Hatayın İskenderun İlçesi Tanıtımı

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-14-2012

Nüfus

Nüfus

İskenderun

Yıl Nüfus +/-

1965 62

061 —

1970 67

501 8,7%

1975 90

962 34%

1980 137

124 50,8%

1985 141

210 2,9%

1990 154

807 9,6%

1997 160

150 3,4%

2000 166

228 3,7%

2008 176

374 6,1%

İskenderun Nüfus Müdürlüğü[19]

İskenderun, limanı ve sahip olduğu sanayisi ile Türkiye çapında büyük önem taşır

İskenderun'un nüfusu 1950-1980 yılları arasında %274 oranında artmıştır

Böylece ilde en fazla nüfusu barındıran İskenderun aynı zamanda nüfusu en hızlı büyüyen ilçe de olmuştur

Nüfus yoğunluğu ve endüstrisi açısından Hatay’ın ve özellikle Türkiye’nin büyükşehire bağlı olmayan, en büyük ilçelerinden[10] biridir

Son nüfus sayımlarında toplam nüfus yaklaşık 304

891 [4][1] olarak tespit edilmiştir

Bu nüfusun 176

374'ü merkeze, 128

517'si ise bağlı belde ve köylere yerleşmiştir

Yapılan son nüfus sayımına göre şehir merkezinde 88

447 kadın ve 87

927 erkek yaşamaktadır

Nüfus miktarı alınan göçlerle hızla artmaktadır

1974 yılında Demir ve Çelik Fabrikası'nın üretime geçmesiyle İskenderun, yoğun göç almıştır

Bu göçlerin temel sebebi, sanayi alanındaki iş imkânlarıdır

İklim

İskenderun'da Akdeniz iklimi görülür

Yaz sıcaklığı güneş ışınlarının düşme açısına; kuraklık ise alçalıcı hava hareketlerine bağlıdır

En sıcak ay ortalaması 32-34 °C, en soğuk ay ortalaması 10-12 °C dir

Yıllık sıcaklık ortalaması 18 °C dir

Kar yağışı ve don olayı çok ender görülür

Yılda ortalama kar yağan gün sayısı 0,1, dolulu gün sayısı ise 1,8'dir

Açık gün sayısı 88,3, bulutlu gün sayısı 225,8'dir

Yılda 51,2 gün ise kapalı geçmektedir[21]

En fazla yağış kışın, en az yağış yazın düşer

Kışın görülen yağışlar cephesel kökenlidir

Cephesel yağışlar en fazla bu ikimde görülür

Yıllık yağış miktarı yükseltiye göre değişir

Ortalama 600-1000 mm arasındadır

Yağış rejimi düzensizdir

[22]

Ortalama Veriler

Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık

Ortalama Sıcaklık (°C) 11,8 12,2 14,7 18,3 21,9 25,2 27,8 28,4 26,5 22,4 17,1 13,2

Ortalama En Yüksek Sıcaklık (°C) 15,4 16,0 18,5 22,3 25,4 28,2 30,5 31,3 30,1 27,0 21,5 16,9

Ortalama En Düşük Sıcaklık (°C) 8,7 8,9 11,1 14,6 18,3 21,9 24,9 25,5 23,1 18,7 13,7 10,2

Ortalama Güneşlenme Süresi (Saat) 4,2 5,1 6,1 7,2 9,0 10,3 9,5 9,3 8,8 7,5 5,6 4,0

Yağışlı Gün Sayısı 5,8 6,5 7,6 11,2 15,0 10,6 5,5 4,1 4,0 8,3 6,9 6,2

En Yüksek Sıcaklık (°C) 22,4 26,4 31,7 36,0 40,0 37,6 36,5 38,8 40,0 37,4 31,2 25,2

En Düşük Sıcaklık (°C) - 0,8 - 0,3 0,4 5,1 11,2 14,8 18,6 18,7 15,4 2,5 2,4 0,8

Meteoroloji Genel Müdürlüğü

Bitki Örtüsü

İskenderun'un doğal bitki örtüsünü makiler ve ormanlar oluşturur

Maki türleri, 4-5 metre boyunda, sert ve tüylü yapraklı bitkilerdir

Bunlar, 800 metre yükselti kuşağına dek yayılır

Mersin, defne, kekik ve lavanta yörede en çok rastlanan maki türleridir

Amanos Dağları'nın denize bakan yamaçlarında, makilik alanlardan sonra, 800 metreden 1200 metreye dek, ardıç gibi ibreli ağaçlarla, meşe, kayın, kızılcık, kavak, çınar ve tespih gibi yapraklı ağaçlardan oluşan ormanlar bulunur

