Muğlanın Marmaris İlçesi Tanıtımı

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-13-2012

Arkeolog George Bean´e göre ezelinden beri çeşitli uygarlıklar boyunca hep önemli bir liman kenti olan Fiskos´tan günümüze kalan şehir kalıntıların azlığının izahı, bunların toprak altında gömülü oldukları değildir

Aksine kentin parça parça gemilere yüklenip başka kent projelerinde kullanılmak üzere nakil edildiği olasılığıdır

Çünkü kentin kurulduğu tepe ve yamaçlar günümüzde hala ortadadır ve toprak altında olan Fiskos´un ünlü limanı ve denizidir

Loryma (Bozukkale)

Bozburun yarımadasının güneybatı ucundaki Bozuk Koyu'nda kurulmuştu

Koya hakim oldukça geniş alana dağılmış kalıntılardan günümüze ulaşan en etkileyici yapı Burunbaşı üzerinde bulunan iyi korunmuş kaledir

Dokuz dikdörtgen kulesi vardı

Bugün kuzeydeki çıkma kule görülebilmektedir

Bozukkale limanı Mavi yolculuk tekneleri ve yatların önemli bir durak noktası

Kedrai

Gökova Körfezi'ndeki Sedir Adası antik Kedrai kenti ve ünlü Kleopatra Plajı ile tanınıyor

Kedrai bir Karia kentiydi, sonra Rodos'a bağlandı

Kedrai “sedirler” (sedir ağacı) anlamına geliyor

Rodos Karşıyakası'nın en önemli yerleşimlerinden biri olan Kedrai, surlarla kuşatılmıştı

Kule ve duvarları kıyıda izelenebilen kentin orta kesiminde Dor düzenindeki Apollon tapınağından bugüne ancak temelleri ulaşabilmiş

Agora, çeşitli yapı kalıntıları ve kent nekropolünün yanısıra, adanın doğu kesiminde ise yüzü kuzeye bakan ve oldukça iyi durumda tiyatrosu var

Hydas (Selimiye)

Bozburun Yarımadası'nın kuzeyindeki Selimiye koyunda (Kamışlı Koy) kurulmuştur

Kentte sur kalıntıları, kare planlı bir mezar anıtı yer alıyor Hydas'a 3 km

uzaklıkta, sahilde bir gözetleme burcu ve bu burç üzerinde birkaç mezar var

Erine (Hisarönü)

Marmaris-Datça yolunun 20

km

sinde güneye Bozburun yönüne dönüldüğünde Hisarönü köyüne 2 km

1Antik ören yerine buradan 3 km yol ile gidilir

Erine'de, Roma dönemine ait kalıntılar bulunmaktadır

Castabus (Pazarlık)

Bu antik ören yerine ve Hisarlık Köyü yakınlarındaki kutsal yere Hisarönü ovasından bir saatlik tırmanışla ulaşılabilir

Tapınak bir platformun üzerinde yer alır

İ

Ö 4

yüzyıldan kalma Ion düzenindeki yapı ayrıca Dor öğeleri de taşımaktadır

Platform üzerinde tapınak temeli görülebilir

Platformu destekleyen göz alıcı duvarlar günümüze kadar varlığını sürdürebilmişlerdir

Güneydeki alanda yer alan yıkık tiyatro, tapınakla birlikte bölgede tanımlanabilen tek yapıdır

Thyssanos (Söğüt)

Söğüt köyünün 1 km güneybatısında, okulun biraz arkasındaki tepecik üzerinde Thyssanos yerleşimi kalıntıları vardır

Kazı yapılmamış antik yerleşimde kalıntılar birkaç duvar parçasından, temel izlerinden ve duvar kalıntılarından ibaret

Phoenix, Fenix, Feniks, Fenike "Fineket = Taşlıca" [değiştir]

Bir Karya kenti olan Phoenix'in kalıntıları Taşlıca'nın 4 km dışında, Köy ile antik yerleşim arasında, muhtemelen antik döneme ait patika yolda önce mezarlarla karşılaşılır

