Hacc'ın Tarifi Ve Önemi

Hacc'ın tarifi ve önemi
Hakkında Hacc'ın tarifi ve önemi




HACC'IN TARİFİ VE ÖNEMİ

Lugatta: "Muazzam bir şeye" gitmeyi kasdetmektir Buradaki "Muazzam bir şeye" kaydını İbn-i Hümam meşhûr dil alimi İmam-ı Sikkit'ten naklederek beyan etmiştir

İslami Istılahta: "Niyyet ederek ihrama girmek, Kâbe-i Muazzama'yı usûlü dairesinde tavaf etmek ve vakti mahsusunda vakfe yapmak gibi fiillere hac denir" şeklinde tarif olunduğu gibi "Dînî rükünlerden bir rüknü edâ etmek için, Kâbe'ye gitmeyi kasdetmektir" şeklinde de tarif edilmiştir

Özetlersek; İslâm'ın beş esasından biri olan hac ibadeti, Müslümanların Mekke'de bulunan Kabe'yi ve çevresindeki kutsal mekanları, bu ibadet için tahsis edilen belli zaman dilimi içinde, usulüne uygun olarak ziyaret etmeleri ve yapılması gerekli diğer görevleri yerine getirmeleridir

Kur'an-ı Kerim'de: "Şüphesiz ki, âlemler için çok feyizli ve ayn-ı hidayet olmak üzere konulan ilk ev (Ma'bed) elbette Mekke'de olandır Orada apaçık alâmetler, İbrahim'in makamı vardır Kim oraya girerse (taarruzdan) emin olur O'na bir yol bulabilenlerin, beyti hacc (ve tavaf) etmeleri, Allah'ın insanlar üzerindeki bir hakkıdır Kim küfrederse, şüphesiz ki Allah onlardan müstağnidir" hükmü beyan buyurulmuştur

Hanefi fûkahası bu Ayet-i Kerimeyi ve Resûl-i Ekrem'den (sav) gelen mütevatir haberleri esas alarak: "Hacc muhkem bir farzdır Farziyyeti kat'i delillerle sabittir Haccın farz olduğunu inkâr eden kâfir olur Gücü yetenlere (Vücûbunun ve edâsının şartı üzerinde bulunanlara) hayat boyu, sadece bir defa haccetmek farzdır" hükmünde ittifak edilmiştir

İmam-ı Kasani; Hacc sûresinde yer alan : (Hz İbrahim'e hitaben) "İnsanlar için haccı ilân et Gerek yaya, gerek uzak yoldan arık develerin üstünde (süvari) olarak sana gelsinler" şeklindeki hükm-i ilâhiyi esas alarak "Buradaki "İnsanlar için haccı ilân et!" hükmü, Allahû Teâla'nın insanlara haccı farz kıldığını beyan buyur, manasınadır Binaenaleyh Resûl-i Ekrem'den (sav) önce de, diğer ümmetlere hacc ibadeti farz kılınmıştır" buyurmaktadır

Mâlûm olduğu üzere Mekke'de; Kâbe-i Muazzama'yı inşâ eden Hz İbrahim (as) ve oğlu Hz İsmail'dir İbn-i Abidin: "Sahih olan kavle göre hacc, dokuzuncu yılın sonlarında farz kılınmıştır Onu farz kılan âyet: "Allah için beyti haccetmek insanlar üzerine borçtur" ayet-i kerimesidir Bu ayet, heyetlerin geldiği dokuzuncu yılın sonunda inmiştir" hükmünü zikretmektedirİbn-i Abbas (ra)'dan rivayet olunan bir hadisde : "İbrahim (as) Kâbe'yi bina edip tamamladıktan sonra kendisine: "-Hacc için insanları davet et" emri verildi İbrahim (as): "-Benim sesim onlara ulaşmaz" dedi AllahTeâla hazretleri: "-Sen davet et, sesini duyurmak bana aittir" buyurdu Bunun üzerine İbrahim (as): "-Ey insanlar! Beyt-i Atiki haccetmeniz size farz kılınmıştır" diye nida etti Bu sözü yerle gök arasında bulunanların hepsi işitti Görmüyor musunuz? İnsanlar en uzak yerlerden icabet edip geliyorlar" denilmiştirHanefi fûkahası; haccın sebebinin "Beytullah" olduğu hususunda ittifak etmiştir İbn-i Abidin: "Sebebi beytullah'tır Buna delil, ayette "Beytin haccı" diye izah edilmesidir Zira esas olan, hükümleri sebeblerine izafe etmektir Nitekim usûl-i fıkıh'ta izah edilmiştir Sebebi tekrarlanmayan bir vacip tekrarlanmaz

Bir de Müslim'in sahihinde şu Hadis-i Şerif vardır: "-Ey insanlar! Size hacc farz kılınmıştır Öyle ise haccedin!" Bir adam: "-Her sene mi ya Resûlullâh?" diye sordu, Resûlullâh (sav) sustu Hatta adam sualini üç defa tekrarladı Bunun üzerine Peygamber (sav): "-Evet desem size vacib olur Siz de güç yetiremezsiniz" buyurdular Nehir sahibi diyor ki: "Ayet tekrar lâzım gelmediğine istidlâl için yetiyorsa da -Zira emrin tekrara ihtimal yoktur- neyf neyfin muktezası ile isbat etmek daha uygundur" hükmünü zikretmektedir Sahabe-i Kiram'dan bir zat Resûl-i Ekrem'e (sav): "Ya Resûlullâh! Hac her sene midir, yoksa bir kere midir?" diye sual tevcih ediyor Resûl-i Ekrem (sav) cevaben: "-Hayır bir kere! Birden fazlası nafile (Tatavvû)'dir " buyurmuşlardır