Anadolu'da Antik Kentler

CELSUS KİTAPLIĞI

Ticari Agoranın yanında bulunan Celsus Kitaplığı MS135 yıllarında Asya Konsülü Julius Aguila tarafından Romalı mimar Vitruoya’ya yaptırılmıştır 605 x 1672 m ebatlarında dıştan iki katlı, içten 15 m tek bir salondan oluşur Salonu çavreleyen üç katlı galerilerden duvarlara serpiştirilmiş pencerelerden ışık süzülür Arka duvardaki bir kapıdan Celsus’un mezarına geçilir Celsus’un burada bulunan heykeli bugün İstanbul Arkeoloji Müzesinde bulunmaktadır Roma mimari özelliklerini tümüyle yansıta n yapının ön cephesinin dekorasyonu, devrinin en güzel örnekleri arasında yer alır Ön cephe kolonları arasında yer alan dört kadın heykeli ‘’Akıl’’, ‘’Kader’’, ‘’İlim’’ ve ‘’Erdem’’ öğelerini sembolize eder Bu heykellerin orjinalleri bugün Viyana Müz esinde bulunmaktadır Parşomen kitap ruloları kitaplıkta nemden etkilenmemesi için iki taraflı tuğladan örülmüş kapalı raflarda korunurdu Bu kitaplık kendi döneminde dünyanın sayılı bilim adamını ve düşünürünü yetiştirmiştir Kitaplık ön cephesi son yıll arda geçirdiği restorasyonla büyük ölçüde eski görünümüne kavuşmuştur

AŞK EVİ

Mermer caddeden yukarı çıkıldığında Kuretler Caddesi ile kesişen noktada Aşk Evi bulunurMS1 yüzyıla tarihlenen bu ilginç ev, ana bir hol ve bu hole açılan bir çok odadan oluşmaktadır Aşk Evinde bulunan mozaik kız portreleri bu evde çalışan k ızlara ait olsa gerek 12000 m2’lik bir alanı kaplayan büyük binanın önceleri hamam olarak inşa edildiği sonradan Roma döneminde Aşk Evine çevrildiği düşünülmektedir Kapladığı alan ise bugünkü modern otellerin kapladıkları alanla kıyasla çok geniştir A şk Evinin duvarları içinde bugünün modern klima sistemine eş değer bir soğutma ve ısıtma sisteminin bulunması son derece ilginçtir Burada şarap mahzenleri, dev ocaklar, hamamlar, havuzlar, yatak odaları, konferans salonları ile muhteşem bir kütüphanesi b ulunduğu bilinmektedir

SKOLASTİKA HAMAMI

Efes’te yaşayaan zengin Romalı bayan Skolastiika tarafından yaptırıldığı anlaşılan hamam MS400 yıllarına tarihlenmektedir Dört bölümden oluşan hamamın soğukluk bölümünde bir havuz bulunur Ayrıca sıcak su buharı duvarlardan künklerle geçirilir Merkezi sistemle ısıtılan hamam mermer kullanımının ilginç bir örneğidir

HADRİAN TAPINAĞI

Kuretler Caddesinin en güzel yapılarından birisi de Hadrian Tapınağı’dır Bu tapınaktan geriye cephe alınlığı kalmıştır Tapınak Korint üslupta olup girişte ortada iki yuvarlak sütun ile yanlarda dikdörtgen birer paye yeralmaktadır Alınlıktaki te mel üzerinde Hadrian adı ve Tyche (Talih Tanrıçası) kabartması görülür Birçok Anadolu kentleri gibi, Romalıların yardımını ve dostluğunu kazanmak amacıyla Efes kenti de imparator kültü için tapınak ayırmayı gerekli buluyordu ve bu tapınak Domitian Tapına ğından sonra bir imparatora ayrılmış olan ikinci kutsal yapı idi Kentler, adları belirtilirken özellikle tapınak koruyucuları ile anılıyorlardı Ancak Hadrian Tapınağı bu kategoriye girmiyordu, çünkü krala bir şahıs tarafından adanmıştı

Tapınağın arşitravında tasvir edilen mitolojik sahnelerden en ilginci Efes’in kurucusu mitolojik kral Andoklos’un yaban domuzunu öldürüşü ile ilgili sahnedir

TRAJAN ÇEŞMESi

Hadrian Tapınağını geçtikten sonra biraz ilerde solda Trajan Çeşmesi yer alır Çeşme 520X1190 m ebadında, büyük bir havuzu üç yanından çeviren iki katlı bir yapıdır İmparator Trajan’ın iki kat boyunca yükselen heykelinin kaidesinden sular ha vuza akardı MS2 yüzyılda yapılan çeşmenin alt katında kompozit, üst katında ise korint düzeninde sütun başlıkları kullanılmıştır Çeşmenin katlarını süsleyen heykeller Efes Müzesinde sergilenmektedir

YAMAÇ EVLER

Celsus Kütüphanesinden Kuretler Caddesine dönüşte, sağ tarafta Bülbül Dağının yamaçlarında Efes’li zenginlerin ikamet ettikleri belirtilen evler vardıYakın zamanda restore edilerek orijinal durumlarına biraz daha yaklaşan bu evler, geniş merdiv enlerle caddeye diaaa olarak açılmakta, duvarlarında fresk ve mozaiklerle süslü, mermer kaplamalar bulunmaktadır

DOMiTiAN TAPINAĞI

Efes’te bir imparator adına yapılmış ilk tapınaktır Devlet Agorasının hemen karşısında, kentin en güzel ve en merkezi yerinde, 50X500 m ölçüsünde, tonozlu alt yapılar üstünde bir teras oluşturarak inşa edilmiştir Meydana bakan zemin katta dük kanlar yer almaktadır Teras ise mabet olarak kullanılmaktaydı Yalnız başı ve kolu ele geçen Domitian`in oldukça büyük ölçülerdeki kült heykeli bugün İzmir Arkeoloji Müzesinde, tapınağın giriş altarı ise Efes Müzesinde sergilenmektedir

DEVLET AGORASI

Sütunlarla çevrili Kuretler Caddesinde ilerlediğinizde Herakles kabartmasının yolu daralttığı zafer takından Devlet Agorasına gelinir Devlet Agorasının altında eski çağlara ait kalıntılar da bulunmuştur MS1yüzyılda devlet kontrolünde ticaretin yapıldığı dini ve resmi törenlerin düzenlendiği Agora’da dört basamakla çıkılan Efes’in ticaret borbası gibi bir işlevi olan bazilika bulunmaktadır Bazilika 165 m uzunluğunda olup, MS1 yüzyılda Romalılarca yapılmıştır