Taşlıca ile Asar tepenin aşağı yukarı ortalarında, çukurda kentin agorası, tepeye çıkarken oldukça iyi durumdaki bir yapı kalıntısı ve ardından kentin ana nekropolisi (mezarlar) görülür

Kentin akropolisi Asartepe'dedir

Taşlıca´ya ilk yerleşenler, 1402 yılında Ankara savaşından sonra anlaşma gereği Timur´un bıraktığı moğollardır

Özgünlüklerini hala koruyabilmektedirler

Bybassos [değiştir]

Bugünkü Orhaniye köyü kalıntıların bulunduğu tepenin yamacına kurulmuştur

Kentin sur kalıntıları orman içinde dağınık bir arazide görülebiliyor

Euthenna (Altınsivrisi/Karacasöğüt) Rodos kentciği

Bugüne ulaşan kalıntılar Karacasöğüt köyünün yaklaşık 2 km güneydoğusunda Altınsivrisi tepesinde kent nekropolisi, biraz yukarılarda çeşitli sur kalıntıları, kaya mezarları ve sarnıçlarla karşılaşılacaktır

Amnistos (Karacasöğüt)

Karacasöğüt yakınlarında bir başka antik kent daha var

Amnistos antik kenti kalıntıları köyün yakınındaki bir burun üzerinde

Kentten bugüne sur kalıntıları, deniz kıyısında eski liman duvarı ulaşmış

Marmaris´in isim kökeni = MERMERİS

Şehir şimdi bulunduğu tepede ilk yerleşenleri olan Türkmen´ler tarafından, Bizans döneminde, Mermer-şehri ismiyle kurulmuştur

Menteseoğulları egemenliği döneminde altın çağını, uluslararası mermer ticareti sayesinde yaşayan bu limankenti Mermeris adını almıştır

Doğal felaketlerden, yağma ve talandan nasibi alarak yokolan, Fiskos´un eski çağlardaki rolünü Rodos´un fethine yani 1522 yılına kadar üstlenmiştir

"MERMERİS ismi, yunanca´ya Marmaras, italyanca´ya (latince´ye) Marmarice/Marmaris, ingilizce´ye Marmorice olarak, ilgi güncelliklerine göre çevrilmistir

Marmaris ismi, I

Dünya Savaşından sonraki İtalyan işgalinde yoğun olarak kullanılmış ve sonrasında Cumhuriyet dönemiyle birlikte resmiyet kazanmıştır

Bodrum´lu Herodot ve ünlü coğrafyacı Amasya´lı Strabo, Fiskos´tan antik dönemde, Efes ve Mylasa´nın Doğu Akdeniz'e açılan limanı olarak bahsederler

Her ikisinin yaşadıkları dönemlerde Marmaris´in yerleştiği tepe, ya denizin altında, yada bir adacık olsa gerek

Herodot´un Marmarisos ismi ile Marmaris´i kastetmesi olanaksız

Bir rivayete göre de Kanuni Sultan Süleyman'ın yaptırdığı halen de Marmaris'de bulunan kaleyi Kanuni Sultan Süleyman'ın beğenmediği ve kalenin mimarını astırdığı için Marmaris isminin Mimaras'dan geldiği söylenmektedir

Hafza Sultan Kervansarayı

Aslında yapımı 1545 yılında tamamlanan kervansaray, bugünkü halinden çok daha büyük ve daha kapsamlı işlevi düşünülerek yapılmıştır

Daha yakın zamana kadar varolan hamamın dışında, "Han" işlevi gören ve varolan ikinci katı da değişik zamanlarda yıkılarak yokolmuştur

Şimdi adeti 7 olan küçük oda sayısı aslında konum olarak 8 dir

8

si orantısız tarafta saklıdır

Bir de boğaza ve denize bakan odalarin 2 tanesi hala vardır, hemde çok iyi durumda ama saklıdır

