Adananın Pozantı İlçesi Tanıtımı

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-13-2012

(*) Adana’nın Batı cephesinde Kuva-yı Milliyenin teşkilatlanması,Karaisalı’nın kurtuluşu,Fransızlar’a karşı Pozantı-Karboğazı savaşları ve diğer gelişmeler: IV

BÖLÜM (*)

A-Adanâ’nın Batı Cephesi'nde Kuva-yı Milliye'nin Teşkilâtlanması ve Karaisalı'nın İşgalden Kurtarılması

1- Adana’nın Batı Cephesi'nde Kuva-yı Milliye'nin Teşkilâtlanması 2- Karaisalı'nın İşgalden Kurtuluşu 3- Karaisalı'da Teşkilâtın Kurulması ve Gerekli İşlerin Plânlanması a- Karaisalı'da Teşkilâtın Kurulması b- Karaisalı'nın Kurtuluşu'ndan Sonra Gerekli İşlerin Plânlanması

B-Pozantı Şosesi ve Demiryolu Üzerindeki Fransız Karakolları’nın Millî Kuvvetler Tarafından Zaptedilmesi

1- Pozantı Şosesi Üzerindeki Çamalar ve Kadirhan'ın Zaptı a- Çamalan'ın Zapa b-Kadirhan'ın Zaptı 2- Pozantı Demiryolu Üzerindeki Fransız Karakolları'nın Zaptı a- Kelebek, Bucak ve Durak'ın Zaptı b- Hacıkırı'nın Kuşatılması ve Zaptı c- Belemedik'in Kuşatılması ve Zaptı 3- Birinci Kavaklıhan Muharebesi 4- Ballıca ve Ziyarettepe Muharebeleri a- Ballıca Muharebesi b- Ziyarettepe Muharebesi 5- Fransızlar'ın Ölüme Mahkûm Ettiği Onbeş Türk'ün Kurtarılması, Aflak ve İkinci Kavaklıhan Savaşları, Şakirpaşa Çarpışması a- Fransızlar'ın Ölüme Mahkûm Ettiği Onbeş Türk'ün Kurtarılması, Aflak ve İkinci Kavaklıhan Savaşları, Şakirpaşa Çarpışması b- Aflak Savaşı c- İkinci Kavaklıhan Savaşı d- Şakirpaşa Çarpışması 6- Pozantı Kuşatması ve Taarruzları, Fransızlar'ın Çıkış Harekâtı ve Karboğazı Savaşı a- Millî Kuvvetlerin Pozantı Kuşatması ve Taarruzları b- Fransızlar'ın Pozantı'dan Çıkış Harekâtı ve Karboğazı Savaşı

C- Adana Batı Cephesi Kuva-yı Milliye Teşkilâtı'nın Kurulması D- Adana Batı Cephesi'nde İâşe, Levâzım ve Sağlık Teşkilâtı'nın Kurulması

1- İâşe ve Levâzım Teşkilâtı'nın Kurulması 2- Adana Batı Cephesi'nde Sağlık Teşkilâtı'nın Kurulması Millî Mücadele'de Adana ve Havalisi (1918-1922) , 1999 , Kemal ÇELİK TÜRK TARİH KURUMU

Osmanlı Ordû-yı Hümâyûnu Başkumandanlığı Vekâleti Konya’dan Harbiye Nezareti’ne gelen 4 numaralı şifredir

1 Şubat 1919 tarihli şifreye ektir

1- Suriye İngiliz Başkumandanlığı’nın tebligatına dayanarak Adana havalisi İtilaf kumandanı tarafından Adana’daki irtibat subayımıza yapılan tebliğ 1 Şubat 1919 tarihinden önce Pozantı’daki subay ve askerlerimizin Çiftehan’a çekilmelerine ait olup, uygulama şeklini yukardaki şifreli telgrafımın beşinci maddesinde arzetmiştim

2- Ancak Pozantı’daki Ermeni neferlerinden oluşan Fransız müfrezesi bugün öğle vakti trenle Çiftehan’a kadar gelmiştir

Bu durumun gerçekleşmesi ihtimalini ve hatta daha ilerilere geçilerek Ulukışla’yı bile işgal etmelerinin mümkün olduğunu ve bu durumun sebepleriyle, pek haksız olan bu gibi hareketlerin önlenmesi gereğini aynı şifreli telgrafın altıncı maddesinde ayrıntılı olarak arzetmiştim

3- Bugün Çiftehan’ın hiçbir hakka ve hükümetler arası alınan kararlara dayanılmaksızın işgal edilmesini Adana’daki Fransız ve İngiliz kumandanları katında hemen şiddetle protesto etmesini Adana’daki irtibat subayımıza yazdım

