve kuzeyinde dor üslubunda sütunlu galerilerle çevrilmiştir Bunlardan güneydeki sütunlu galeri iki katlı olup, alt katından depo olarak yararlanılmıştır Agoranın batısındaki küçük tapınak Prostylos planlı olup, Dor-İon karışımı bir yapıdrı Yapıldığı tarih kesin olmamakla birlikte IIEumenes zamanında yapılıp, Zeus veya Hermes’e adandığı sanılmaktadır Ancak çörtenler üzerindeki Menad ve Satry başlarına dayanılarak Dionysos’a sunulduğu da iddia edilmektedir
Tiyatro:
Bergama tiyatrosu akropolün çok dik bir yamacında, Zeus Sunağının yakınında güney-batıya yönelik olarak yapılmıştır Helenistik dönem tiyatrolarının en güzel yapıtlarından olup, IIEumenes’in krallığı döneminde yapılmıştır
Burada yapılan araştırmalar aynı yerde, bergama krallığının ilk yıllarından kalma bir tiyatronun bulunduğunu ortaya koymuştur Nitekim günümüze bu tiyatrodan polygonal örgülü destek duvarının bazı parçaları gelebilmiştir Ayrıca ilk tiyatronun sahne binasının ahşaptan, geçici olarak yapıldığı, gösteriler bittikten sonra kaldırıldığı da ileri sürülmüştür Tiyatro 80 oturma sırası ile 10000 kişiyi alacak kapasitededirAndezit taşından yapılan tiyatronun yalnızca asillere ayrılan bölümleri mermerdendir
Helenistik dönem tiyatrosu da ilk tiyatroda olduğu gibi sahne binası ahşaptı ve gösteri bittiğinde kaldırılıyordu
Serapis Tapınağı (Kızıl Avlu):
Akropolden ovaya doğru yayılan antik kent, Bergama İlçesine kadar uzanmıştır Kırmızı tuğladan yapıldığından ötürü halkın kızıl avlu diye isimlendirdiği büyük ölçüdeki yapı MSIIyüzyılda Roma döneminde yapılmış ve Mısır tanrılarından Serapis’e (Osiris) adanmıştır
İzmir ili Bergama ilçesinde bulunan Kızıl Kilise (Serapis Mabedi-Kızıl Avlu) MS II Yüzyılda Roma döneminde Mısır Tanrılarından Serapis (Osiris) adına yapılmıştır Yapının üzerindeki mermer kaplamaları dökülmüş ve kırmızı tuğlalar ortaya çıkmıştır Bu yüzden de halk arasında Kızıl Avlu veya Kızıl Kilise ismi yakıştırılmıştır
Bizans döneminde ana binanın içerisine Aziz Yuhannes’e adanmış bir kilise yapılmıştır Bu kilisenin yapımında Serapis Mabedi’ne ait yapı malzemeleri kullanılmıştır Bu arada Apsisinde bazı değişiklikler yapılarak kilise daha belirgin olarak ortaya çıkarılmıştır Bizans döneminde yapılan kilise iki nefli olup, ayrı bir apsis buraya eklenmiştir
Bu yapı ile ilgili birbirinden farklı görüşler ortaya atılmıştır Bazılarına göre agora, borsa dairesi, kent kütüphanesi, mahkeme, hamam olarak nitelenmiştir Ancak 1932’de başlayıp 1938 yılına kadar süren ThWiegant’ın kazıları sonucunda burasının Mısır tanrısı Serapis’e adanmış olduğu kanıtlanmış, güneydeki yuvarlak kulede bulunan iki insan büyüklüğündeki Mısır üslubunda yapılmış heykellerin parçaları da bu iddiayı kuvvetlendirmiştir
Kilise ana bina ve iki yanındaki ek binalardan oluşmuştur Bunlardan ön kısımdaki bölümde 200x100 m ölçüsünde geniş bir avlu bulunmaktadır Ana binanın 700x1400 m yüksekliğinde anıtsal bir girişi vardır Bu girişin iki yanına beşer sütunlu revaklar yerleştirilmiştir Ayrıca girişin karşısında da 20 sütunlu bir başka revak sırası bulunmaktadır Bu revakların ortadaki dört sütunu bir bakıma ikinci bir anıtsal girişi meydana getirmiştir Bu giriş 750x200 m ölçüsünde tek parça monolitik mermerden yapılmıştır Mermerlerin iki tarafında dikkati çeken beşer metre uzaklıktaki delikler de girişin tunç kapısına ait menteşe izleridir
Yapının döşemesi ve duvarları tamamen mermerlerle kaplanmıştır Duvarlar boyunca bütün bu mekânı saran sütunların üzerinde bir balkon bulunuyordu Ancak bu balkon günümüze gelememiştir Bu bölümdeki iki küçük çukur üzerindeki podyumda on metre yüksekliğinde olduğu sanılan bir kült heykelin kaidesi bulunmaktadır Bu podyumun içerisinden geçerek kaidenin ortasına çıkan rahiplerin Tanrı ile konuştuklarına inanılmıştır
Ana binanın iki yanındaki kuleye benzer silindir şeklindeki bölümlerin önünde yuvarlak ve ince uzun havuzlara yer verilmiştir Birbirlerinden 1620 m aralıklı olan bu kuleler 15 m çapında olup, yükseklikleri 19 mdir Duvarları moloz taş, küçük yontma taş ve kireç harçla yapılmıştır Bunların üzerlerinin tuğla kubbelerle örtülü olduğu kemer izlerinden anlaşılmaktadır Yan avlular da üç taraftan stoalarla kuşatılmış, bunların üzerine kadın ve erkek figürleri yerleştirilmiştir
