Tüm Antlaşmalar

Tüm Antlaşmalar
içerik
Londra Antlaşması
Bükreş Antlaşması
İstanbul Antlaşması
Atina Antlaşması
Sırbistan ile yapılan İstanbul Antlaşması
Saint Germain (Sen Jermen) Antlaşması
Neuilly (Nöyyi) Antlaşması
Trianon (Triyanon) Antlaşması
Versailles (Versay) Barış Antlaşması
Mondros Ateşkes Antlaşması
Paris Barış Konferansı
Gümrü Antlaşması
Moskova Antlaşması
Kars Antlaşması
Ankara Antlaşması
Balkan Antantı
Montrö Boğazlar Sözleşmesi
Mudanya Ateşkes Antlaşması
Lozan Antlaşması
Edirne Antlaşması
Bükreş Antlaşması
Sevr Antlaşması
Uşi Antlaşması
Vasvar Antlaşması
Viyana Kongresi
Yaş Antlaşması
Ziştovi Antlaşması
Zitvatorok Antlaşması

ataturkdevrimlericom

Londra Antlaşması (30 Mayıs 1913)

Birinci Balkan Savaşı sonunda imzalanmıştır

1912 yılı sonunda büyük devletlerin aracılığıyla Londra’da bir konferans düzenlendi Bu konferansta Balkan devletleri, Edirne dahil bütün Rumeli’yi Osmanlılardan istedi Kâmil Paşa Hükümetinin, Edirne’den vazgeçmeye karar verdiğini düşünen İttihat ve Terakki Partisi, düzenlediği Babıâli Baskını ile yönetimi ele geçirdi (1913) Mahmut Şevket Paşa başkanlığında kurulan yeni hükümet, Balkan devletlerinin isteklerini kabul etmeyerek savaşa devam etti Ancak Edirne ve Yanya’nın düşmesi neticesinde Osmanlı Devleti barış istemek zorunda kaldı 30 Mayıs 1913’te Londra Antlaşması imzalandı

Bu antlaşmaya göre;
1- Osmanlı Devleti, Edirne’nin dahil olduğu Midye-Enez hattının batısındaki bütün topraklardan çekildi
2- Midye-Enez hattı Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında sınır oldu
3- Oniki Ada dışındaki Ege Adaları’nın geleceği ve Arnavutluk’un sınırlarının çizilmesi işi büyük devletlere bırakıldı
4- Selanik, Güney Makedonya ve Girit Yunanistan’a bırakıldı
5- Dedeağaç, Kavala ve Batı Trakya Bulgaristan’a bırakıldı
6- Orta ve Kuzey Makedonya Sırbistan’a bırakıldı

Bükreş Antlaşması (10 Ağustos 1913)

Balkan Savaşı’nı bitiren antlaşmalardan biridir
Bulgaristan ile diğer Balkan devletleri olan Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Romanya arasında imzalandı Bulgaristan, dört Balkan devletine de toprak vererek Balkanlar’daki üstünlüğünü kaybetti

Bükreş Antlaşması’na göre;

1- Bulgaristan, Birinci Balkan Savaşı sonunda aldığı Selanik, Serez, Drama ve Dedeağaç’ı Yunanistan’a bırakacaktır
2- Bulgaristan, Dobruca ve Silistre’yi Romanya’ya verecektir
3- Orta ve Kuzey Makedonya (Manastır, Üsküp, İştip, Priştine) Bulgarlardan alınarak Sırbistan’a verilecektir

Ancak Balkan devletleri Bükreş Antlaşması’ndan memnun ayrılmadılar Bunalım ve anlaşmazlık devam ederken I Dünya Savaşı’nın çıkması yeni bir Balkan Savaşı’nı önledi

Bükreş Antlaşması’nın sonuçları
1- Bu antlaşma ile Bulgaristan’ın sınırları daralmıştır
2- Bulgaristan’ın Ege Denizi’ne çıkışı kısmen de olsa kapatılmıştır
3- Bu durum Bulgaristan’ın I Dünya Savaşı’nda Almanya’nın yanında yer almasına neden olmuştur

İstanbul Antlaşması (29 Eylül 1913)

İkinci Balkan Savaşı sonunda Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında imzalanmıştır

Bu antlaşmaya göre;
1- Edirne, Dimetoka ve Kırklareli Osmanlılarda kaldı
2- Dedeağaç Bulgaristan’a bırakıldı
3- Bulgaristan’da kalan Türkler, Bulgarlarla eşit haklara sahip olacaklardı
4- Bulgaristan’da kalan Türkler isterlerse dört yıl içinde Osmanlı topraklarına göç edebileceklerdi
5- Türklere mülkiyet hakkı verilecek, ilk ve orta okullarda eğitim dili Türkçe olacak, din ve mezhep hürriyeti sağlanacaktı
6- Meriç Nehri iki ülke arasında sınır kabul edildi

