Çorum Şehir Tanıtımı

İskilip, Çorum

Turkiye'de yeri Bilgiler Şehir nüfusu 20782[2] (2007) İlçe nüfusu 42476[3] (2007) Yüzölçümü 1187 km² Rakım 720 metre Koordinatlar 40°43′7″K, 34°28′26″D Posta kodu 19400 Alan kodu 0364 İl plaka kodu 19 Yönetim İl Çorum Kaymakam Birol Kurubal Belediye başkanı Orhan Öztürk Yerel yönetim site Belediye İlçe kaymakamlık site E gazetesi

İskilip, Çorum ili'nin ilçesidir Tarihte verilen adları da; İskila, Andrapa / Andrapolis, Blocium / Bloacium, Neoclaudiopolis, Neopolis, İmad, Iskelib, İskelib, Direklibel'dir

Tarihçe

İskilip'te gelişen uygarlığı kavrayabilmek için özelde şu maddelerin genel insan uygarlık tarihinde yerini iyice görmek gerekir; tuz, sirke, şarap, pekmez Tuz, Roma uygarlığının adına yollar inşa ettiği bir vazgeçilmez uygarlık maddesidir Adına savaşların yapıldığı, askerlerin maaşlarının tuzla ödendiği, devletlerin gelir için tuzdan vergi aldığını görmek bir vakıadır İskilip bağlamında Roma'ya bakarsak sırf bu nedenle Pontlarla savaşıp onların yerine kendileri İskilip coğrafyasına egemen olmuşlar ve yollar yapıp bu yollara Mil Taşları

Bakır çağında İskilip'te bakır izabe ocağı (dökümhane) olduğu bilinmektedir Günümüzde elde edilen bulgu ve belgeler bağlamında Hatti döneminin kayıp olduğu sanılan İskila kenti olduğu kabul edilir

Yazılı kaynaklar bağlamında İskilip; Paflagonlar'ın son kralının krallık merkezi, Galatlar'ın ise Ankara'dan sonraki ikinci krallık merkezidir

Hatti - Hitit Dönemi

Bölgeye yerleşimin Hititlerin Anadolu’ya gelmesine (MÖ 3000) uzandığı çeşitli kaynaklarda yer almakta olup erken dönem Hatti uygarlığının İskila kent yerleşme alanı olduğu düşünülür Başkent Hattuşa’ya iki saat yakınlıkta olması bu tahmini güçlendirmektedir

üzerinde olan büyük depremlerin birinde tümüyle yıkılmış olabileceğidir Bunu destekleyen veride Ebussuud'un babası adına yaptırdığı mektep ve caminin yerinin İmad'da (günümüz adı Yivlik Kayası'ı üzerinde yer alan geometrik figür ve yivlerin bu dönemlerden kalma olabileceği iddia edilmektedir Yine bu dönemde öne çıkan erken dönem yerleşim alanlarından Roma'lıların verdiği adla Itlus, Osmanlı'nın verdiği adla İmad - Direklibel'de tam olarak Yivlik kayası eteğinden çıkan bir akarsu yatağının oluşturduğu derenin Taybı Ovası'na karıştığı yere kurulmuştu Elimizde olan bilgilere göre burası 15 ve 16 yüzyıla kadar önemli bir İskilip banliyösüydü Ebussuud burada doğmuştu Terkediliş tarihi kesin olmamakla birlikte 1509, 1514 ve 1543 yıllarında bu bölgede Kuzey Anadolu Fay HattıBağözü) olmayıp Meydan Mahallesine yapılmış olmasıdır

Frigler, Paflagonlar Dönemi

hattına hakim olmuş ve bu dönemde İskilip’in tarihi geçmişi yazılı kaynaklar bakımından MÖ700’e Paphlagonya devletine dayandırılmakla birlikte günümüzde tam olarak çözümlenememiş bir Hatti uygarlığınında merkezi olduğu kabul edilir Ancak bölgeye yerleşimin Hititlerin Anadolu’ya gelmesine (MÖ 3000) uzandığı çeşitli kaynaklarda yer almaktadır Hattuşa’ya iki saat yakınlıkta olması bu tahmini güçlendirmektedir İlçede yaşadığı, bıraktıkları kalıntılarla resmen ispatlanan en eski millet Paphlogonlardır Paphlagonlar Anadolu’ya MÖ1000’den sonra gelmiş, Hitit imparatorluğunun yıkılışından sonra bağımsız bir devlet olarak ortaya çıkmışlardır Paflagonya - Demir Atlılar Ülkesi; Kastamonu, Çankırı, Amasya, SamsunAndrapa adıyla anılmıştır

Eski çağda İskilip, Paflagonya adı verilen bir bölgenin ismi olarak MÖ 900-700'lerde anılmaya ve tanınmaya başladı, Homeros'un İlyada destanında ilk defa anılan ve eski Yunanca'da "Askilepiyon - Sağlık Tanrısı" ismiyle de antik çağda önemli bir yer olarak bilinen İskilip; ünlü gezginlerden Herodot ve Skymonos'un da ziyaret ettiği bir bölge olarak bilinir Yine bu bölgenin eski haritalardaki sınırları kuzeyde Karadeniz, güneyde Aydos dağları, doğuda Kızılırmak ile Kızılrmak vadisinin doğu yamaçları ve batıda da Bartın çayı ile sınırlanmıştır'"

İskilip Kalesi görülebilen tüm surları

Paflagonya'nın coğrafi alanında, Karadeniz'e dökülen akarsuları takip eden benzer ve başka antik yerleşme yerleri de bulunmaktadır Eski Yunan'dan Bizanslılar'a kadar uzanan tarihi dönem içerisinde büyük ticaret yollarının Karadenize ulaşmak için İskilip bölgesinden havalisinden geçmesi, geçerkende dört yol kavşağı olarak bilinen Sinop ve Alaca'nın arasındaki Boyabat ve İskilip'ten geçen önemli bir yol güzergahı üzerinde bulunduğu aşikardır

göndererek bölgeyi Pontlardan geri almıştır Daha sonra bölgeyi esas sahipleriolan Paflagonlara geri vermemiş kendi topraklarına katmıştır Roma döneminde İskilip önemini korumuş MS 2yüzyılın sonlarında bölge Pont (Pontus) hakimiyetine girmiş, ancak bu egemenlik uzun sürmemiştir Paflagonya prenslerinin yardım talebi üzerine Roma 72Lüks OrdusunuJustinian tarafından Helenepontus eyaletine katılmış ve eyaletin üç önemli yerleşimden biri olmuş, Andrapa ve Neoclaudiopolis adlarıyla anılmıştır O dönemin en önemli ticaret yollarından biri olan Ankyra-Gangra yolunun önemli bir durağı olup; bu yol 2Trajan tarafından yaptırılmıştır İskilip ile birlikte Amasya ve Kalecik'ten de geçmektedir

Yivlik Kayası'ndan kuşbakışı ortada Kale ve İskilip