Tokat Hamamları

Ali Paşa Hamamı (Merkez)

Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce 1866 yılında onarılmış ve işletmeye açılmıştır

Osmanlı Hamam mimarisindeki çifte hamam plan düzeninde yapılan hamam kesme taştan yapılmıştır Kadınlar ve erkekler bölümleri birbirlerine bitişik iki ayrı yapı halindedir Kuzey yönündeki kadınlar bölümü soyunmalık, ılıklık ve sıcaklıktan meydana gelmiştir Bunlardan kadınlar bölümünün soyunmalığı kare planlı ve üzeri kubbe ile örtülüdür Kubbe altına bir şadırvan yerleştirilmiştir Sıcaklık haç planlı ve dört eyvanlı olup, üzeri kubbe ile örtülüdür Eyvanlar beşik tonozla örtülmüştür

Erkekler bölümü ise yine aynı şekilde yapılmış olmasına rağmen soyunmalık bölümü biraz farklı olup, güneyine beşik tonozlu bir bölüm eklenmiştir Sıcaklık bölümü haç planlı olup, göbek taşının üzeri kubbe ile örtülüdür Dört yanda eyvanlar ve kubbeli halvet odacıkları bulunmaktadır

Büyük Hamam (Niksar)

Tokat ili Niksar ilçesi, Kaleiçi Mahallesi, Fatih Sultan Mehmet Caddesi’nde bulunan bu hamamın banisi ve yapım tarihi bilinmemektedir Bunu belirten kitabesi de günümüze gelememiştir Yapı üslubundan XIV-XVyüzyıllarda yapıldığı sanılmaktadır

Hamam soğukluk, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelmiştir Moloz taştan yapılan hamamın üzeri kubbe ile örtülmüştür Batı-doğu doğrultusunda dikdörtgen planlıdır Soğukluk ve güneyindeki ılıklık sekizgen planlı olup, her ikisi de ayrı ayrı birer kubbe ile örtülüdür Ilıklığın kuzeydoğusundaki bir kapıdan sıcaklığa geçilmektedir Sıcaklık kuzey, güney ve doğu yönlerinde birer eyvan ve doğu eyvanının iki yanında da halvet hücreleri bulunmaktadır Bu bölümün üzeri pandantifli bir kubbe ile örtülüdür Halvetler de küçük tromplu kubbelerle örtülüdür

Halvet hücrelerinin kurnaları yekpare taştan oyulmuştur Bunlardan kuzey duvarındaki kurnanın üç kenarı figürlüdür Burada üst tarafı çıplak peştamallı bir insan resmedilmiştir Kurnanın batı yüzünde ise hayvan mücadele sahneleri görülmektedir Burada gagası ile ördeğe benzer bir hayvan ile yırtıcı bir kuş tasvir edilmiştir Kurnaların doğu yüzlerinde ise kâse üzerinde profilden iki tavus kuşu görülmektedir

Çavuş Hamamı (Niksar)

Tokat ili Niksar ilçesi, Taşra Mahallesi, Çavuş hamamı Sokağı’nda bulunan bu hamamın kitabesi bulunmadığından yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır Yapı üslubundan XV yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır

Hamam moloz taştan, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olarak yapılmıştır Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelmiştir Soyunmalık kısmı yenilenmiş ve orijinalliğinden uzaklaşmıştır Soğukluk sivri beşik tonozlu bir eyvanla kareye dönüştürülmüştür ve bunun üzeri de pandantifli kubbe ile örtülmüştür Enine dikdörtgen planlı olan sıcaklık kuzey ve güney yönündeki iki sivri beşik tonoz ve ortası da pandantifli bir kubbe ile örtülüdür

Hamam değişik zamanlarda yapılan onarımlarla yenilenmiş olmasına rağmen yekpare taştan oyulmuş olan kurnaları orijinalliğini korumuştur