Oruç Kefareti Varmıdır Varsa Nedir

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-11-2012

Sual: Bir bayan kefaret orucu tutması gerekirse ne yapar? Biz 60 gün peş peşe tutamayız ki, menopozu mu bekleyeceğiz?

CEVAP

Bayanlar âdet dönemlerinde oruç tutmaz, ondan sonra devam ederler

Menopozu beklemezler

Sual: Gıybet edince, kan aldırınca orucu bozulmadığı halde, oruç bozuldu sanıp yiyip içen kimseye kefaret gerekir mi?

CEVAP

Evet

Yiyip içmek için zaruret yoktu

Bozuldu mu diye, bilen birine sormak gerekirdi

Sual: Ramazan günü ağız dolusu kusan veya ihtilam olan kimse, orucum bozuldu sanarak yiyip içerse kefaret gerekir mi?

CEVAP

Bunların orucu bozmadığını bilmiyorsa kefaret gerekmez

Fakat bu hallerin orucu bozmayacağını öğrenmiş ise, buna rağmen yiyip içmişse kefaret gerekir

Gıybet, kadınlara bakmak, sürme çekmek ve kan aldırmak gibi, orucu bozmadığı iyi bilinen şeyden sonra, oruç bozuldu sanarak, yiyip içilirse kefaret gerekir

Önceden bunların orucu bozmadığını bilip bilmemesi fark etmez

Her tarafa yayılan şeyi bilmemek özür olmaz, kefaret gerekir

(Redd-ül muhtar)

Sual: 5 gün kaza borcu ve kefaret borcu bulunan oruçlarını nasıl tutar, 65 günü ara vermeden tutması lazım mı?

CEVAP

Hayır 60 gün oruç tutar

Kalan beş günü de istediği zaman tutar

Yani aralıklı tutabilir

Ama 60 gün aralıklı olmaz peş peşe olur

Sual: Hastalığım artar diye orucumu bozdum

Ama artmadı

Kefaret mi gerekir?

CEVAP

Kefaret gerekir

Çünkü hastalık artmamış

Sual: Oruçlu, bir anda çok tuz yese, kefaret gerekir mi?

CEVAP

Kaza gerekir

Az tuz yerse kefaret gerekir

Sual: Oruç kefareti için 60 günlük parayı alan, 40 günlüğünü yese, 20 günlük parayı da başka fakire verse, kefaret parasını verenin bundan haberi olmasa, kefaret ödenmiş olur mu?

CEVAP

Başkasına da verebilirsin denmiş ise caiz

Sual: Oruç kefaretini alan şahsın, ara vermeden yemesi mi lazım?

CEVAP

Oruçta ara verilmez, doyurmakta ara vermek caiz

Sual: Kefaret orucu tutarken her gün için ayrı niyet lazım mı?

CEVAP

Ayrı niyet lazımdır

Sual: Kefaret orucu tutamayan kalb hastası ne yapar?

CEVAP

Devamlı hasta hükmündedir

Sual: (İyi olursam kefaret orucu tutacağım) diye adakta bulunmak sahih midir?

CEVAP

Hayır sahih olmaz

Sual: Beş oruç kefaretim var

Hepsi için niyet ederek bir kefaret tutsam hepsini tutmuş sayılır mıyım?

CEVAP

Evet

Sual: Kefaret orucu tutan bir kimse saatlerin geri alındığı günü saatte yanılıp imsak bittikten sonra orucu bozacak bir şey yapsa hükmü ne olur? Kefaret yeniden mi başlatılmalı?

CEVAP

Evet yeniden başlanır, eski oruçlar nafile olur

Sual: Kaza ve kefaret orucunun yılını bilmeyen ne yapar?

CEVAP

İlk kazaya kalmış olan diye niyet eder

Sual: Ramazanda imsak bitmedi sanıyordum, ilişkide bulunduk

İmsakın bitmiş olduğunu sonradan öğrendim

Ama eşim imsak vaktinin bittiğini biliyormuş

Bize kaza mı kefaret mi gerekir?

