Hacc'ın Tarifi Ve Önemi

Malûm olduğu üzere; ibadetlerin bir kısmı mâlî, bir kısmı da bedenîdir Hacc ise, hem malî, hem de bedenî bir ibadettir Dolayısıyle iki nimet bir aradadır Bir mükellefte hem zenginlik, hem de bedeni kudret gibi iki nimet bir araya gelmiştir Dolayısıyla haccını edâ etmek sûretiyle, bu iki nimete de şükretmiş olur Haccın edâsı için gerekli şartlar, tağuti güçler tarafından ortadan kaldırılırsa; mü'minler hem mallarıyla, hem de (sıhhatli oldukları için) güçleriyle onlara karşı cihad ederler Kat'iyyen Tağuti güçlere boyun eğmezler!

İmam-ı Azam Ebû Hanife (ra) ile İmam-ı Yusuf (ra) Resûl-i Ekrem'in (sav): "Kim hacc etmeyi murad ederse, hemen edâ etmeye gayret etsin" Hadis-i Şerifini esas alarak, vücûbunun ve edâsının şartları, üzerinde bulunan kimsenin derhal (fevri) bu ibadeti edâ etmesi gerektiğini beyan etmişlerdir

Hac ibadetinin hayatta bir defa farz olduğunu esas alan İmam-ı Muhammed (ra) "Hac ibadetinde ömür, namazdaki vakit gibidir Her ne zaman gidilirse gidilsin "Edâ" denir, kaza denmez Bu sebeble terahi (genişlik) üzere farzdır" buyurmaktadır

Feteva-ı Hindiyye'de bu husus şu şekilde izah olunmuştur: "İmam-ı Muhammed'e (ra) göre hacc; farz olduktan sonra dilediği zaman edâ etmek (terahi) üzeredir Haccı farz olur-olmaz acele yapmak ise efdaldir Hulâsada da böyledir Buradaki ihtilâf, mükellefin selâmette kalacağına zann-ı galibi olduğu zamana aittir Fakat yaşlılık veya hastalık sebebiyle, mükellefin zann-ı galibi vefat edeceği noktasında olursa, fevri olarak edâ etmesi gerektiği hususunda alimlerimiz icma etmişlerdir

Cevheretü'n Neyyire'de de böyledir Bu ihtilâfın günahkârlar için faydalı olduğu aşikârdır" İmam-ı Matûridi (ra): "Vakit kaydı bulunmayan her emr-i mutlak; amel noktasından derhal edâ edilmeye (fevre) hamledilir İtikad hususunda ise; fevre hamledilmez Ancak "Fevr veya terahi hususunda muradı ilâhi ne ise, hak o'dur" diye itikad olunur" hükmünü beyan etmektedir Ölümün ne zaman gelip çatacağı bilinemiyeceği için, haccın vücûbunun ve edâsının şartlarına haiz olan mükellefin, acele etmesi önemlidir Esasen bunun efdal olduğu hususunda da ittifak vardır

Resûl-i Ekrem'in (sav): "Her kim hacc yolunda ölürse, onun için her yıl makbûl bir hacc yazılır" buyurduğu bilinmektedir

Yine bir Hadis-i Şerifte; meşrû hiçbir sebeb olmadan terkedenlerin durumu beyan buyurulmuştur Bu Hadis-i Şerif şudur: "Her kim ki, kendisini beytûllah'a ulaştıracak kadar bineği ve azığı (mali gücü) bulunur da haccı edâ etmezse, Yahudi ve Hrıstiyan olarak ölmesinde beis yoktur Bunun sebebi şudur: Allahû Teâla (cc) kitabında, beytûllahı ziyarete gücü yetenlerin onu haccetmesi, Allah'ın insanlar üzerinde bir hakkıdır" buyuruyor