Diğerleri çeşitli nedenlerden dolayı yokolmuştur

Kısayalı Köprüsü

Pilavtepesi arkasından gelen, Karaağaca kadar giden eskiyolu Mermeris yarımadasına birleştirmek için beyaz kesme taştan yapılmış, şimdiki Kısayalı'yı tamamiyle kaplayan büyüklükte görkemli bir köprüymüş

Öyleki bir ucu Ilıca sırtlarında diğer ucu Eski cami civarında

Böyle bir köprünün varliğı 1801 yılında bir İngiliz, ressam Neele tarafından yapılan resimle belgelenmiştir

Bu köprünün yokolma akibetini herhalde seller(!) ve erozyonlar(!) belirlemedi

İtali[

İbrahim Ağa Camii

1789 yılında yapımı bitirilen bu eser, 1800-1849 yılları arasında kenti ziyaret eden İngilizlerin de dikkatini çekmiş ki seyir defterlerine kalenin bakımsızlığına rağmen caminin mimarisini beğendiklerini not almışlar

Gerçekten çok görkemli bir mimari eser olduğu ve o caminin şimdiki eski camiyle aynı caminin olmadığının belirginliği bir İngiliz ressam Neele 1801 tarihli eserinde belgeleniyor

Ünlü Marmaris´liler

Erdoğan Çokduru 1937-1999 Marmaris'te Karaduman´ların Fatma Cokduru ile Zile`li Jandarma uzatma Onbaşı Sabri Çokduru evliliğinin ilk göz ağrısı olarak dünyaya geldi

Ankara´da 62 yaşında vefat etmiştir

Yapıtları: Şey, Adam ve Karnaval Gecesi

Yatçılık

Doğal bir liman olan Marmaris Körfezi 1100 kapasiteli üç marina ve 1200 yat kapasiteli 9 yat çekek yerine sahiptir

Mavi Yolculuk güzergahı üzerinde bulunan yörede yat turizmini geliştirmek amacıyla her yıl Uluslararası Yat Festivali ve Uluslararası Marmaris Yat Yarışları düzenlenir

