Hücre Zarı Nedir ? Hücre Zarı Resimleri

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-11-2012

Hücre Bölünmesi - Hücre Bölünmesi Nedir
Hücre bölünmesi tek hücreli canlıların çoğalması çok hücreli canlıların büyümesi erkek ve dişi eşey hücrelerinin meydana gelmesi için gerekli biyolojik olaydır

Bir hücrenin bölünebilmesi için belirli bir büyüklüğe ulaşması ve nükleik asitlere sahip olması gerekmektedir

Canlılar dünyasında

* Amitoz (Amitozis)

* Mitoz (Mitozis)
* Mayoz (Meiosis)

olmak üzere üç farklı tip bölünme vardır

Tek hücreli canlılarda bölünme genellikle amitoz çok hücrelilerde ise mitoz ve mayoz ile görülür

Amitoz

Genellikle tek hücrelilerde görülen bu bölünmeyle o türe ait birey sayısı artar

Amitoz bölünme yapan hücrelerin önce çekirdeği uzar çekirdeğin uzamasıyla çekirdekçik de uzayıp boğumlanarak ikiye ayrılır

Bunu sitoplazma bölünmesi takip ederek bir hücreden iki yeni yavru oluşacak şekilde bölünme gerçekleşir

Amitozda çekirdek zarı kaybolmaz kromozomlar belirmez sentriyoller iğ iplikleri oluşmaz

Tek hücreliler dışında bazı özel hallerde yüksek yapılı organizma hücrelerinde de amitoz görülebilir

Bu durumda çoğu kez hücreler ölüme mahkum olur çünkü tekrar mitoz bölünme yapamazlar

Amitoz bölünme bu organizmalarda bazen açlık nedeniyle dejenere olan hücrelerde bazı yaşlı kıkırdak hücrelerinde ayrıca hızla çoğalan kuş embriyosunun blastoderm hücrelerinde görülebilir

Gametlerde genellikle amitoz bölünme görülmez

Mitoz
Zigot oluştuktan sonra başlayan mitoz bölünme organizma belli bir büyüklüğe erişinceye kadar çoğu soma hücresinde (ör sinir hücrelerinde bölünme yoktur) ve bazı hücrelerde (kemik iliğiçekirdeğinde kromozomlar kendini eşler

Eşler ana hücrenin bölünmesiyle oluşan iki yavru hücreye verilir

Böylece ana hücreye benzeyen diploid sayıda (2n) kromozomlu iki yavru hücre meydana gelir

Yavru hücrelerin 23 tanesi anneden 23 tanesi babadan gelir

Bu kromozomların 44 tanesi vücut özelliklerini diğer ikisi cinsiyeti gösterir

Mitoz da çekirdek bölünmesi karyokinez sitoplazma bölünmesi sitokinezinterfaz ve sonrasında gerçek bölünme evreleri olan profaz ****faz anafaz ve telofaz olarak görülür

Mayoz

Eşeyli olarak çoğalan canlılarda zigotu oluşturacak gamet hücrelerinin yapılması (gametogenez) mayoz ile gerçekleşir

üreme ana hücrelerinde kromozom sayısının yarıya inmesi olayı mayoz ile gerçekleşir

Sonuçta oluşan hücrelere üreme hücresi (gamet) denir

Mayoz bölünme I

ve II

mayoz bölünme şeklinde olup bunların her biri aslında birbirini izleyen iki bölünmeden ibarettir

I

mayoz bölünme diploid kromozomlu ana hücreden kromozom sayıları yarı yarıya yani haploid duruma inmiş (redüksiyon) iki yavru hücre meydana gelir

Fakat I

mayoz sonunda henüz kromozomdaki kromatidler tam olarak ayrılmamıştır

II

mayozda kromozomlar tam olarak uzunlamasına bölünür ve kromatidler ayrılarak yavru hücreler gider böylece bölünme tamamlanmış olur

Mayoz bölünmedeki interfaz evresi (G1SG2) I

mayozun başında geçer II

mayozda tekrarlanmaz

I

mayoz; profaz I ****faz I anafaz I telofaz Iprofaz II ****faz II anafaz II telofaz II evrelerinden oluşur

