Şırnakın Tarihi Yerleri

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-14-2012

Şırnakın tarihi yerleri

Camiler

Cizre Ulu Camii

639 yılında kiliseden camiye çevrilmiştir Abbasi döneminde onarıma alınmıştır1160 yılında Cizre Emiri Baz Şah ın oğlu Emir Ali Sencer tarafından büyük onarıma alınmış olup,minaresi 1156 yılında dört köşe şeklinde yapılmıştır Cizre Ulu Cami, ortası delik büyük değirmen taşlarına benzer taşların üst üste konulup sütun yapılması ile üzerlerine kubbeler konulmak suretiyle yapılmıştır Bu kubbeler demir köşebentlerle birbirlerine sütunlar bağlanarak sağlamlaştırılmıştır Her kapının üzerinde kur an-ı Kerim ayet ve sureleri bulunur Büyük demir kapısı şu anda Topkapı Sarayı Müzesi’nde 1983 ten beri muhafaza altına alınmıştır Üzerinde gümüş motifler, bakır şekiller, kufi yazılar bulunmaktadır Cizre Ulu Cami kapı tokmakları dünyaca meşhur bir oymacılık sanatının en mühim şaheseridir Fizikçi ve sanat adamı İsmail Ebul-iz El Cezeri bu tokmakları yapmıştır Ulu Cami mescit kısmı Vakıflar Genel Müdürlüğünce restorasyona alınmıştır Ancak Ulu Cami Külliyesi’nin batı, doğu ve kuzey kısımları onarıma alınması gerekmektedir

Nuh Peygamber Camii

Tufan olayından bu yana insanlığın ikinci babası olan Nuh Peygamber

(AS) kendi adıyla anılan camide yatmaktadır Dağkapı mahallesinin tepe noktasında, Dicle Nehrinin coşup ulaşamayacağı bir noktada yapılmıştır Nuh Peygamberin mezarı alt bodrum katındadır Eski kullanılan mihrap hala durmaktadır Caminin ikinci kat kısımları zamanla yıkıldığından halkça onarımlar yapılmış, düz beton atılmış, aslından saptırılmıştır

Mecidiyye Camii (ŞSeyda Camii)

Cizre Beylerinden Emir Mecduddin tarafından yaptırılmıştır Son 43 yılda eklenen güzel şadırvan ile başka okuma bölümleri de bulunmaktadır Cizre Kale Mahallesinde sur üzerinde bulunur

Süleymaniye Camii

Emir Muhammet İbn Emir Şah Ali Bey, İbn Emir Bedreddin tarafından yaptırılmıştır Bu zat 1573-1583 yılları arasında beylik yapmıştır1307 Rumi (1891 Miladi) yılında ŞAbdulhakim Derşevi tamir ettirerek cami haline getirmiştir Daha sonra torunu Muhammed Nuri tekrar onu büyük onarıma almıştır1972 yılı yazında ŞAhmet Munis onarıma almıştır Cami kısmı siyah bazalt taştan yaptırılmıştır

Sefine Camii

Şırnak İli merkezinde Cumhuriyet Mahallesindedir Tarihi çok eski olmakla birlikte elimizde yazılı bir kaynak yoktur Minarelidir bulunmaktadır

Mushafireş Camii

Cizre Dağkapı Mahallesinde Yeni çarşıda bir camidirİçinde,19l6 yılına kadar Hz Osman tarafından Cizre’ye gönderilen bir Kur an-ı Kerim sağlam bir şekilde mevcut bulunmaktaydıDaha sonra çıkan bir yangın sonucunda kısmen yanmıştır Cami komşularından bir şahıs tarafından kalan kısmı kurtarılmıştır

Mir Abdal Camii

1437 yılında Cizre Beyi Emir Abdullah (Abdal) İbn Abdullah İbn Seyfeddin Boti tarafından yaptırılmıştır Güneyde sağda esas mescit bulunur Üstü kubbelidir Cizre surları üzerindedir Bazalt siyah taştan yapılmıştır Son onarımlarda moloz taş kullanılmıştır Mescit kapısı işlemeli mermerden yapılmıştır Diğer kısımları medrese olarak kullanılmıştır Mem-u Zin türbeleri bu mescide yapışık bölümün alt kısmındadır Sonradan caminin kuzey kısmında mescit betondan inşa edilmiştir

ŞSaid Merhum Camii

Cizre Dağkapı Mahallesinde Bayırağa sokakta bulunur Çok büyük bir mescidi ve içinde ŞSaid Merhum un türbesi bulunmaktadır Camii, Bayramağa adında bir Cizreli tarafından yaptırılmıştır

Meydan Camii

Cizre Kale Mahallesinde dörtyol mevkiinde Cizre Beyleri tarafından yaptırılmıştır Cadde açılması ile caddenin tamamı camiden alınmıştır Büyük bir cami kısmı olup,minaresi bulunurKuzey kısmı Cizre beylerine ait mezarlarla kaplıdır

