Gümüşhane Kilise Ve Manastırları

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-14-2012

Başmahalle Kilisesi (Torul)

güneybatısındaki Gümüştuğ Köyü’nde bulunan Başmahalle Kilisesi XIX

yüzyılda yapılmıştır

Üç nefli kilise 11

16x7

96 m

ölçüsünde bazilika planlıdır

Üst örtüsü beşik tonozlu olup, dört sütun ve dört paye ile desteklenmiştir

İbadet mekanı fresklerle bezenmiş ve İncil’den alınma sahneler buraya resmedilmiştir

Günümüze apsis cephesi yıkılmış olarak gelebilmiştir

Ayana Mahallesi Kilisesi (Torul)

yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır

Kilise dikdörtgen planlı, tek apsidli, tek nefli bir yapıdır

Duvarları yontma taştan yapılmıştır

Batı yönünden içerisine girilen kilise özgünlüğünü kısmen korumuştur

Üst örtüsü kırma çatılıdır

Emirler Mahallesi Kilisesi (Torul)

Bununla beraber XIX

yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır

Kilise 10

20x5

50 m

ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli ve tek apsidlidir

Moloz taştan yapılmış olan kilisenin içerisindeki sekiz sütun beşik tonozlu üst örtüyü taşımaktadır

Kilise önündeki narteks bölümü günümüze gelememiştir

Masura Kilisesi (Torul)

yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır

Kilise tek nefli, dikdörtgen planlı bir yapıdır

Güney cephesinde yontma taştan giriş kapısı bulunmaktadır

Kilisenin tümü moloz taşla örülmüş, üzeri de beşik çatı ile örtülmüştür

Apsidi beş nefli olup, dışarıya taşkındır

Günümüzde harap bir durumdadır

Ağrıt Kilisesi (Torul)

yüzyılda yapılmıştır

Kilise dikdörtgen planlı, moloz taştandır

İki apsidli olan kilisenin apsidlerinden biri yıkılmış ve günümüze gelememiştir

Üst örtüsü tonozlu olup, diğer kiliselerden farklı olarak ikinci bir örtü ile tamamlanmıştır

Günümüze harap bir durumda gelebilmiştir

Atalar Kilisesi (Torul)

uzaklıkta Atalar Köyü’nün Aydınlar Mahallesi’nde bulunan bu kilise XIX

yüzyıla tarihlendirilmektedir

Kilise dikdörtgen bazilika planlı olup, üzeri iki yönlü bir çatı ile örtülmüştür

Batı cephesindeki girişi köfeki taş sövelerle belirtilmiştir

Aynı zamanda burada aydınlatma pencereleri bulunmaktadır

Duvarları moloz ve düzgün kesme taştan yapılmıştır

İç mekanda üst örtüyü taşıyan ve kiliseyi neflere ayıran sütunlar bulunmakta olup, bunlar birbirlerine gergilerle bağlanmıştır

İbadet mekanının duvarlarında fresko izleri görülmektedir

Günümüze iyi bir durumda gelmiştir

Arılı Kilisesi (Torul)

Gümüşhane Torul ilçesi Arılı Köyü’nde bulunan kilise, XIX

yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır

Kilise dikdörtgen planlı, tek apsidli, tek nefli bir yapı olup, duvarları düzgün yontma taş ve moloz taştan örülmüştür

Üzeri beşik tonozla örtülüdür

Güzeloluk Köyü Kilisesi (Torul)

güneybatısındaki Güzeloluk Köyü’nde bulunan kilise, XIX

yüzyılda yapılmıştır

Kilise 8

80x5

10 m

ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli bazilika plan düzenindedir

Kilisenin güneybatı cephesinde giriş kapısı bulunmaktadır

Moloz taş ve kesme taştan yapılan kilisenin güney ve kuzey cephelerinde üçer penceresi bulunmaktadır

Apsid ve yan apsidler yarım yuvarlak ve dışarıya taşkındır

Bunların üzerlerinde birer mazgal pencere vardır

İbadet mekanının içerisinde İsa ve dört İncil yazarının isimleri ile sembolleri bulunmaktadır

Mesehor Kilisesi (Torul)

yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır

Kilise dikdörtgen planlı, düzgün yontma taş ve moloz taştan yapılmıştır

Batı cephesindeki girişi yontma taştan yuvarlak kemerli ve alınlıklıdır

Kilisenin üzeri beşik tonozludur

Günümüze harap bir durumda gelmiştir

Yalnızca kilisenin yakınındaki yıkık durumdaki şapelde fresk izlerine rastlanmasına rağmen Mesehor Kilisesinde herhangi bir bezemeyle karşılaşılmamıştır