4- Daha önce de bildirildiği gibi, Kilikya’nın boşaltılması hakkındaki kararlara bakılacak olursa Pozantı mevkiinin işgali gerekmemektedir

Çünkü Kilikya’nın doğal sınırlarını Toros dağları oluşturmaktadır

Halbuki Pozantı bölgesi bu hattın kuzeyinde on kilometre dışında kalmaktadır

Mütarekeye göre Toros yollarının işgali gerekli değildir

Çünkü adı geçen yollar Pozantı’dan on kilometre daha şarkta Belemedik mevkiinde son bulmaktadır

Askeri açıdan önemli olmamasına rağmen askerlikçe işgaline lüzum görülmüş ise o nokta ile yetinilmesi gerekirdi

Halbuki birkaç gün evvel bahsettikleri Akköprü mevkii Pozantı’nın beş kilometre batısında yer almakta ve Pozantı nahiyesinin Konya vilayetiyle mülkî sınırını oluşturmaktadır

Askerlik açısından ise işgal edilen bir noktanın mülkî sınırlarının düşünülmeyeceği şüphesizdir

Şimdi işgaline kalkıştıkları Çiftehan mevkii ise Pozantı’nın yirmi beş kilometre kuzeydoğusunda ve Konya vilayeti dahilindedir

Pozantı ve hatta Adana vilayetiyle alakası olmamasına nazaran oraya kadar gelmelerinin de hiç bir makul ve mantıklı sebebi yoktur

Adana vilayetinin tabiî sınırı olan Toros hattı geçildikten başka coğrafî ve mülkî sınırı olan Akköprü de geçilerek Pozantı’nın yirmi beş kilometre uzağında ve Konya vilayeti dahilinde Çiftehan’ın da işgali ve buraya el konulmuş muamelesi yapılması hiçbir karar ve hukukî madde ile kesinlikle uyuşmamaktadır

Diğer

Çiftehan Köyü, Toros Dağlarının geçit noktasında bulunmasından dolayı, Anadolunun anahtarı olma özelliğine haizdir

Bu sebeplerden dolayı Çiftehan bölgesi, stratejik bir öneme sahip olduğu bilinmektedir

Yörede Milli mücadele döneminde yaşayanların aktardığına göre, gözü dönmüş itilaf devletlerinin vatan topraklarını işgal etmelerine, Adana'yı aşıp Toroslardan geçerek Anadolunun içlerine kadar girmelerine izin vermeyerek Pozantı-Çiftehan hattında durdurarak, Çiftehan bölgesinden tekrar geri püskürtülmesinde Kuva-yı Milliye'ye büyük katkıları olanlardan biri de yaptığı görev itibariyle Selim Erbil(Selim Çavuş)dir

Atatürk'ün yapılan bu direnişten memnun olduğunu bölgeye gelerek tarihe geçecek konuşmasında ifade etmiştir

Mustafa Kemal Atatürk'ün Pozantı'da yaptığı tarihi konuşma metni:

"Büyük Millet Meclisi adına cepheleri ziyaret ederek Meclis'in sevgi dolu teşekküllerini sayın mücahitlerimize bildirmeye memur olan heyetimizin , mücahit orduların öncüsü, bütün İslam aleminin iftihar ettiği ile gözümüzün nuru saydığı Adana Vilayeti halkıyla, samimi bir surette temasa gelmekten duyduğu haz büyüktür

Adana'nın sayın Müslümanları!

Siz Fransızlar tarafından insanlık haklarına ve adalet icaplarına tamamıyla aykırı olduğundan, mütareke namenin yırtılması üzerine, gözlerinizi bir taraftan İstanbul Hükümetinin faaliyet sahasına, diğer taraftan da, belki harekete gelir diye Garb’ ın insanlık ve adalet duygularına çevirerek, bir müddet sakin ve hareketsiz kalmıştınız

Bu halden cüret alan düşman bu sûkun ve tevekkülün altında saklanmış olan kahramanlık ve ve fedakarlık cevherini anlamayarak, cüret sınırını genişletip, kıymetli memleketimizi işgal etmiştir

Peygamberin esaret tanımayan dindar ümmetinin cihat ordularına öncü olma şerefiyle iftihar edensiz aziz Adanalı dindaşlarımız, kalplerinizde sönmez bir azim ve iman taşıyarak gözlerinizi eski amaçlarından çevirip, bir taraftan Peygamberimizin türbesi ile şehit mezarlarının; diğer taraftan da milletimizin iftihar edeceği harikalarla dolu tarihimizin işaret ve irşadına uydunuz