10-13-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Muğlanın Marmaris İlçesi Tanıtımı Arkeolog George Bean´e göre ezelinden beri çeşitli uygarlıklar boyunca hep önemli bir liman kenti olan Fiskos´tan günümüze kalan şehir kalıntıların azlığının izahı, bunların toprak altında gömülü oldukları değildir Aksine kentin parça parça gemilere yüklenip başka kent projelerinde kullanılmak üzere nakil edildiği olasılığıdır Çünkü kentin kurulduğu tepe ve yamaçlar günümüzde hala ortadadır ve toprak altında olan Fiskos´un ünlü limanı ve denizidir Loryma (Bozukkale) Bozburun yarımadasının güneybatı ucundaki Bozuk Koyu'nda kurulmuştu Koya hakim oldukça geniş alana dağılmış kalıntılardan günümüze ulaşan en etkileyici yapı Burunbaşı üzerinde bulunan iyi korunmuş kaledir Dokuz dikdörtgen kulesi vardı Bugün kuzeydeki çıkma kule görülebilmektedir Bozukkale limanı Mavi yolculuk tekneleri ve yatların önemli bir durak noktası Kedrai Gökova Körfezi'ndeki Sedir Adası antik Kedrai kenti ve ünlü Kleopatra Plajı ile tanınıyor Kedrai bir Karia kentiydi, sonra Rodos'a bağlandı Kedrai “sedirler” (sedir ağacı) anlamına geliyor Rodos Karşıyakası'nın en önemli yerleşimlerinden biri olan Kedrai, surlarla kuşatılmıştı Kule ve duvarları kıyıda izelenebilen kentin orta kesiminde Dor düzenindeki Apollon tapınağından bugüne ancak temelleri ulaşabilmiş Agora, çeşitli yapı kalıntıları ve kent nekropolünün yanısıra, adanın doğu kesiminde ise yüzü kuzeye bakan ve oldukça iyi durumda tiyatrosu var Hydas (Selimiye) Bozburun Yarımadası'nın kuzeyindeki Selimiye koyunda (Kamışlı Koy) kurulmuştur Kentte sur kalıntıları, kare planlı bir mezar anıtı yer alıyor Hydas'a 3 km uzaklıkta, sahilde bir gözetleme burcu ve bu burç üzerinde birkaç mezar var Erine (Hisarönü) Marmaris-Datça yolunun 20 km sinde güneye Bozburun yönüne dönüldüğünde Hisarönü köyüne 2 km 1Antik ören yerine buradan 3 km yol ile gidilir Erine'de, Roma dönemine ait kalıntılar bulunmaktadır Castabus (Pazarlık) Bu antik ören yerine ve Hisarlık Köyü yakınlarındaki kutsal yere Hisarönü ovasından bir saatlik tırmanışla ulaşılabilir Tapınak bir platformun üzerinde yer alır İÖ 4 yüzyıldan kalma Ion düzenindeki yapı ayrıca Dor öğeleri de taşımaktadır Platform üzerinde tapınak temeli görülebilir Platformu destekleyen göz alıcı duvarlar günümüze kadar varlığını sürdürebilmişlerdir Güneydeki alanda yer alan yıkık tiyatro, tapınakla birlikte bölgede tanımlanabilen tek yapıdır Thyssanos (Söğüt) Söğüt köyünün 1 km güneybatısında, okulun biraz arkasındaki tepecik üzerinde Thyssanos yerleşimi kalıntıları vardır Kazı yapılmamış antik yerleşimde kalıntılar birkaç duvar parçasından, temel izlerinden ve duvar kalıntılarından ibaret Phoenix, Fenix, Feniks, Fenike "Fineket = Taşlıca" [değiştir] Bir Karya kenti olan Phoenix'in kalıntıları Taşlıca'nın 4 km dışında, Köy ile antik yerleşim arasında, muhtemelen antik döneme ait patika yolda önce mezarlarla karşılaşılırTaşlıca ile Asar tepenin aşağı yukarı ortalarında, çukurda kentin agorası, tepeye çıkarken oldukça iyi durumdaki bir yapı kalıntısı ve ardından kentin ana nekropolisi (mezarlar) görülür Kentin akropolisi Asartepe'dedir Taşlıca´ya ilk yerleşenler, 1402 yılında Ankara savaşından sonra anlaşma gereği Timur´un bıraktığı moğollardır Özgünlüklerini hala koruyabilmektedirler Bybassos [değiştir] Bugünkü Orhaniye köyü kalıntıların bulunduğu tepenin yamacına kurulmuştur Kentin sur kalıntıları orman içinde dağınık bir arazide görülebiliyor Euthenna (Altınsivrisi/Karacasöğüt) Rodos kentciği Bugüne ulaşan kalıntılar Karacasöğüt köyünün yaklaşık 2 km güneydoğusunda Altınsivrisi tepesinde