1200 metrenin üzerinde, ibreli ağaçlardan kızılçam, karaçam, sedir ve yer yer ardıçlardan oluşan geniş orman alanları vardır

Jeolojik Yapı

İskenderun topraklarının ana çatısını Amanos Dağları oluşturur

Bu dağ sırası ile körfez arasında İskenderun düzlüğü uzanır

Bu arazinin jeolojik yapısını peridotit, serpantin, gabro gibi yeşil kütleler oluşturur

Dağlar

Bölgedeki tek ve en önemli dağ sırası, Torosların güney kolunu oluşturan Nur Dağları'dır

[24] Bu dağlar Amanos Dağları olarak da bilinir

Toros Dağları sisteminin en güneyindeki bölümünü oluşturan dağlardır

Kuzeyden güneye doğru uzanarak Asi Nehri'nin Akdeniz'e döküldüğü Samandağ deltasında sona erer

Bittiği noktanın karşısında kıyıda ve Suriye sınırındaki Keldağ vardır

Sıradağların büyük bir kısmı Hatay'da olup Amik Ovası ile Akdeniz'i birbirinden ayırır

Sıradağların en yüksek noktası Hatay'ın Hassa ilçesindeki Mığır Tepesi'dir

Bu noktada yükseklik 2262 m'dir

Yeraltı Zenginlikleri

İskenderun'da yer alan 53 bin ton toplam rezervli krom yataklarında üretim yapılmaktadır

Demir boksitin toplam rezervinin 264 bin tonluk bölümü İskenderun'da toplanmıştır

Hatay'da yer alan madenlerden biri de demirdir

1 milyon 604 bin 400 ton toplam rezervli demir yatakları, Dörtyol, İskenderun, Kırıkhan ve Yayladağı ilçelerindedir

Demirin İskenderun'daki toplam rezervi 254 bin 400 tondur

İlin asbest varlığının tümü İskenderun'a bağlı Arsuz yöresindedir

Asbestin toplam rezervi 3 milyon 523 bin 300 tondur

Hatay'daki mermer damarlarının rezervi bilinmemektedir

İskenderun'daki mermerler siyah renkli, ince beyaz kalsit damarlıdır

İlin diğer madenleri arasında, İskenderun'daki 50 milyon ton toplam, 100 milyon ton jeolojik rezervli çimento hammaddesidir

Tarih

Kent; sırasıyla Selevkosların, Romalıların, Bizanslıların, Arapların ve Osmanlıların egemenliğine girmiştir

Tarih Öncesi Devirler

Şehrin kuruluşu tarih öncesi devirlere dayanmaktadır

Karaağaç yöresinde Telliköy adını taşıyan höyükte Arkeolog Mc

Evan'ın bulduğu bazı çanak çömlek parçaları buranın antik çağ öncesi yerleşime açıldığını göstermektedir

M

Ö

2000'li yıllarda burada Hititler'e bağlı Kadu Beyliği'nin kurulduğu bilinmektedir (Kadu, Hititçe körfez anlamına gelmektedir

)

M

Ö

1200'lü yıllardan önce Fenikeliler burada "Myriandrus" adıyla bir koloni kurdular

Burası M

Ö

1200'den sonra merkezi Reyhanlı olan Hattini krallığına bağlandı

M

Ö

7

yüzyılda Türk asıllı bir millet olan Hurriler'in eline geçen İskenderun ve çevresi M

Ö

6

yüzyılda Perslerin eline geçmiştir

Büyük İskender Dönemi

Makedonya Kralı Büyük İskender ile Pers İmparatoru III

Darius arasında yapılan Issus Savaşıİskenderun gerçek anlamıyla; Perslerin bölgede hakimiyetini yitirmesiyle, M

Ö

333 yılında, Asya seferine çıkmış olan Makedonya Kralı Büyük İskender’in, Pers İmparatoru III