Atina Antlaşması (14 Kasım 1913)

II Balkan Savaşı sonunda Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında imzalanmıştır

Bu antlaşmaya göre;
1- Yanya, Selanik ve Girit Yunanistan’a bırakıldı
2- Yunanistan sınırları içinde kalan Türklerin hakları güvence altına alındı

Yunanistan Ege adalarını da istemiş ancak Osmanlı Devleti kabul etmemiştir Adalar sorunu Lozan Antlaşması ile çözülmüş, İmroz ve Bozcaada dışındaki adalar Osmanlı Devleti’nin elinden çıkmıştır

Sırbistan ile yapılan İstanbul Antlaşması (13 Mart 1914)

İkinci Balkan Savaşı sonunda Osmanlı Devleti ile Sırbistan arasında imzalanmıştır

Sırbistan ile sınır kalmamasına rağmen, Sırbistan’da yaşayan Türk ve Müslüman azınlığın haklarını korumak için yapılmış bir antlaşmadır Bu antlaşmayla Müslümanlara azınlık statüsü tanınmıştır

Saint Germain (Sen Jermen) Antlaşması (10 Eylül 1919)

İtilaf Devletleri ile Avusturya arasında imzalanmıştır

Bu antlaşmaya göre;
1- Avusturya-Macaristan İmparatorluğu parçalanarak, Avusturya ve Macaristan adıyla iki ayrı devlet haline getirildi
2- Avusturya ve Macaristan toprakları üzerinde Çekoslovakya kuruldu
3- Avusturya; Galiçya’yı Polonya’ya, Hırvatistan’ı Yugoslavya’ya, Tirol ve Trieste’yi İtalya’ya, Bukovina’yı da Romanya’ya vermek zorunda kaldı
4- Avusturya; Çekoslovakya,Yugoslavya ve Macaristan’ın bağımsızlığını tanıyacaktır
5- Avusturya’da mecburi askerlik kaldırıldı
6- Avusturya ordusu 30 bin kişi ile sınırlandırıldı
7- Avusturya, ağır ekonomik yükümlülükler altında bırakıldı
8- Avusturya’ya siyasi kısıtlamalar getirildi

Neuilly (Nöyyi) Antlaşması (27 Kasım 1919)

İtilaf Devletleri ile Bulgaristan arasında imzalanmıştır

Bu antlaşmaya göre Bulgaristan;
1- Güney Dobruca’yı Romanya’ya bırakacaktır
2- Gümülcine ve Dedeağaç’ı Yunanistan’a verecektir
3- Tsaribrob ile Strumitsa bölgesini Yugoslavya’ya bırakacaktır
4- Bulgaristan’da mecburi askerlik kaldırılmıştır
5- Ordusu 25000 kişi ile sınırlandırılmıştır
6- Deniz ve hava kuvveti kurması yasaklanmıştır
7- Ağır savaş tazminatı ödemeye mahkum edilmiştir
8- Bulgaristan’ın Ege Denizi ile bağlantısı kesilmiştir

Trianon (Triyanon) Antlaşması (4 Haziran 1920)

Avusturya’dan ayrılarak kurulan Macaristan ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır Savaştan sonra Macaristan’da ihtilal çıkmış ve Sovyet Rusya benzeri bir yönetim kurulmuştur Bu rejim değişikliği nedeniyle Macarlarla barış antlaşması imzalanması gecikmiştir Macaristan’da kurulan Bolşevik hükümetin devrilmesinden sonra imzalanan bu antlaşmaya göre;
1- Macaristan, topraklarının büyük kısmını Çekoslovakya, Romanya ve Yugoslavya’ya bıraktı
2- Avusturya ile birleşmemeyi kabul etti
3- Mecburi askerlik hizmeti kaldırılarak, ordusu 35000 kişi ile sınırlandırıldı
4- Deniz ve hava kuvveti bulundurmamayı kabul etti
5- Ağır yükümlülükler altına girdi
6- Toprakları 330000 km²’den 92000 km²’ye, nüfusu 22 milyondan 7,5 milyona düştü

Versailles (Versay) Barış Antlaşması (28 Haziran 1919)

