Kaza Namazlarında Niyet Ve Tertip

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-11-2012

Kaza Namazlarında Niyet ve Tertip
Hakkında Kaza Namazlarında Niyet ve Tertip

Kazaya kalan namazlarda niyet, vakit namazlarda olduğu gibi şarttır

Ancak kazaya kalan namazlar çok olursa ve tayini mümkün olmazsa niyetleri "kazaya kalmış ilk" veya "kazaya kalmış son" namaz olarak yapılır

Kazaya kalmış namazların vakitleri ve sayıları belli ise ona göre niyet edilir

Kaza namazlarının kılınışıyla ilgili fıkhi hükümleri şöylece özetlemek mümkündür:

Vaktinde kılınmamış olan beş vakit farz namazların, kazası farz

Vitir namazı gibi vacip kazası da vaciptir

Namazların sünnetlerinin durumu ise şöyledir: Sabah namazının farzıyla birlikte sünneti vaktinde kılmamışsa, güneşin doğuşundan sonra istivâ (gündüzün ortası) vaktine kadar bu sünnet farzı ile birlikte kaza edilir

Güneşin doğuşundan önce veya istivadan sonra kaza edilmez

Öğle namazının ilk sünneti cemaatle farza yetişmek için terkedilirse farzdan sonra ve son iki rekat sünnetten önce kaza edilir

Son iki rekattan sonra da kaza edilebilir

Burada sünnet için kaza teriminin kullanılması mecaz yoluyladır (bk

İbn Abidin, a

g

e

, II, 65)

Terk edilen sünnetlerin kazası gerekmez

Ancak başlanıldıktan sonra herhangi bir sebeple terk edilen sünnet veya nafile namazın kazası vacip olur

Kadınlar özel hallerinde kılamadıkları farz namazlarını kaza etmezler

Fakat tutamadıkları oruçları kaza ederler

Üzerinde kazaya kalmış namaz borcu bulunmayan veya kazaya kalmış namazlarının toplamı altı vakti geçmemiş bulunan kimseye "tertib sahibi" denir

Altı vakit namazı kazaya kaldığı takdirde tertip sahibi olmaktan çıkar, kaza namazları arasında veya kaza namazlârıyla vakit namazları arasında sıra gözetilmesi gerekmez

Tertip sahibinin kaza namazı ile vakit namazları arasında sırayı gözetmesi gerekir

Tertip sahibi olmayan kimse kazaya kalan namazını kılmadan diğer namazlarını kılabilir

Tertip sahibi olan bir kişi bir tarz namazını veya Ebu Hanîfe'ye göre vacip olan vitir namazını özürsüz olarak veya hayız ve nifas dışında bir özürle vaktinde kılmamış olsa bu namazı ilk vakit namazından önce kaza etmesi gerekir

Çünkü gerek kaza namazları arasında ve gerek bunlarla vakit namazları arasında sırayı gözetmek şarttır

Kazaya kalmış namazlar birden fazla olupta vakit bunlardan yalnız bir kısmı ile vakit namazları kılmaya elverişli olursa sıraya uymak gerekmez

Bir kimsenin vitir namazından başka altı vakitten fazla veya altı vakit namazı kazaya kalmış olsa bunları kaza etmeden vakit namazlarını kılabilir, çünkü kaza namazları vitirden başka altı vakit olunca çok, altı vakitten noksan olunca az sayılır

Sorularla İslamiyet Editör

10-11-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Kaza Namazlarında Niyet Ve Tertip *Kaza Namazlarında Niyet ve Tertip* Hakkında *Kaza Namazlarında Niyet ve Tertip* Kazaya kalan namazlarda niyet, vakit namazlarda olduğu gibi şarttır Ancak kazaya kalan namazlar çok olursa ve tayini mümkün olmazsa niyetleri "kazaya kalmış ilk" veya "kazaya kalmış son" namaz olarak yapılır Kazaya kalmış namazların vakitleri ve sayıları belli ise ona göre niyet edilir Kaza namazlarının kılınışıyla ilgili fıkhi hükümleri şöylece özetlemek mümkündür: Vaktinde kılınmamış olan beş vakit farz namazların, kazası farz Vitir namazı gibi vacip kazası da vaciptir Namazların sünnetlerinin durumu ise şöyledir: Sabah namazının farzıyla birlikte sünneti vaktinde kılmamışsa, güneşin doğuşundan sonra istivâ (gündüzün ortası) vaktine kadar bu sünnet farzı ile birlikte kaza edilir Güneşin doğuşundan önce veya istivadan sonra kaza edilmez Öğle namazının ilk sünneti cemaatle farza yetişmek için terkedilirse farzdan sonra ve son iki rekat sünnetten önce kaza edilir Son iki rekattan sonra da kaza edilebilir Burada sünnet için kaza teriminin kullanılması mecaz yoluyladır (bk İbn Abidin, age, II, 65) Terk edilen sünnetlerin kazası gerekmez Ancak başlanıldıktan sonra herhangi bir sebeple terk edilen sünnet veya nafile namazın kazası vacip olur Kadınlar özel hallerinde kılamadıkları farz namazlarını kaza etmezler Fakat tutamadıkları oruçları kaza ederler Üzerinde kazaya kalmış namaz borcu bulunmayan veya kazaya kalmış namazlarının toplamı altı vakti geçmemiş bulunan kimseye "tertib sahibi" denir Altı vakit namazı kazaya kaldığı takdirde tertip sahibi olmaktan çıkar, kaza namazları arasında veya kaza namazlârıyla vakit namazları arasında sıra gözetilmesi gerekmez Tertip sahibinin kaza namazı ile vakit namazları arasında sırayı gözetmesi gerekir Tertip sahibi olmayan kimse kazaya kalan namazını kılmadan diğer namazlarını kılabilir Tertip sahibi olan bir kişi bir tarz namazını veya Ebu Hanîfe'ye göre vacip olan vitir namazını özürsüz olarak veya hayız ve nifas dışında bir özürle vaktinde kılmamış olsa bu namazı ilk vakit namazından önce kaza etmesi gerekir Çünkü gerek kaza namazları arasında ve gerek bunlarla vakit namazları arasında sırayı gözetmek şarttır Kazaya kalmış namazlar birden fazla olupta vakit bunlardan yalnız bir kısmı ile vakit namazları kılmaya elverişli olursa sıraya uymak gerekmez Bir kimsenin vitir namazından başka altı vakitten fazla veya altı vakit namazı kazaya kalmış olsa bunları kaza etmeden vakit namazlarını kılabilir, çünkü kaza namazları vitirden başka altı vakit olunca çok, altı vakitten noksan olunca az sayılır Sorularla İslamiyet Editör