O andan itibaren Adana Müslümanları, bütün Anadolu için vatanseverlik örneği oldular

Düşmanların tecavüzlerine karşı, gerek maddeden, gerekse manen yıkılmaz, demir bir set olmak şerefini hakkıyla kazandılar

Düşmanların bizi tamamen yok etmek için besledikleri niyet ve hac' ın düşmanlığı karşısında mübarek hilalin gerçek durumu, artık bütün vatandaşlarımız tarafından tamamıyla anlaşılmıştır

Şeref ve istiklal davasında faydalanacağınız başarı araçlarının bereketli kaynağı sadece Anadolu değildir

Avrupa'nın bin bir türlü zulmüne ve haksızlıklarına uğrayarak esaret duygularını çeşitli acılarını çekmiş olan Mısır'daki, Hindistan'daki, Rusya'daki, Afrika'daki Müslüman kardeşlerimiz, gözlerini Allah'ın rahmet ve Merhamet eşiğine, ezici ve zalim kudretinin bütün şiddetiyle İslamiyet nurunu söndürmek için her türlü alçaklığı yapan ve tecavüzlerini, taarruzlarını Peygamberimizin kabrine kadar uzatmaya cüret eden düşmanlara çevirmiş ve bize bütün varlıklarıyla, maddi manevi yardıma karar vermiş bulunuyorlar

Fazla olarak, Rusya'da insani ve yüksek gayeler etrafında toplanmış olan ve her milletin hakkına riayet etmeyi esas olarak kabul eden, günden güne yayılarak zulüm ve tahakküm alemini yıkmakta olan muazzam kuvvetler de bize azami yardımda bulunmayı vaat etmişlerdir

Gerçek kuvvetini Allah'ın yardımından alan, şerefini, istiklâlini koruma uğrundaki bütün fedakârlık duygularını şan ve şeref dolu ecdadımızdan miras alan milletimizin, yakın zamanda, her türlü manası ile dini ve milli tarihine şanlı ve yeni sahifeler ekleyeceğine şüphe yoktur

Bu övünç sahifelerinde Adana ve havalisi Müslümanlarının en parlak yeri alacağı hususundaki genel ve kesin inanca tercüman olmakla duyduğum sevinç pek büyüktür

