|
Prof. Dr. Sinsi
|
İç Anadolu Bölgesi Özellikleri
İç Anadolu Bölgesi özellikleri
İÇ ANADOLU BÖLGESİ VE İÇ ANADOLU BÖLGESİ’NİN ÖZELLİKLERİ
İç Anadolu Bölgesi, Anadolu'nun orta kısmında yer alan Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir Bu konumu sebebiyle "Orta Anadolu" da denir İç Anadolu Bölgesi'nin yüz ölçümü 151 000 km² olup bu alan Türkiye praklarının %20'sini kaplar Doğu Anadolu'dan sonra ikinci büyük bölgemizdir Güneydoğu Anadolu Bölgesi dışında diğer bölgelerin hepsiyle komşudur Aynı zamanda ülkemizde "tahıl ambarı" olarak da anımsanır
İLLERİ
İç Anadolu Bölgesi İl merkezleri baz alındığında İç Anadolu Bölgesi sınırları içinde yer alan iller şunlardır:
Aksaray
Ankara
Çankırı
Eskişehir
Karaman
Kayseri
Kırıkkale
Kırşehir
Konya
Nevşehir
Niğde
Sivas
Yozgat
BÖLÜMLERİ
İç Anadolu Bölgesi dört bölüme ayrılır:
Konya Bölümü
Bölgenin ortasında geniş bir kapalı havza vardır Burada büyük ovalar, plato düzlükleri, Tuz Gölü, Akşehir ve Eber gölleri ile Karacadağ ve Karadağ volkanik dağları bulunur Türkiye'nin en kurak bölümüdür Nüfus bakımından bölgenin en tenha bölümüdür Halk tarım ve hayvancılıkla uğraşır Ülkenin en önemli tahıl alanlarından birisidir Konya, Aksaray ve Karaman bölümde yer alan illerdir Tuz gölü burda bulunmaktadır Derinliği az olup yazları kurak olduğu için daha da azalmaktadır Ülkenin tuz ihtiyacının önemli kısmı buradan karşılanır
Yukarı Sakarya Bölümü
Bölgenin kuzeybatı kısmını meydana getirir Orta Kızılırmak boylarından İçbatı Anadolu'ya kadar uzanır Yer şekilleri daha engebeli, iklimi biraz daha nemlidir
Yıllık yağışlar 400 mm civarındadır İklim ve ulaşım koşullarının elverişli olması nedeniyle, bölgenin en yoğun nüfuslu bölümüdür Bölge nüfusunun yarıya yakını bu bölümdedir
Batı Anadolu'yu iç bölgelere bağlayan yolların geçtiği önemli bir yerdedir Bölümde Eskişehir ve Ankara illeri yer alır Bölümde Köroğlu,Sivrihisar,Elmadağ,Sündiken ve İdrisdağı yer alır Ankara yakınlarında Eymir ve Mogan gölleri vardır
Bölümde karasal iklim görülür Kışları çok soğuk yazları ise sıcak ve kurak geçer Bölümde yetiştirilen ürünler,şeker pancarı,arpa,buğday,baklagiller,sebze ve meyveyetiştirilir yeraltı zenginliği ise linyit ve bor mineralleridir bölümde küçükbaş hayvancılık yaygın olarak yapılır bölümün turzim değerleri,Çankaya köşkü,Yunus Emre türbesi, eski TBMM binası,Anıtkabir,Atatürk Orman Çiftliği(AOÇ),Anadolu Medeniyetleri Müzesi,Gordion
Orta Kızılırmak Bölümü
İç Anadolu'nun, Çankırı'dan Toroslar'a kadar uzanan, içine Kızılırmak yayını alan kısmıdır Alan bakımından bölgenin en büyük bölümüdür Kuzey kesimi daha engebelidir Güney kesiminde plato ve ova düzlükleri yaygındır Ortada ise geniş Kızılırmak platosu bulunur Erciyes volkanik dağı bu bölümde yer alır
Tarım alanlarının oranı verimli volkanik topraklarla kaplı güney kesimden daha yüksektir İç Anadolu'da kırsal nüfus yoğunluğunun en fazla olduğu bölümdür Kayseri, Niğde, Nevşehir, Kırşehir, Yozgat ve Kırıkkale bölüm içinde yer alan illerdir