CEVAP

Bilmediğin için sana kaza gerekir, eşiniz bildiği için ona kefaret gerekir

Sual: Bir hoca, (Hanımı ile ilişkide bulunmak orucu bozmaz) dedi

İlişki orucu bozmaz mı?

CEVAP

Bunu bir hocanın söylemesi mümkün değildir

Muhakkak bir yanlış anlama vardır

Cahil bir kimse bile böyle şey söylemez

İlişkide bulunmak orucu bozar ve kefaret gerekir

(Dürer)

Şafii mezhebinde, ilişkide bulunan erkeğe kefaret gerekir, hanıma ise kefaret gerekmez, fakat yine orucu bozulmuş olur, sadece kaza gerekir

(Tuhfe)

İlişkide kefaretin gerçekleşmesi için şu şartların bulunması gerekir:

1- Ramazan orucunu bozmuş olması gerekir

Ramazan orucunun kazasını tutarken veya başka oruç tutarken, bozana kefaret gerekmez

2- Ramazan orucuna imsak vaktinden önce niyet etmiş olmalıdır

İmsak vaktinden sonra oruca niyet ederse veya hiç niyet etmeden ilişkide bulunursa, haram işlemiş olursa da, yalnız kaza gerekir

3- Kasten ilişkide bulunmuş olmalıdır

Eğer unutarak ilişkide bulunmuşsa, kefaret gerekmediği gibi, oruç da bozulmuş olmaz, unutmak özür olur

Kefaret, orucu bozmanın değil, mübarek Ramazan-ı şerif ayının hürmet ve namus perdesini yırtmanın cezasıdır

4- İlişki, imsak vaktinden sonra yani gündüz olmalıdır

Eğer imsak vaktine daha var zannı ile ilişkide bulunduktan sonra, imsak vaktinin geçmiş olduğunu anlarsa, kasten orucunu bozmadığı için sadece kaza gerekir, kefaret gerekmez

5- İlişkiden sonra oruç tutamayacak kadar hasta olan kimseye kefaret gerekmez

Bunun gibi bir kadın ilişkide bulunduktan sonra, hayz hâli vuku bulursa, yine kefaret gerekmez

6- Kefaret olması için, ikamet ettiği yerde orucunu kasten bozmuş olmalıdır

Eğer seferde iken bozarsa, kaza gerekir

Çünkü seferde oruç tutmak farz değildir

Seferde oruç tutmayan kimse, sonra kaza eder

7- Karı-koca kendi arzuları ile ilişkide bulunmuş olmalıdır

Mülci ikrah ile zorlanırsa, kefaret gerekmez

İkrah, bir insanı, istemediği bir şeyi yapması için, haksız olarak zorlamak demektir

Birini zorlamanın ikrah olması için şu dört şart gerekir:

Zorlayan kimsenin, korkuttuğu şeyi yapabilecek kuvvette olması, zorlananın korkutulan şeyin muhakkak yapılacağını bilmesi, korkutulan şeyin, ölüm veya bir uzvun kesilmesi veya üzücü bir şey olması, zorlanan şeyin, yapılmaması gereken bir şey olması gerekir

(İbni Âbidin, Dürer-ül-hükkâm)

Bazı kimseler de, mastürbasyonun orucu bozmadığını, bazıları da bozduğunu ve kefaret gerektiğini söylüyorlar

Bunların ikisi de yanlıştır

Mastürbasyonun orucu bozduğu, fakat sadece kaza gerektiği, Hindiyye, Bahr ve Dürr-ül-muhtar ve diğer fıkıh kitaplarında yazılıdır

Bir Ramazanda iki defa mastürbasyon yapana kefaret de gerekir

Çünkü Ramazanın bir gününde, kaza gereken bir şey yaparak orucunu bozan kimse, başka gününde de bu şeyi kasıtla yine yaparsa, kefaret de gerekir

Sual: Rahmetli babaannem, gençliğinde ilk bebeğini emzirirken, uyumuş, çocuk da nefes alamadığı için ölmüş

Kefaret olarak 60 gün oruç tutmuş

Yaptığı doğru mu idi?