kent nekropolisi, biraz yukarılarda çeşitli sur kalıntıları, kaya mezarları ve sarnıçlarla karşılaşılacaktır Amnistos (Karacasöğüt) Karacasöğüt yakınlarında bir başka antik kent daha var Amnistos antik kenti kalıntıları köyün yakınındaki bir burun üzerinde Kentten bugüne sur kalıntıları, deniz kıyısında eski liman duvarı ulaşmış Marmaris´in isim kökeni = MERMERİS Şehir şimdi bulunduğu tepede ilk yerleşenleri olan Türkmen´ler tarafından, Bizans döneminde, Mermer-şehri ismiyle kurulmuştur Menteseoğulları egemenliği döneminde altın çağını, uluslararası mermer ticareti sayesinde yaşayan bu limankenti Mermeris adını almıştır Doğal felaketlerden, yağma ve talandan nasibi alarak yokolan, Fiskos´un eski çağlardaki rolünü Rodos´un fethine yani 1522 yılına kadar üstlenmiştir "MERMERİS ismi, yunanca´ya Marmaras, italyanca´ya (latince´ye) Marmarice/Marmaris, ingilizce´ye Marmorice olarak, ilgi güncelliklerine göre çevrilmistir Marmaris ismi, I Dünya Savaşından sonraki İtalyan işgalinde yoğun olarak kullanılmış ve sonrasında Cumhuriyet dönemiyle birlikte resmiyet kazanmıştır Bodrum´lu Herodot ve ünlü coğrafyacı Amasya´lı Strabo, Fiskos´tan antik dönemde, Efes ve Mylasa´nın Doğu Akdeniz'e açılan limanı olarak bahsederler Her ikisinin yaşadıkları dönemlerde Marmaris´in yerleştiği tepe, ya denizin altında, yada bir adacık olsa gerek Herodot´un Marmarisos ismi ile Marmaris´i kastetmesi olanaksız Bir rivayete göre de Kanuni Sultan Süleyman'ın yaptırdığı halen de Marmaris'de bulunan kaleyi Kanuni Sultan Süleyman'ın beğenmediği ve kalenin mimarını astırdığı için Marmaris isminin Mimaras'dan geldiği söylenmektedir Hafza Sultan Kervansarayı Aslında yapımı 1545 yılında tamamlanan kervansaray, bugünkü halinden çok daha büyük ve daha kapsamlı işlevi düşünülerek yapılmıştır Daha yakın zamana kadar varolan hamamın dışında, "Han" işlevi gören ve varolan ikinci katı da değişik zamanlarda yıkılarak yokolmuştur Şimdi adeti 7 olan küçük oda sayısı aslında konum olarak 8 dir 8si orantısız tarafta saklıdır Bir de boğaza ve denize bakan odalarin 2 tanesi hala vardır, hemde çok iyi durumda ama saklıdır Diğerleri çeşitli nedenlerden dolayı yokolmuştur Kısayalı Köprüsü Pilavtepesi arkasından gelen, Karaağaca kadar giden eskiyolu Mermeris yarımadasına birleştirmek için beyaz kesme taştan yapılmış, şimdiki Kısayalı'yı tamamiyle kaplayan büyüklükte görkemli bir köprüymüş Öyleki bir ucu Ilıca sırtlarında diğer ucu Eski cami civarında Böyle bir köprünün varliğı 1801 yılında bir İngiliz, ressam Neele tarafından yapılan resimle belgelenmiştir Bu köprünün yokolma akibetini herhalde seller(!) ve erozyonlar(!) belirlemedi İtali[ İbrahim Ağa Camii 1789 yılında yapımı bitirilen bu eser, 1800-1849 yılları arasında kenti ziyaret eden İngilizlerin de dikkatini çekmiş ki seyir defterlerine kalenin bakımsızlığına rağmen caminin mimarisini beğendiklerini not almışlar Gerçekten çok görkemli bir mimari eser olduğu ve o caminin şimdiki eski camiyle aynı caminin olmadığının belirginliği bir İngiliz ressam Neele 1801 tarihli eserinde belgeleniyor Ünlü Marmaris´liler Erdoğan Çokduru 1937-1999 Marmaris'te Karaduman´ların Fatma Cokduru ile Zile`li Jandarma uzatma Onbaşı Sabri Çokduru evliliğinin ilk göz ağrısı olarak dünyaya geldi Ankara´da 62 yaşında vefat etmiştir Yapıtları: Şey, Adam ve Karnaval Gecesi Yatçılık Doğal bir liman olan Marmaris Körfezi 1100 kapasiteli üç marina ve 1200 yat kapasiteli 9 yat çekek yerine sahiptir Mavi Yolculuk güzergahı üzerinde bulunan yörede yat turizmini geliştirmek amacıyla her yıl Uluslararası Yat Festivali ve Uluslararası Marmaris Yat Yarışları düzenlenir