Darius’u İssos Vadisi'nde yenilgiye uğratmasıyla kurulmuştur

Bu kenti İskender'in adının verildiği diğer kentlerden ayırmak için buraya, "Küçük İskenderiye" anlamına gelen Alexandretta denilmiştir

Roma İmparatorluğu ve Sonrası

Roma hakimiyeti başladıktan sonra, İranlıların istilasına uğrayan kalesi tahrip edilip, yeniden inşa edilen şehrin adı Peutinger tabularında bu bölgede cüzzam hastalığı yayılmış olduğu söylentileriyle Alexandreia Scabiasa olarak gösterilmektedir

Yine düzeltme amacıyla 4

yüzyıldan itibaren "Küçük İskenderiye" de denilmiştir

Kalesi muhtemelen Abbasi halifesi tarafından yeniden inşa ettirildi

İslam kaynaklarında ismi İskenderiye-İskenderuna olarak geçen şehir Doğu Roma-İslam rekabeti sırasında defalarca el değiştirmiş Büyük Selçuklu Devletine sonra Eyyubiler'e geçmiş, Birinci Haçlı seferi sırasında Tancrede tarafından zapt edilmiştir (1097)

Antakya Dukalığı'nın Mısır Memlük Devleti tarafından ortadan kaldırılması üzerine 14

ve 15

yüzyılda bu bölge Memlükler'in Halep Valiliği ve bazen de Dulkadiroğulları Beyliği'nin nüfus sahasında kalmıştır

Osmanlı Dönemi

Osmanlı yönetiminde daha sakin bir hayat sürdüren İskenderun ve çevresi 1607 yılında Sadrazam Kuyucu Murat Paşa ile Celali Canbolatoğlu arasında Oruç ovasında meydana gelen savaş dolayısıyla hareketli olaylara şahit olmuştur 17

yüzyılın başlarında ise Halep valisi Nasuh Paşa, bugünkü varyant yolu güzün deresi kanalının kesiştiği noktada hala bazı duvar kalıntılarının görüldüğü kalenin inşaatını başlatmıştır

Aynı zamanda, İskenderun, Osmanlı İmparatorluğu zamanında ticari ve stratejik özelliğini giderek arttıran bir yoğunlukla sürdürdü Özellikle Doğu Akdeniz ticaretinde önemli bir liman vazifesi gören şehir, Orta Doğu ile olan ithalat ve ihracatta yerini almıştır