CEVAP

Evet yaptığı doğrudur

Eğer bir de, bebeğin velisi olan dedenizden af dilemiş idiyse mesele kalmamış olur

Yüksekten üstüne düşerek veya uyuyan kimsenin yuvarlanarak [veya motorlu vasıtaların çarpıp çiğneyerek] hata ile bir kimseyi öldürmesi halinde kefaret de verilir

Sual: Kefareti olmayan kimsenin de kefaret orucu tutması caiz midir?

CEVAP

Evet

Bilmediği bir kefareti varsa, bunu ödemiş olur

Kefareti yoksa, tuttuğu oruçlar nafile olur

(Ömründe bir defa kefaret orucu tutmak gerekir) demek yanlıştır

Kefareti olmayanın kefaret tutması gerekmez

Oruç kazası

Sual: Birkaç oruç kazası ile bir kefareti olan, kefaretten önce kaza orucu tutamaz mı?

CEVAP

Kaza oruçlarını kefaretten önce tutabilir

Sadece kefarete sebep olan orucun kefaretini halletmeden, kazası yapılmaz

Kefaret 60 gündür

Sual: Oruç kefareti hakkında hadis var mıdır?

CEVAP

Oruç kefareti hakkındaki hadis-i şerif şu mealdedir:

Hazret-i Ebu Hüreyre anlatır:

Bir kimse gelip, şöyle dedi:

- Helak oldum, ya Resulallah!

- Seni helak eden nedir?

- Ramazanda ailemle beraber oldum, orucum bozuldu

- Bir köle azat etmen gerekir

- Kölem yok

- Kölen yoksa, aralıksız iki ay oruç tutman gerekir

- İki ay oruç da tutamam

- Altmış fakire birer fıtra vermen gerekir

(Un olarak 53 kg ediyor)

- Bunu da bulamam

Bu arada Resulullaha bir sepet kuru hurma getirmişlerdi

Adama buyurdu ki:

- Al şunları fakirlere sadaka olarak dağıt!

- Kime vereyim ya Resulallah? Vallahi bu şehirde bizden daha fakiri yoktur

İzin verirseniz bunları aileme götüreyim

Resulullah mübarek dişleri görünecek kadar güldü

Sonra buyurdu ki:

- Götür onlara yedir

(Buhari, Müslim, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbni Mace)