10-11-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Hücre Zarı Nedir ? Hücre Zarı Resimleri Hücre Bölünmesi - Hücre Bölünmesi Nedir Hücre bölünmesi tek hücreli canlıların çoğalması çok hücreli canlıların büyümesi erkek ve dişi eşey hücrelerinin meydana gelmesi için gerekli biyolojik olaydır Bir hücrenin bölünebilmesi için belirli bir büyüklüğe ulaşması ve nükleik asitlere sahip olması gerekmektedir Canlılar dünyasında * Amitoz (Amitozis) * Mitoz (Mitozis) * Mayoz (Meiosis) olmak üzere üç farklı tip bölünme vardır Tek hücreli canlılarda bölünme genellikle amitoz çok hücrelilerde ise mitoz ve mayoz ile görülür Amitoz Genellikle tek hücrelilerde görülen bu bölünmeyle o türe ait birey sayısı artar Amitoz bölünme yapan hücrelerin önce çekirdeği uzar çekirdeğin uzamasıyla çekirdekçik de uzayıp boğumlanarak ikiye ayrılır Bunu sitoplazma bölünmesi takip ederek bir hücreden iki yeni yavru oluşacak şekilde bölünme gerçekleşir Amitozda çekirdek zarı kaybolmaz kromozomlar belirmez sentriyoller iğ iplikleri oluşmaz Tek hücreliler dışında bazı özel hallerde yüksek yapılı organizma hücrelerinde de amitoz görülebilir Bu durumda çoğu kez hücreler ölüme mahkum olur çünkü tekrar mitoz bölünme yapamazlar Amitoz bölünme bu organizmalarda bazen açlık nedeniyle dejenere olan hücrelerde bazı yaşlı kıkırdak hücrelerinde ayrıca hızla çoğalan kuş embriyosunun blastoderm hücrelerinde görülebilir Gametlerde genellikle amitoz bölünme görülmez Mitoz Zigot oluştuktan sonra başlayan mitoz bölünme organizma belli bir büyüklüğe erişinceye kadar çoğu soma hücresinde (ör sinir hücrelerinde bölünme yoktur) ve bazı hücrelerde (kemik iliğiçekirdeğinde kromozomlar kendini eşler Eşler ana hücrenin bölünmesiyle oluşan iki yavru hücreye verilir Böylece ana hücreye benzeyen diploid sayıda (2n) kromozomlu iki yavru hücre meydana gelirYavru hücrelerin 23 tanesi anneden 23 tanesi babadan gelirBu kromozomların 44 tanesi vücut özelliklerini diğer ikisi cinsiyeti gösterir Mitoz da çekirdek bölünmesi karyokinez sitoplazma bölünmesi sitokinezinterfaz ve sonrasında gerçek bölünme evreleri olan profaz **faz anafaz ve telofaz olarak görülür Mayoz Eşeyli olarak çoğalan canlılarda zigotu oluşturacak gamet hücrelerinin yapılması (gametogenez) mayoz ile gerçekleşirüreme ana hücrelerinde kromozom sayısının yarıya inmesi olayı mayoz ile gerçekleşirSonuçta oluşan hücrelere üreme hücresi (gamet) denir Mayoz bölünme I ve II mayoz bölünme şeklinde olup bunların her biri aslında birbirini izleyen iki bölünmeden ibarettir Imayoz bölünme diploid kromozomlu ana hücreden kromozom sayıları yarı yarıya yani haploid duruma inmiş (redüksiyon) iki yavru hücre meydana gelir Fakat I mayoz sonunda henüz kromozomdaki kromatidler tam olarak ayrılmamıştır II mayozda kromozomlar tam olarak uzunlamasına bölünür ve kromatidler ayrılarak yavru hücreler gider böylece bölünme tamamlanmış olur Mayoz bölünmedeki interfaz evresi (G1SG2) Imayozun başında geçer II mayozda tekrarlanmaz I mayoz; profaz I faz I anafaz I telofaz Iprofaz II **faz II anafaz II telofaz II evrelerinden oluşur