10-13-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Adananın Pozantı İlçesi Tanıtımı () Adana’nın Batı cephesinde Kuva-yı Milliyenin teşkilatlanması,Karaisalı’nın kurtuluşu,Fransızlar’a karşı Pozantı-Karboğazı savaşları ve diğer gelişmeler: IV BÖLÜM () A-Adanâ’nın Batı Cephesi'nde Kuva-yı Milliye'nin Teşkilâtlanması ve Karaisalı'nın İşgalden Kurtarılması 1- Adana’nın Batı Cephesi'nde Kuva-yı Milliye'nin Teşkilâtlanması 2- Karaisalı'nın İşgalden Kurtuluşu 3- Karaisalı'da Teşkilâtın Kurulması ve Gerekli İşlerin Plânlanması a- Karaisalı'da Teşkilâtın Kurulması b- Karaisalı'nın Kurtuluşu'ndan Sonra Gerekli İşlerin Plânlanması B-Pozantı Şosesi ve Demiryolu Üzerindeki Fransız Karakolları’nın Millî Kuvvetler Tarafından Zaptedilmesi 1- Pozantı Şosesi Üzerindeki Çamalar ve Kadirhan'ın Zaptı a- Çamalan'ın Zapa b-Kadirhan'ın Zaptı 2- Pozantı Demiryolu Üzerindeki Fransız Karakolları'nın Zaptı a- Kelebek, Bucak ve Durak'ın Zaptı b- Hacıkırı'nın Kuşatılması ve Zaptı c- Belemedik'in Kuşatılması ve Zaptı 3- Birinci Kavaklıhan Muharebesi 4- Ballıca ve Ziyarettepe Muharebeleri a- Ballıca Muharebesi b- Ziyarettepe Muharebesi 5- Fransızlar'ın Ölüme Mahkûm Ettiği Onbeş Türk'ün Kurtarılması, Aflak ve İkinci Kavaklıhan Savaşları, Şakirpaşa Çarpışması a- Fransızlar'ın Ölüme Mahkûm Ettiği Onbeş Türk'ün Kurtarılması, Aflak ve İkinci Kavaklıhan Savaşları, Şakirpaşa Çarpışması b- Aflak Savaşı c- İkinci Kavaklıhan Savaşı d- Şakirpaşa Çarpışması 6- Pozantı Kuşatması ve Taarruzları, Fransızlar'ın Çıkış Harekâtı ve Karboğazı Savaşı a- Millî Kuvvetlerin Pozantı Kuşatması ve Taarruzları b- Fransızlar'ın Pozantı'dan Çıkış Harekâtı ve Karboğazı Savaşı C- Adana Batı Cephesi Kuva-yı Milliye Teşkilâtı'nın Kurulması D- Adana Batı Cephesi'nde İâşe, Levâzım ve Sağlık Teşkilâtı'nın Kurulması 1- İâşe ve Levâzım Teşkilâtı'nın Kurulması 2- Adana Batı Cephesi'nde Sağlık Teşkilâtı'nın Kurulması Millî Mücadele'de Adana ve Havalisi (1918-1922) , 1999 , Kemal ÇELİK TÜRK TARİH KURUMU Osmanlı Ordû-yı Hümâyûnu Başkumandanlığı Vekâleti Konya’dan Harbiye Nezareti’ne gelen 4 numaralı şifredir 1 Şubat 1919 tarihli şifreye ektir 1- Suriye İngiliz Başkumandanlığı’nın tebligatına dayanarak Adana havalisi İtilaf kumandanı tarafından Adana’daki irtibat subayımıza yapılan tebliğ 1 Şubat 1919 tarihinden önce Pozantı’daki subay ve askerlerimizin Çiftehan’a çekilmelerine ait olup, uygulama şeklini yukardaki şifreli telgrafımın beşinci maddesinde arzetmiştim 2- Ancak Pozantı’daki Ermeni neferlerinden oluşan Fransız müfrezesi bugün öğle vakti trenle Çiftehan’a kadar gelmiştir Bu durumun gerçekleşmesi ihtimalini ve hatta daha ilerilere geçilerek Ulukışla’yı bile işgal etmelerinin mümkün olduğunu ve bu durumun sebepleriyle, pek haksız olan bu gibi hareketlerin önlenmesi gereğini aynı şifreli telgrafın altıncı maddesinde ayrıntılı olarak arzetmiştim 3- Bugün Çiftehan’ın hiçbir hakka ve hükümetler arası alınan kararlara dayanılmaksızın işgal edilmesini Adana’daki Fransız ve İngiliz kumandanları katında hemen şiddetle protesto etmesini Adana’daki irtibat subayımıza yazdım 4- Daha önce de bildirildiği gibi, Kilikya’nın boşaltılması hakkındaki kararlara bakılacak olursa Pozantı mevkiinin işgali gerekmemektedir Çünkü Kilikya’nın doğal sınırlarını Toros dağları oluşturmaktadır Halbuki Pozantı bölgesi bu hattın kuzeyinde on kilometre dışında kalmaktadır Mütarekeye göre Toros yollarının işgali gerekli değildir Çünkü adı geçen yollar Pozantı’dan on kilometre daha şarkta Belemedik mevkiinde son bulmaktadır Askeri açıdan önemli olmamasına rağmen askerlikçe işgaline lüzum görülmüş ise o nokta ile yetinilmesi gerekirdi Halbuki birkaç gün evvel bahsettikleri Akköprü mevkii Pozantı’nın beş kilometre batısında yer almakta ve Pozantı nahiyesinin Konya vilayetiyle mülkî sınırını oluşturmaktadır Askerlik açısından ise işgal edilen bir noktanın mülkî sınırlarının düşünülmeyeceği şüphesizdir Şimdi işgaline kalkıştıkları Çiftehan mevkii ise Pozantı’nın yirmi beş kilometre kuzeydoğusunda ve Konya vilayeti dahilindedir Pozantı ve hatta Adana vilayetiyle alakası olmamasına nazaran oraya kadar gelmelerinin de hiç bir