Kütüb-i sittedeki bu sahih hadis-i şerifi ilmen inkâr etmek mümkün değildir

10-11-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Oruç Kefareti Varmıdır Varsa Nedir Sual: Bir bayan kefaret orucu tutması gerekirse ne yapar? Biz 60 gün peş peşe tutamayız ki, menopozu mu bekleyeceğiz? CEVAP Bayanlar âdet dönemlerinde oruç tutmaz, ondan sonra devam ederler Menopozu beklemezler Sual: Gıybet edince, kan aldırınca orucu bozulmadığı halde, oruç bozuldu sanıp yiyip içen kimseye kefaret gerekir mi? CEVAP Evet Yiyip içmek için zaruret yoktu Bozuldu mu diye, bilen birine sormak gerekirdi Sual: Ramazan günü ağız dolusu kusan veya ihtilam olan kimse, orucum bozuldu sanarak yiyip içerse kefaret gerekir mi? CEVAP Bunların orucu bozmadığını bilmiyorsa kefaret gerekmez Fakat bu hallerin orucu bozmayacağını öğrenmiş ise, buna rağmen yiyip içmişse kefaret gerekir Gıybet, kadınlara bakmak, sürme çekmek ve kan aldırmak gibi, orucu bozmadığı iyi bilinen şeyden sonra, oruç bozuldu sanarak, yiyip içilirse kefaret gerekir Önceden bunların orucu bozmadığını bilip bilmemesi fark etmez Her tarafa yayılan şeyi bilmemek özür olmaz, kefaret gerekir (Redd-ül muhtar) Sual: 5 gün kaza borcu ve kefaret borcu bulunan oruçlarını nasıl tutar, 65 günü ara vermeden tutması lazım mı? CEVAP Hayır 60 gün oruç tutar Kalan beş günü de istediği zaman tutar Yani aralıklı tutabilir Ama 60 gün aralıklı olmaz peş peşe olur Sual: Hastalığım artar diye orucumu bozdum Ama artmadı Kefaret mi gerekir? CEVAP Kefaret gerekir Çünkü hastalık artmamış Sual: Oruçlu, bir anda çok tuz yese, kefaret gerekir mi? CEVAP Kaza gerekir Az tuz yerse kefaret gerekir Sual: Oruç kefareti için 60 günlük parayı alan, 40 günlüğünü yese, 20 günlük parayı da başka fakire verse, kefaret parasını verenin bundan haberi olmasa, kefaret ödenmiş olur mu? CEVAP Başkasına da verebilirsin denmiş ise caiz Sual: Oruç kefaretini alan şahsın, ara vermeden yemesi mi lazım? CEVAP Oruçta ara verilmez, doyurmakta ara vermek caiz Sual: Kefaret orucu tutarken her gün için ayrı niyet lazım mı? CEVAP Ayrı niyet lazımdır Sual: Kefaret orucu tutamayan kalb hastası ne yapar? CEVAP Devamlı hasta hükmündedir Sual: (İyi olursam kefaret orucu tutacağım) diye adakta bulunmak sahih midir? CEVAP Hayır sahih olmaz Sual: Beş oruç kefaretim var Hepsi için niyet ederek bir kefaret tutsam hepsini tutmuş sayılır mıyım? CEVAP Evet Sual: Kefaret orucu tutan bir kimse saatlerin geri alındığı günü saatte yanılıp imsak bittikten sonra orucu bozacak bir şey yapsa hükmü ne olur? Kefaret yeniden mi başlatılmalı? CEVAP Evet yeniden başlanır, eski oruçlar nafile olur Sual: Kaza ve kefaret orucunun yılını bilmeyen ne yapar? CEVAP İlk kazaya kalmış olan diye niyet eder Sual: Ramazanda imsak bitmedi sanıyordum, ilişkide bulunduk İmsakın bitmiş olduğunu sonradan öğrendim Ama eşim imsak vaktinin bittiğini biliyormuş Bize kaza mı kefaret mi gerekir? CEVAP Bilmediğin için sana kaza gerekir, eşiniz bildiği için ona kefaret gerekir Sual: Bir hoca, (Hanımı ile ilişkide bulunmak orucu bozmaz) dedi İlişki orucu bozmaz mı? CEVAP Bunu bir hocanın söylemesi mümkün değildir Muhakkak bir yanlış anlama vardır Cahil bir kimse bile böyle şey söylemez İlişkide bulunmak orucu bozar ve kefaret gerekir (Dürer) Şafii mezhebinde, ilişkide bulunan erkeğe kefaret gerekir, hanıma ise kefaret gerekmez, fakat yine orucu bozulmuş olur, sadece kaza gerekir (Tuhfe) İlişkide kefaretin gerçekleşmesi için şu şartların bulunması gerekir: 1- Ramazan orucunu bozmuş olması gerekir Ramazan orucunun kazasını tutarken veya başka oruç tutarken, bozana kefaret gerekmez 2- Ramazan orucuna imsak vaktinden önce niyet etmiş olmalıdır İmsak vaktinden sonra oruca niyet ederse veya hiç niyet etmeden ilişkide bulunursa, haram işlemiş olursa da, yalnız kaza gerekir 