Cudi Camii

Merkez İsmet paşa mahallesindedir Kimin tarafından yapıldığı bilinmemektedir

Ören Yerleri

Bâbil, Asur, Med, Guti, Selçuklu, Osmanlı, Rum, Arap, Emevi, Abbasi dönemlerine ait arkeolojik ve etnografik eserlerin bulunduğu, büyük fizikçi ve 60 makine mucidi İsmail Ebul-iz El Cezeri Müzesi Cizre ilçesinde bulunmaktadır

Finik Ören Yeri

Cizre’ye yakın bir noktada bulunan Damlarca ve Eskiyapı köyleri arasında Finik Ören Yeri İ Ö 4000 yıllarına aittir Dağlık bir bölgede yer alan kentte saray, zindan, sarnıç yerleri ve beyaz kalker taştan oyulmuş çok sayıda mağara ev bulunmaktadır Finik Kalesinin kuzeyinde "Borzana Sitiya” adı verilen yerde kayaya işlenmiş bir kadın kabartmasıyla köyün kuzeydoğusunda yan yana duran bir kadın ve bir erkek kabartması bulunmaktadır

Şah Ören Yeri

Cizre’nin kuzeydoğusunda, Çağlayan köyündeki Şah Ören Yeri, Cudi dağının en sivri noktasının eteğindedir Yerleşmenin kuzeyi, doğusu ve batısı tamamı ile dağlıktır Bu dağlık kesimlerde Düşe, Çeko, Hırabe, Kayzer, Hırd kale harabeleri yer almaktadır

Bâbil Ören Yeri

Cizre’nin 20 km güneybatısında Suriye sınırı üzerindeki Kebeli köyünde yer alan Bâbil Ören Yerinin çevresi dikdörtgen biçiminde surlarla çevrilidir Dış kaleyi oluşturan bu surlarda yaklaşık 30 adet burç vardırİç kale ise daire biçimindedir Surlar yontulmamış bazalt kayalardan, yapılar ise beyaz kalker taştan yapılmıştır

Kasrik Ören Yeri

Şırnak-Cizre karayolunun 30 km si üzerinde yer alan Kasrik Ören Yeri, Guti ler döneminde “Sazirka” olarak anılmaktaydıBir boğaz içinde yer alan yerleşmede, tarihi su bentleri, heykeller ve kent kalıntıları bulunmaktadır Cizre ve Finik Beylerinin bu yöreyi yazlık olarak kullandıkları bilinmektedir

Bazebde Ören Yeri

Cizre’nin 2 km doğusunda Dicle Nehri kıyısında yer alan Bazebde Ören Yeri zamanla Dicle Nehri yatak değiştirdiği için Suriye topraklarında kalmıştır İlk çağlara ait kent kalıntıları ve ünlü bir köprüsü vardır