10-14-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Hatayın İskenderun İlçesi Tanıtımı Nüfus Nüfus İskenderun Yıl Nüfus +/- 1965 62061 — 1970 67501 8,7% 1975 90962 34% 1980 137124 50,8% 1985 141210 2,9% 1990 154807 9,6% 1997 160150 3,4% 2000 166228 3,7% 2008 176374 6,1% İskenderun Nüfus Müdürlüğü[19] İskenderun, limanı ve sahip olduğu sanayisi ile Türkiye çapında büyük önem taşır İskenderun'un nüfusu 1950-1980 yılları arasında %274 oranında artmıştır Böylece ilde en fazla nüfusu barındıran İskenderun aynı zamanda nüfusu en hızlı büyüyen ilçe de olmuştur Nüfus yoğunluğu ve endüstrisi açısından Hatay’ın ve özellikle Türkiye’nin büyükşehire bağlı olmayan, en büyük ilçelerinden[10] biridir Son nüfus sayımlarında toplam nüfus yaklaşık 304891 [4][1] olarak tespit edilmiştir Bu nüfusun 176374'ü merkeze, 128517'si ise bağlı belde ve köylere yerleşmiştir Yapılan son nüfus sayımına göre şehir merkezinde 88447 kadın ve 87927 erkek yaşamaktadır Nüfus miktarı alınan göçlerle hızla artmaktadır 1974 yılında Demir ve Çelik Fabrikası'nın üretime geçmesiyle İskenderun, yoğun göç almıştır Bu göçlerin temel sebebi, sanayi alanındaki iş imkânlarıdır İklim İskenderun'da Akdeniz iklimi görülür Yaz sıcaklığı güneş ışınlarının düşme açısına; kuraklık ise alçalıcı hava hareketlerine bağlıdır En sıcak ay ortalaması 32-34 °C, en soğuk ay ortalaması 10-12 °C dir Yıllık sıcaklık ortalaması 18 °C dir Kar yağışı ve don olayı çok ender görülür Yılda ortalama kar yağan gün sayısı 0,1, dolulu gün sayısı ise 1,8'dir Açık gün sayısı 88,3, bulutlu gün sayısı 225,8'dir Yılda 51,2 gün ise kapalı geçmektedir[21] En fazla yağış kışın, en az yağış yazın düşer Kışın görülen yağışlar cephesel kökenlidir Cephesel yağışlar en fazla bu ikimde görülür Yıllık yağış miktarı yükseltiye göre değişir Ortalama 600-1000 mm arasındadır Yağış rejimi düzensizdir [22] Ortalama Veriler Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Ortalama Sıcaklık (°C) 11,8 12,2 14,7 18,3 21,9 25,2 27,8 28,4 26,5 22,4 17,1 13,2 Ortalama En Yüksek Sıcaklık (°C) 15,4 16,0 18,5 22,3 25,4 28,2 30,5 31,3 30,1 27,0 21,5 16,9 Ortalama En Düşük Sıcaklık (°C) 8,7 8,9 11,1 14,6 18,3 21,9 24,9 25,5 23,1 18,7 13,7 10,2 Ortalama Güneşlenme Süresi (Saat) 4,2 5,1 6,1 7,2 9,0 10,3 9,5 9,3 8,8 7,5 5,6 4,0 Yağışlı Gün Sayısı 5,8 6,5 7,6 11,2 15,0 10,6 5,5 4,1 4,0 8,3 6,9 6,2 En Yüksek Sıcaklık (°C) 22,4 26,4 31,7 36,0 40,0 37,6 36,5 38,8 40,0 37,4 31,2 25,2 En Düşük Sıcaklık (°C) - 0,8 - 0,3 0,4 5,1 11,2 14,8 18,6 18,7 15,4 2,5 2,4 0,8 Meteoroloji Genel Müdürlüğü Bitki Örtüsü İskenderun'un doğal bitki örtüsünü makiler ve ormanlar oluşturur Maki türleri, 4-5 metre boyunda, sert ve tüylü yapraklı bitkilerdir Bunlar, 800 metre yükselti kuşağına dek yayılır Mersin, defne, kekik ve lavanta yörede en çok rastlanan maki türleridir Amanos Dağları'nın denize bakan yamaçlarında, makilik alanlardan sonra, 800 metreden 1200 metreye dek, ardıç gibi ibreli ağaçlarla, meşe, kayın, kızılcık, kavak, çınar ve tespih gibi yapraklı ağaçlardan oluşan ormanlar bulunur 1200 metrenin üzerinde, ibreli ağaçlardan kızılçam, karaçam, sedir ve yer yer ardıçlardan oluşan geniş orman alanları vardır Jeolojik Yapı İskenderun topraklarının ana çatısını Amanos Dağları oluşturur Bu dağ sırası ile körfez arasında İskenderun düzlüğü uzanır Bu arazinin jeolojik yapısını peridotit, serpantin, gabro gibi yeşil kütleler oluşturur Dağlar Bölgedeki tek ve en önemli dağ sırası, Torosların güney kolunu oluşturan Nur Dağları'dır[24] Bu dağlar Amanos Dağları olarak da bilinir Toros Dağları sisteminin en güneyindeki bölümünü oluşturan dağlardır Kuzeyden güneye doğru uzanarak Asi Nehri'nin Akdeniz'e döküldüğü Samandağ deltasında sona erer Bittiği noktanın karşısında kıyıda ve Suriye sınırındaki Keldağ vardır Sıradağların büyük bir