3- Kasten ilişkide bulunmuş olmalıdır Eğer unutarak ilişkide bulunmuşsa, kefaret gerekmediği gibi, oruç da bozulmuş olmaz, unutmak özür olur Kefaret, orucu bozmanın değil, mübarek Ramazan-ı şerif ayının hürmet ve namus perdesini yırtmanın cezasıdır 4- İlişki, imsak vaktinden sonra yani gündüz olmalıdır Eğer imsak vaktine daha var zannı ile ilişkide bulunduktan sonra, imsak vaktinin geçmiş olduğunu anlarsa, kasten orucunu bozmadığı için sadece kaza gerekir, kefaret gerekmez 5- İlişkiden sonra oruç tutamayacak kadar hasta olan kimseye kefaret gerekmez Bunun gibi bir kadın ilişkide bulunduktan sonra, hayz hâli vuku bulursa, yine kefaret gerekmez 6- Kefaret olması için, ikamet ettiği yerde orucunu kasten bozmuş olmalıdır Eğer seferde iken bozarsa, kaza gerekir Çünkü seferde oruç tutmak farz değildir Seferde oruç tutmayan kimse, sonra kaza eder 7- Karı-koca kendi arzuları ile ilişkide bulunmuş olmalıdır Mülci ikrah ile zorlanırsa, kefaret gerekmez İkrah, bir insanı, istemediği bir şeyi yapması için, haksız olarak zorlamak demektir Birini zorlamanın ikrah olması için şu dört şart gerekir: Zorlayan kimsenin, korkuttuğu şeyi yapabilecek kuvvette olması, zorlananın korkutulan şeyin muhakkak yapılacağını bilmesi, korkutulan şeyin, ölüm veya bir uzvun kesilmesi veya üzücü bir şey olması, zorlanan şeyin, yapılmaması gereken bir şey olması gerekir (İbni Âbidin, Dürer-ül-hükkâm) Bazı kimseler de, mastürbasyonun orucu bozmadığını, bazıları da bozduğunu ve kefaret gerektiğini söylüyorlar Bunların ikisi de yanlıştır Mastürbasyonun orucu bozduğu, fakat sadece kaza gerektiği, Hindiyye, Bahr ve Dürr-ül-muhtar ve diğer fıkıh kitaplarında yazılıdır Bir Ramazanda iki defa mastürbasyon yapana kefaret de gerekir Çünkü Ramazanın bir gününde, kaza gereken bir şey yaparak orucunu bozan kimse, başka gününde de bu şeyi kasıtla yine yaparsa, kefaret de gerekir Sual: Rahmetli babaannem, gençliğinde ilk bebeğini emzirirken, uyumuş, çocuk da nefes alamadığı için ölmüş Kefaret olarak 60 gün oruç tutmuş Yaptığı doğru mu idi? CEVAP Evet yaptığı doğrudur Eğer bir de, bebeğin velisi olan dedenizden af dilemiş idiyse mesele kalmamış olur Yüksekten üstüne düşerek veya uyuyan kimsenin yuvarlanarak [veya motorlu vasıtaların çarpıp çiğneyerek] hata ile bir kimseyi öldürmesi halinde kefaret de verilir Sual: Kefareti olmayan kimsenin de kefaret orucu tutması caiz midir? CEVAP Evet Bilmediği bir kefareti varsa, bunu ödemiş olur Kefareti yoksa, tuttuğu oruçlar nafile olur (Ömründe bir defa kefaret orucu tutmak gerekir) demek yanlıştır Kefareti olmayanın kefaret tutması gerekmez Oruç kazası Sual: Birkaç oruç kazası ile bir kefareti olan, kefaretten önce kaza orucu tutamaz mı? CEVAP Kaza oruçlarını kefaretten önce tutabilir Sadece kefarete sebep olan orucun kefaretini halletmeden, kazası yapılmaz Kefaret 60 gündür Sual: Oruç kefareti hakkında hadis var mıdır? CEVAP Oruç kefareti hakkındaki hadis-i şerif şu mealdedir: Hazret-i Ebu Hüreyre anlatır: Bir kimse gelip, şöyle dedi: - Helak oldum, ya Resulallah! - Seni helak eden nedir? - Ramazanda ailemle beraber oldum, orucum bozuldu - Bir köle azat etmen gerekir - Kölem yok - Kölen yoksa, aralıksız iki ay oruç tutman gerekir - İki ay oruç da tutamam - Altmış fakire birer fıtra vermen gerekir (Un olarak 53 kg ediyor) - Bunu da bulamam Bu arada Resulullaha bir sepet kuru hurma getirmişlerdi Adama buyurdu ki: - Al şunları fakirlere sadaka olarak dağıt! - Kime vereyim ya Resulallah? Vallahi bu şehirde bizden daha fakiri yoktur İzin verirseniz bunları aileme götüreyim Resulullah mübarek dişleri görünecek kadar güldü Sonra buyurdu ki: - Götür onlara yedir (Buhari, Müslim, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbni Mace) Kütüb-i sittedeki bu sahih hadis-i şerifi ilmen inkâr etmek mümkün değildir