10-14-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Şırnakın Tarihi Yerleri Şırnakın tarihi yerleri Camiler Cizre Ulu Camii 639 yılında kiliseden camiye çevrilmiştir Abbasi döneminde onarıma alınmıştır1160 yılında Cizre Emiri Baz Şah ın oğlu Emir Ali Sencer tarafından büyük onarıma alınmış olup,minaresi 1156 yılında dört köşe şeklinde yapılmıştır Cizre Ulu Cami, ortası delik büyük değirmen taşlarına benzer taşların üst üste konulup sütun yapılması ile üzerlerine kubbeler konulmak suretiyle yapılmıştır Bu kubbeler demir köşebentlerle birbirlerine sütunlar bağlanarak sağlamlaştırılmıştır Her kapının üzerinde kur an-ı Kerim ayet ve sureleri bulunur Büyük demir kapısı şu anda Topkapı Sarayı Müzesi’nde 1983 ten beri muhafaza altına alınmıştır Üzerinde gümüş motifler, bakır şekiller, kufi yazılar bulunmaktadır Cizre Ulu Cami kapı tokmakları dünyaca meşhur bir oymacılık sanatının en mühim şaheseridir Fizikçi ve sanat adamı İsmail Ebul-iz El Cezeri bu tokmakları yapmıştır Ulu Cami mescit kısmı Vakıflar Genel Müdürlüğünce restorasyona alınmıştır Ancak Ulu Cami Külliyesi’nin batı, doğu ve kuzey kısımları onarıma alınması gerekmektedir Nuh Peygamber Camii Tufan olayından bu yana insanlığın ikinci babası olan Nuh Peygamber (AS) kendi adıyla anılan camide yatmaktadır Dağkapı mahallesinin tepe noktasında, Dicle Nehrinin coşup ulaşamayacağı bir noktada yapılmıştır Nuh Peygamberin mezarı alt bodrum katındadır Eski kullanılan mihrap hala durmaktadır Caminin ikinci kat kısımları zamanla yıkıldığından halkça onarımlar yapılmış, düz beton atılmış, aslından saptırılmıştır Mecidiyye Camii (ŞSeyda Camii) Cizre Beylerinden Emir Mecduddin tarafından yaptırılmıştır Son 43 yılda eklenen güzel şadırvan ile başka okuma bölümleri de bulunmaktadır Cizre Kale Mahallesinde sur üzerinde bulunur Süleymaniye Camii Emir Muhammet İbn Emir Şah Ali Bey, İbn Emir Bedreddin tarafından yaptırılmıştır Bu zat 1573-1583 yılları arasında beylik yapmıştır1307 Rumi (1891 Miladi) yılında ŞAbdulhakim Derşevi tamir ettirerek cami haline getirmiştir Daha sonra torunu Muhammed Nuri tekrar onu büyük onarıma almıştır1972 yılı yazında ŞAhmet Munis onarıma almıştır Cami kısmı siyah bazalt taştan yaptırılmıştır Sefine Camii Şırnak İli merkezinde Cumhuriyet Mahallesindedir Tarihi çok eski olmakla birlikte elimizde yazılı bir kaynak yoktur Minarelidir bulunmaktadır Mushafireş Camii Cizre Dağkapı Mahallesinde Yeni çarşıda bir camidirİçinde,19l6 yılına kadar Hz Osman tarafından Cizre’ye gönderilen bir Kur an-ı Kerim sağlam bir şekilde mevcut bulunmaktaydıDaha sonra çıkan bir yangın sonucunda kısmen yanmıştır Cami komşularından bir şahıs tarafından kalan kısmı kurtarılmıştır Mir Abdal Camii 1437 yılında Cizre Beyi Emir Abdullah (Abdal) İbn Abdullah İbn Seyfeddin Boti tarafından yaptırılmıştır Güneyde sağda esas mescit bulunur Üstü kubbelidir Cizre surları üzerindedir Bazalt siyah taştan yapılmıştır Son onarımlarda moloz taş kullanılmıştır Mescit kapısı işlemeli mermerden yapılmıştır Diğer kısımları medrese olarak kullanılmıştır Mem-u Zin türbeleri bu mescide yapışık bölümün alt kısmındadır Sonradan caminin kuzey kısmında mescit betondan inşa edilmiştir ŞSaid Merhum Camii Cizre Dağkapı Mahallesinde Bayırağa sokakta bulunur Çok büyük bir mescidi ve içinde ŞSaid Merhum un türbesi bulunmaktadır Camii, Bayramağa adında bir Cizreli tarafından yaptırılmıştır Meydan Camii Cizre Kale Mahallesinde dörtyol mevkiinde Cizre Beyleri tarafından yaptırılmıştır Cadde açılması ile caddenin tamamı camiden alınmıştır Büyük bir cami kısmı olup,minaresi bulunurKuzey kısmı Cizre beylerine ait mezarlarla kaplıdır Cudi Camii Merkez İsmet paşa mahallesindedir Kimin tarafından yapıldığı bilinmemektedir Ören Yerleri Bâbil, Asur, Med, Guti, Selçuklu, Osmanlı, Rum, Arap, Emevi, Abbasi dönemlerine ait arkeolojik ve etnografik eserlerin bulunduğu, büyük fizikçi ve 60 makine mucidi İsmail Ebul-iz El Cezeri Müzesi Cizre ilçesinde bulunmaktadır Finik Ören Yeri Cizre’ye yakın bir noktada bulunan Damlarca ve Eskiyapı köyleri arasında Finik Ören Yeri İ Ö 4000 yıllarına aittir Dağlık bir bölgede yer alan kentte saray, zindan, sarnıç yerleri ve beyaz kalker taştan oyulmuş çok sayıda mağara ev bulunmaktadır Finik Kalesinin kuzeyinde "Borzana Sitiya” adı verilen yerde kayaya işlenmiş bir kadın kabartmasıyla köyün kuzeydoğusunda yan yana duran bir kadın ve bir erkek kabartması bulunmaktadır Şah Ören Yeri Cizre’nin kuzeydoğusunda, Çağlayan köyündeki Şah Ören Yeri, Cudi dağının en sivri noktasının eteğindedir Yerleşmenin kuzeyi, doğusu ve batısı tamamı ile dağlıktır Bu dağlık kesimlerde Düşe, Çeko, Hırabe, Kayzer, Hırd kale harabeleri yer almaktadır Bâbil Ören Yeri Cizre’nin 20 km güneybatısında Suriye sınırı üzerindeki Kebeli köyünde yer alan Bâbil Ören Yerinin çevresi dikdörtgen biçiminde surlarla çevrilidir Dış kaleyi oluşturan bu surlarda yaklaşık 30 adet burç vardırİç kale ise daire biçimindedir Surlar yontulmamış bazalt kayalardan, yapılar ise beyaz kalker taştan yapılmıştır Kasrik Ören Yeri Şırnak-Cizre karayolunun 30 km si üzerinde yer alan Kasrik Ören Yeri, Guti ler döneminde “Sazirka” olarak anılmaktaydıBir boğaz içinde yer alan yerleşmede, tarihi su bentleri, heykeller ve kent kalıntıları bulunmaktadır Cizre ve Finik Beylerinin bu yöreyi yazlık olarak kullandıkları bilinmektedir Bazebde Ören Yeri Cizre’nin 2 km doğusunda Dicle Nehri kıyısında yer alan Bazebde Ören Yeri zamanla Dicle Nehri yatak değiştirdiği için Suriye topraklarında kalmıştır İlk çağlara ait kent kalıntıları ve ünlü bir köprüsü vardır