Asklepion:
Asklepion, kentin güney batısında, 1 km uzunluğunda sütunlu bir caddeve Romalıların Via Tecta (Pazar Yolu) ismini verdiği üztü örtülü bir tören yolu ile Bergama’ya bağlanmıştır
Pausanias’a göre; burada MÖIVyüzyılda hekimlik tanrısı Asklepios’a adanan kutsal suyun bulunduğu alanda bir tapınak yapılmıştı Helenistik dönemde alanı çevreleyen sütunlu galeriler ve çeşitli yapılarla genişletilmiştir Ancak MSIIyüzyılda buradaki yapılar yenilenmiş, onarılmış ve ayrıca tiyatro ile bir kütüphane eklenmiştir Helenistik dönemde yapılmış olan Asklepios Soter, Apollon Kalliktenos, Tanrıça Hygeia tapınakları ile çeşme, Roma döneminde işlevini sürdürmüştür Asklepion kutsal alanı Hıristiyanlık dönemine kadar kadar önemini korumuştur Dinsel özelliklerinin yanı sıra burası aynı zamanda ünlü tıp merkezlerinden Epidauros ve Kos’takiler gibi araştırma ve deneylerini sürdürmüştür Aynı zamanda da Antik çağ’ın ünlü doktorlarının yetiştirdiği bir okul olma özelliğini de korumuştur
Asklepius sağlık kültünün, MÖVyüzyılın ortalarında Bergama’lı Aristakhminos’un oğlu Arkhias tarafından buraya getirildiğini Antik Çağ tarihçileri ileri sürmüştür Söylentiye göre Arkhias, Pindasos Dağı’nda (Madra Dağı) avlanırken düşerek ayağını kırmıştır Epidavros’a giderek tedavi olan Arkhias, Bergamalıların hizmetine kuytu bir vadide bu tedavi yerini kurmuştur Nitekim hekim Galinos “Asklepion’un Mysia Dağları’nın eteklerinde temiz havası, suyu olan bir yerde kurulduğunu” yazmıştır AAristedies ise “Asklepion yöresinin su ve havasının güzelliği kadar, tanrının kendisi tarafından belli edildiğini, oradaki hastalar kurtarıcı tanrının sesini huzur içinde duyarlar” demiştir
Asklepion’un hekimleri hastalarına burada çamur banyosu yaptırır, bitkilerden elde ettikleri ilaçları kullanır, ayrıca onların spor ve müzikle uğraşmalarını sağlardı Bu arada rüyalar yorumlanır, telkin yoluyla onların iyileşmeleri sağlanır, gerektiğinde de ameliyat gibi işlemler de yapılırdı Burada sağlığına kavuşanlar ayrılırken, Asklepios Tapınağı’nı ziyaret ederek maddi olanakları doğrultusunda yardım yaparlardı Ayrıca iyileşen organlarının küçük birer modelini buraya bırakırlardı Bu örneklerde pek çoğu Bergama Arkeoloji Müzesindedir
Asklepion kutsal alanı üç tarafı sütunlu galerilerle çevrili, dikdörtgen planlıdır Roma Pazar Yolu alana doğudan ulaşmıştır
Su Yolları
İzmir ili Bergama ilçesinde akropolü kuşatan surlar MÖ V-IV yüzyılda yapılmıştır Antik Pergamon şehri kurulurken yerleşimin topografyası göz önüne alınmış, engebeli yerleşim alanları teraslarla düzleştirilmiştir Akropol 275 m yüksekliğinde bir tepe üzerinde kurulmuş olup Pergamon Kralları Attaloslar kenti iki ayrı sur ile çevirmişlerdir
Surların yapımında buradaki dağdan çıkarılan ve işlenmesi çok kolay olan gri-mavi renklerde Andezit taşı kullanılmıştır Bu taşların yüzleri de düzgün biçimde yontulmuştur Surlar dikdörtgen taş bloklarından oluşmuş ve harç olmadan kendi ağırlıkları ile birbirlerinin üzerine demir zıvanaların tardımı ile oturtulmuştur Attaloslar devrinde yapılan bu surlar II Eumenes döneminde kentin güneye doğru yayılması ile genişletilmiştir MS II yüzyılda, Roma döneminde Helenistik dönem surları moloz ve kaba taş ile tuğladan oluşan yeni sur duvarları ile tamamlanmıştır Bizans döneminde bunlara yeni eklemeler yapılmış olup, bugün akropolün kuzeyinde Bizans’ın tuğla ve taş örgü tekniği ile yapılan surlarının bir bölümü açıkça görülmektedir
Bergama surlarının bulunduğu akropol aynı zamanda bir kale görünümündedir İçerisindeki mabet ve diğer yapıların yanı sıra kentin korunmasına yönelik silah depoları akropolün kuzeyinde yer almıştır Kalenin güney yönüne ovadan çıkılması olanaksız olduğundan buraya ince uzun, yan yana bitişik odalar halinde depolar yapılmıştır Bu depoların üst kısımları ahşap, alt kısımları da taştandı Burada yapılan kazılarda Andezit taşından yapılmış değişik büyüklükte mancınık gülleleri bulunmuştur
|