Bölüm İç Anadolu Bölgesi'nin orta kesiminde yer alır Güneyinde Hasan, Erciyes, Merlendiz sönmüş volkanlar bulunur Bölümde kuzey daha engebelidir Bölümde bozok platosu geniş yer tutar Bu bölümde nüfus yogundur orta kızılırmak bolumunde karasal ıklım etkılıdır yazlar sıcak ve kurak kıslar ise soguk ve kar yagıslıdır Genellikle bu bölüm bozkırlarla kaplıdır Kızılırmak bolumun en önemli akarsuyudur Bu bolumde Kayseri en büyük yerlesim birimidir Ayrıca bu bolumde halı, seker, meyve suyu, sucuk ve pastırma fabrikaları bulunur En önemli ekonomık gelir tarımdır tiftik keçisi ve koyun besiciligide yaygındır
Yukarı Kızılırmak Bölümü
Bu bölüm Kızılırmak'ın, Karadeniz Bölgesi ile Doğu Anadolu arasına sokulan yukarı çığırını kaplar İç Anadolu'nun en küçük, en engebeli bölümüdür Ortalama yükselti 1300-1650 metre arasındadır
Dağlarla kuşatılmış bir havza görünümündedir Engebeli olduğu için tarım alanlarının oranı daha düşüktür Nüfusu sık, kentleşme oranı yüksektir Bölgenin kışın en soğuk bölümü burasıdır Bölümde Sivas ili bulunmaktadır
BÖLGENİN GENEL ÖZELLİKLERİ:
Bölge, yeryüzü şekilleri bakımından sade bir görünüme sahiptir Yer şekilleri çeşitlilik göstermez Engebeli araziler fazla olmadığı için, kara ve demiryolu ulaşımına oldukça elverişlidir Bölgenin çoğu yerinde genellikle 1000 m yükseltiye sahip düzlükler bulunur En alçak yerleri olan Sakarya ve Kızılırmak vadilerindeki yükselti 700 m civarındadır
Bölgenin güneyinde Kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan dağlar volkanik kökenli dir Başlıcaları;
Hasandağı, Karacadağ, Karadağ, Erciyes Dağı ve Melendiz Dağları'dır Bölgedeki kıvrım dağları ise doğuda geniş bir alan kaplar En önemlileri, Ak dağlar, Hınzır Dağı, Tecer Dağı ve Yıldız Dağları'dır
Platolar en fazla bu bölgemizde yer alır Batıda Haymana ve Cihanbeyli, güneyde Obruk, doğuda da Bozok (Kızılırmak) plâtolarıyla, Ege Bölgesi sınırı boyunca Yazılıkaya (Bayat) ve Doğu Anadolu Bölgesi sınırı boyunca da Uzunyayla gibi platolara sahiptir Tuz Gölü çevresi Türkiye'nin en büyük kapalı havzasıdır
İç Anadolu'nun bazı ovaları oldukça geniştir Konya ovası, Türkiye'nin en büyük ovasıdır Eski bir göl tabanıdır Geniş ovalardan diğeri Tuz Gölü'nün güneyindeki Aksaray Ovası'dır Haymana platosunun batısındaki Yukarı Sakarya Ovası da geniş alan kaplar Küçük ovalar olan Eskişehir, Ankara, Kayseri ve Develi ovaları, platolar arasındaki çukurluklarda yer almaktadır
İç Anadalu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak bölümü geniş çaplıdır Bu bölgedeki dağlar sönmüş yanar dağlardandır Kışın yağışlı yazın ise sıcaktır Doğal bitki örtüsü bozkırdır Buğday, arpa ve şeker pancarı yetiştirlir
Kırıkkale'de Orta Doğu Petrol Rafinerisi bulunmaktadır
AKARSU VE GÖLLERİ
İç Anadolu Bölgesi'nin en önemli akarsuları Kızılırmak, Sakarya Nehri, Porsuk ve Delice çaylarıdır Bu bölge akarsuları kapalı havzada akan sel rejimli akarsulardır İlkbahar yağışlarıyla taşar, yazın kuruyacak hale gelir
|