kısmı Hatay'da olup Amik Ovası ile Akdeniz'i birbirinden ayırır Sıradağların en yüksek noktası Hatay'ın Hassa ilçesindeki Mığır Tepesi'dir Bu noktada yükseklik 2262 m'dir Yeraltı Zenginlikleri İskenderun'da yer alan 53 bin ton toplam rezervli krom yataklarında üretim yapılmaktadır Demir boksitin toplam rezervinin 264 bin tonluk bölümü İskenderun'da toplanmıştır Hatay'da yer alan madenlerden biri de demirdir 1 milyon 604 bin 400 ton toplam rezervli demir yatakları, Dörtyol, İskenderun, Kırıkhan ve Yayladağı ilçelerindedir Demirin İskenderun'daki toplam rezervi 254 bin 400 tondur İlin asbest varlığının tümü İskenderun'a bağlı Arsuz yöresindedir Asbestin toplam rezervi 3 milyon 523 bin 300 tondur Hatay'daki mermer damarlarının rezervi bilinmemektedir İskenderun'daki mermerler siyah renkli, ince beyaz kalsit damarlıdır İlin diğer madenleri arasında, İskenderun'daki 50 milyon ton toplam, 100 milyon ton jeolojik rezervli çimento hammaddesidir Tarih Kent; sırasıyla Selevkosların, Romalıların, Bizanslıların, Arapların ve Osmanlıların egemenliğine girmiştir Tarih Öncesi Devirler Şehrin kuruluşu tarih öncesi devirlere dayanmaktadır Karaağaç yöresinde Telliköy adını taşıyan höyükte Arkeolog Mc Evan'ın bulduğu bazı çanak çömlek parçaları buranın antik çağ öncesi yerleşime açıldığını göstermektedir MÖ 2000'li yıllarda burada Hititler'e bağlı Kadu Beyliği'nin kurulduğu bilinmektedir (Kadu, Hititçe körfez anlamına gelmektedir) MÖ 1200'lü yıllardan önce Fenikeliler burada "Myriandrus" adıyla bir koloni kurdular Burası MÖ 1200'den sonra merkezi Reyhanlı olan Hattini krallığına bağlandı MÖ 7 yüzyılda Türk asıllı bir millet olan Hurriler'in eline geçen İskenderun ve çevresi MÖ 6 yüzyılda Perslerin eline geçmiştir Büyük İskender Dönemi Makedonya Kralı Büyük İskender ile Pers İmparatoru III Darius arasında yapılan Issus Savaşıİskenderun gerçek anlamıyla; Perslerin bölgede hakimiyetini yitirmesiyle, MÖ 333 yılında, Asya seferine çıkmış olan Makedonya Kralı Büyük İskender’in, Pers İmparatoru III Darius’u İssos Vadisi'nde yenilgiye uğratmasıyla kurulmuştur Bu kenti İskender'in adının verildiği diğer kentlerden ayırmak için buraya, "Küçük İskenderiye" anlamına gelen Alexandretta denilmiştir Roma İmparatorluğu ve Sonrası Roma hakimiyeti başladıktan sonra, İranlıların istilasına uğrayan kalesi tahrip edilip, yeniden inşa edilen şehrin adı Peutinger tabularında bu bölgede cüzzam hastalığı yayılmış olduğu söylentileriyle Alexandreia Scabiasa olarak gösterilmektedir Yine düzeltme amacıyla 4 yüzyıldan itibaren "Küçük İskenderiye" de denilmiştir Kalesi muhtemelen Abbasi halifesi tarafından yeniden inşa ettirildi İslam kaynaklarında ismi İskenderiye-İskenderuna olarak geçen şehir Doğu Roma-İslam rekabeti sırasında defalarca el değiştirmiş Büyük Selçuklu Devletine sonra Eyyubiler'e geçmiş, Birinci Haçlı seferi sırasında Tancrede tarafından zapt edilmiştir (1097) Antakya Dukalığı'nın Mısır Memlük Devleti tarafından ortadan kaldırılması üzerine 14 ve 15 yüzyılda bu bölge Memlükler'in Halep Valiliği ve bazen de Dulkadiroğulları Beyliği'nin nüfus sahasında kalmıştır Osmanlı Dönemi Osmanlı yönetiminde daha sakin bir hayat sürdüren İskenderun ve çevresi 1607 yılında Sadrazam Kuyucu Murat Paşa ile Celali Canbolatoğlu arasında Oruç ovasında meydana gelen savaş dolayısıyla hareketli olaylara şahit olmuştur 17 yüzyılın başlarında ise Halep valisi Nasuh Paşa, bugünkü varyant yolu güzün deresi kanalının kesiştiği noktada hala bazı duvar kalıntılarının görüldüğü kalenin inşaatını başlatmıştır Aynı zamanda, İskenderun, Osmanlı İmparatorluğu zamanında ticari ve stratejik özelliğini giderek arttıran bir yoğunlukla sürdürdü Özellikle Doğu Akdeniz ticaretinde önemli bir liman vazifesi gören şehir, Orta Doğu ile olan ithalat ve ihracatta yerini almıştır