makul ve mantıklı sebebi yoktur Adana vilayetinin tabiî sınırı olan Toros hattı geçildikten başka coğrafî ve mülkî sınırı olan Akköprü de geçilerek Pozantı’nın yirmi beş kilometre uzağında ve Konya vilayeti dahilinde Çiftehan’ın da işgali ve buraya el konulmuş muamelesi yapılması hiçbir karar ve hukukî madde ile kesinlikle uyuşmamaktadır Diğer Çiftehan Köyü, Toros Dağlarının geçit noktasında bulunmasından dolayı, Anadolunun anahtarı olma özelliğine haizdir Bu sebeplerden dolayı Çiftehan bölgesi, stratejik bir öneme sahip olduğu bilinmektedir Yörede Milli mücadele döneminde yaşayanların aktardığına göre, gözü dönmüş itilaf devletlerinin vatan topraklarını işgal etmelerine, Adana'yı aşıp Toroslardan geçerek Anadolunun içlerine kadar girmelerine izin vermeyerek Pozantı-Çiftehan hattında durdurarak, Çiftehan bölgesinden tekrar geri püskürtülmesinde Kuva-yı Milliye'ye büyük katkıları olanlardan biri de yaptığı görev itibariyle Selim Erbil(Selim Çavuş)dir Atatürk'ün yapılan bu direnişten memnun olduğunu bölgeye gelerek tarihe geçecek konuşmasında ifade etmiştir Mustafa Kemal Atatürk'ün Pozantı'da yaptığı tarihi konuşma metni: "Büyük Millet Meclisi adına cepheleri ziyaret ederek Meclis'in sevgi dolu teşekküllerini sayın mücahitlerimize bildirmeye memur olan heyetimizin , mücahit orduların öncüsü, bütün İslam aleminin iftihar ettiği ile gözümüzün nuru saydığı Adana Vilayeti halkıyla, samimi bir surette temasa gelmekten duyduğu haz büyüktür Adana'nın sayın Müslümanları! Siz Fransızlar tarafından insanlık haklarına ve adalet icaplarına tamamıyla aykırı olduğundan, mütareke namenin yırtılması üzerine, gözlerinizi bir taraftan İstanbul Hükümetinin faaliyet sahasına, diğer taraftan da, belki harekete gelir diye Garb’ ın insanlık ve adalet duygularına çevirerek, bir müddet sakin ve hareketsiz kalmıştınız Bu halden cüret alan düşman bu sûkun ve tevekkülün altında saklanmış olan kahramanlık ve ve fedakarlık cevherini anlamayarak, cüret sınırını genişletip, kıymetli memleketimizi işgal etmiştir Peygamberin esaret tanımayan dindar ümmetinin cihat ordularına öncü olma şerefiyle iftihar edensiz aziz Adanalı dindaşlarımız, kalplerinizde sönmez bir azim ve iman taşıyarak gözlerinizi eski amaçlarından çevirip, bir taraftan Peygamberimizin türbesi ile şehit mezarlarının; diğer taraftan da milletimizin iftihar edeceği harikalarla dolu tarihimizin işaret ve irşadına uydunuz O andan itibaren Adana Müslümanları, bütün Anadolu için vatanseverlik örneği oldular Düşmanların tecavüzlerine karşı, gerek maddeden, gerekse manen yıkılmaz, demir bir set olmak şerefini hakkıyla kazandılar Düşmanların bizi tamamen yok etmek için besledikleri niyet ve hac' ın düşmanlığı karşısında mübarek hilalin gerçek durumu, artık bütün vatandaşlarımız tarafından tamamıyla anlaşılmıştır Şeref ve istiklal davasında faydalanacağınız başarı araçlarının bereketli kaynağı sadece Anadolu değildir Avrupa'nın bin bir türlü zulmüne ve haksızlıklarına uğrayarak esaret duygularını çeşitli acılarını çekmiş olan Mısır'daki, Hindistan'daki, Rusya'daki, Afrika'daki Müslüman kardeşlerimiz, gözlerini Allah'ın rahmet ve Merhamet eşiğine, ezici ve zalim kudretinin bütün şiddetiyle İslamiyet nurunu söndürmek için her türlü alçaklığı yapan ve tecavüzlerini, taarruzlarını Peygamberimizin kabrine kadar uzatmaya cüret eden düşmanlara çevirmiş ve bize bütün varlıklarıyla, maddi manevi yardıma karar vermiş bulunuyorlar Fazla olarak, Rusya'da insani ve yüksek gayeler etrafında toplanmış olan ve her milletin hakkına riayet etmeyi esas olarak kabul eden, günden güne yayılarak zulüm ve tahakküm alemini yıkmakta olan muazzam kuvvetler de bize azami yardımda bulunmayı vaat etmişlerdir Gerçek kuvvetini Allah'ın yardımından alan, şerefini, istiklâlini koruma uğrundaki bütün fedakârlık duygularını şan ve şeref dolu ecdadımızdan miras alan milletimizin, yakın zamanda, her türlü manası ile dini ve milli tarihine şanlı ve yeni sahifeler ekleyeceğine şüphe yoktur Bu övünç sahifelerinde Adana ve havalisi Müslümanlarının en parlak yeri alacağı hususundaki genel ve kesin inanca tercüman olmakla duyduğum sevinç pek büyüktür