10-14-2012	#6
Prof. Dr. Sinsi	Gümüşhane Kilise Ve Manastırları Başmahalle Kilisesi (Torul) güneybatısındaki Gümüştuğ Köyü’nde bulunan Başmahalle Kilisesi XIXyüzyılda yapılmıştır Üç nefli kilise 1116x796 m ölçüsünde bazilika planlıdır Üst örtüsü beşik tonozlu olup, dört sütun ve dört paye ile desteklenmiştir İbadet mekanı fresklerle bezenmiş ve İncil’den alınma sahneler buraya resmedilmiştir Günümüze apsis cephesi yıkılmış olarak gelebilmiştir Ayana Mahallesi Kilisesi (Torul) yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır Kilise dikdörtgen planlı, tek apsidli, tek nefli bir yapıdır Duvarları yontma taştan yapılmıştır Batı yönünden içerisine girilen kilise özgünlüğünü kısmen korumuştur Üst örtüsü kırma çatılıdır Emirler Mahallesi Kilisesi (Torul) Bununla beraber XIXyüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır Kilise 1020x550 m ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli ve tek apsidlidir Moloz taştan yapılmış olan kilisenin içerisindeki sekiz sütun beşik tonozlu üst örtüyü taşımaktadır Kilise önündeki narteks bölümü günümüze gelememiştir Masura Kilisesi (Torul) yüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır Kilise tek nefli, dikdörtgen planlı bir yapıdır Güney cephesinde yontma taştan giriş kapısı bulunmaktadır Kilisenin tümü moloz taşla örülmüş, üzeri de beşik çatı ile örtülmüştür Apsidi beş nefli olup, dışarıya taşkındır Günümüzde harap bir durumdadır Ağrıt Kilisesi (Torul) yüzyılda yapılmıştır Kilise dikdörtgen planlı, moloz taştandır İki apsidli olan kilisenin apsidlerinden biri yıkılmış ve günümüze gelememiştir Üst örtüsü tonozlu olup, diğer kiliselerden farklı olarak ikinci bir örtü ile tamamlanmıştır Günümüze harap bir durumda gelebilmiştir Atalar Kilisesi (Torul) uzaklıkta Atalar Köyü’nün Aydınlar Mahallesi’nde bulunan bu kilise XIXyüzyıla tarihlendirilmektedir Kilise dikdörtgen bazilika planlı olup, üzeri iki yönlü bir çatı ile örtülmüştür Batı cephesindeki girişi köfeki taş sövelerle belirtilmiştir Aynı zamanda burada aydınlatma pencereleri bulunmaktadır Duvarları moloz ve düzgün kesme taştan yapılmıştır İç mekanda üst örtüyü taşıyan ve kiliseyi neflere ayıran sütunlar bulunmakta olup, bunlar birbirlerine gergilerle bağlanmıştır İbadet mekanının duvarlarında fresko izleri görülmektedir Günümüze iyi bir durumda gelmiştir Arılı Kilisesi (Torul) Gümüşhane Torul ilçesi Arılı Köyü’nde bulunan kilise, XIXyüzyılın ikinci yarısında yapılmıştır Kilise dikdörtgen planlı, tek apsidli, tek nefli bir yapı olup, duvarları düzgün yontma taş ve moloz taştan örülmüştür Üzeri beşik tonozla örtülüdür Güzeloluk Köyü Kilisesi (Torul) güneybatısındaki Güzeloluk Köyü’nde bulunan kilise, XIXyüzyılda yapılmıştır Kilise 880x510 m ölçüsünde dikdörtgen planlı, üç nefli bazilika plan düzenindedir Kilisenin güneybatı cephesinde giriş kapısı bulunmaktadır Moloz taş ve kesme taştan yapılan kilisenin güney ve kuzey cephelerinde üçer penceresi bulunmaktadır Apsid ve yan apsidler yarım yuvarlak ve dışarıya taşkındır Bunların üzerlerinde birer mazgal pencere vardır İbadet mekanının içerisinde İsa ve dört İncil yazarının isimleri ile sembolleri bulunmaktadır Mesehor Kilisesi (Torul) yüzyılın ikinci yarısında yapıldığı sanılmaktadır Kilise dikdörtgen planlı, düzgün yontma taş ve moloz taştan yapılmıştır Batı cephesindeki girişi yontma taştan yuvarlak kemerli ve alınlıklıdır Kilisenin üzeri beşik tonozludur Günümüze harap bir durumda gelmiştir Yalnızca kilisenin yakınındaki yıkık durumdaki şapelde fresk izlerine rastlanmasına rağmen Mesehor Kilisesinde herhangi bir bezemeyle karşılaşılmamıştır