İtilaf Devletleri ile Almanya arasında imzalanmıştır

Bu antlaşmaya göre;
1- Almanya Alsas-Loren’i Fransa’ya bıraktı
2- Topraklarının bir kısmını Belçika, Polonya, Çekoslovakya ve Litvanya’ya vermek zorunda kaldı
3- Bütün deniz aşırı topraklarını kaybetti
4- Avusturya ile siyasi ittifak kurması yasaklandı
5- Almanya’da mecburi askerlik kaldırıldı Ordu 100000 kişi ile sınırlandırıldı
6- Ordu ve donanması dağıtıldı

Versay Antlaşması’nın ağır şartları Almanya’da Nasyonalizm’in gelişmesine ve İkinci Dünya Savaşı’nın çıkmasına neden oldu

Mondros Ateşkes Antlaşması

1918 yılı sonlarına doğru İttifak Devletlerinin savaşı kazanma umutları kalmamıştı Haziran 1918’de Berlin’den dönen Sadrazam Talat Paşa, Alman ve Bulgar cephelerindeki yenilgiye tanık olmuştu 29 Eylül 1918’de Bulgaristan savaştan çekilince, Osmanlı Devleti’nin Almanya ile bağlantısı kesilmiş, Trakya ile İstanbul, Yunanistan üzerinden gelebilecek saldırılara açık kalmıştı Zaten, artık kendine bile yetişemeyen ekonomisi ile Almanya’nın, Osmanlı ordusuna askeri malzeme yollaması da tamamen olanaksız duruma gelmişti Bu arada Almanya’da 3 Ekim 1918’de ateşkes anlaşması önerisinde bulundu Öte yandan İngilizlerin Filistin’de başlayan saldırıları sonucu, Şam ve Beyrut İngilizlere bırakılmıştı Bu cephede VII Ordu kumandanı olan Mustafa Kemal Paşa, İngilizlerin ilerleyişini durdurmak amacıyla Halep’in kuzeyinde savunma hattı kurmaya çalışıyordu

Bütün bu gelişmeler üzerine, İttihat ve Terakki Partisi Hükümeti, Sadrazam Talat Paşa’ya ateşkes için girişimde bulunma yetkisi verdi Osmanlı Hükümeti Wilson ilkeleri ışığı altında bir ateşkesi imzalamaya hazır olduğunu bildirdi Yenilen bir devletin ateşkes isteyen bir hükümetinin başbakanı olarak Talat Paşa istifa etti Savaşın son yılında padişah olan VI Mehmet Vahdettin, İttihat ve Terakki Partisi’nin büyük karşıtı idi Bu nedenle artık bu kadronun siyasal iktidara geçmesi mümkün değildi

Talat Paşa’nın yerine sadrazamlığa getirilen Tevfik Paşa, İsviçre aracılığı ile ateşkes için başvuruyu yinelemiş ancak olumlu bir cevap alamamıştı Zira İngilizler güneyde mümkün olduğu kadar hızlı ilerleyip, ele geçirebilecekleri kadar toprak elde etmek istiyorlardı Ateşkes imzasını başaramadığı için görevden ayrılan Tevfik Paşa’nın yerine Ahmet İzzet Paşa sadrazam atandı Sonunda büyük uğraşlar neticesinde Anlaşma Devletleri ateşkes görüşmelerine razı edildi

İngilizler, 23 Ekimde Osmanlı Hükümetine, Limni Adası’nın Mondros Limanı’nda ateşkes görüşmelerinin yapılacağını ve Anlaşma Devletleri adına İngiliz Amirali Calthorpe’nin yetkili olduğunu bildirdi Bunun üzerine Bahriye (Denizcilik) Bakanı Rauf Bey (Orbay) başkanlığındaki bir kurul hemen Mondros’a gönderildi Osmanlı delegeleri, Wilson ilkeleri ışığı altında ortak bir metin üzerinde uzlaşmaya varılacağını sanıyorlardı Fakat Anlaşma Devletleri delegesi, daha önceden hazırlamış ve bir ateşkes anlaşmasından çok kayıtsız-şartsız teslim belgesine benzeyen bir metni Osmanlı kurulu önüne koydu Bu metin üzerinde Osmanlı Temsil Kurulu üyelerine çok sınırlı söz hakkı tanındı

Beş gün süren görüşmeler sonunda 30 Ekim 1918 günü Osmanlı Devleti ile Anlaşma Devletleri arasında “Mondros Ateşkes Antlaşması” imzalandı 31 Ekim günü yürürlüğe giren ve 25 maddeden oluşan bu kısa, ama çok önemli antlaşmanın hükümleri arasında bulunan ünlü 7 madde ile, bir tehdit karşısında “stratejik noktaları işgal etme” hakkının verilmesi, tarihteki diğer antlaşmalara bakıldığında olağan bir durum değildi Bu durum Osmanlı Devleti’nin daha barış antlaşması bile beklenilmeden Anlaşma Devletlerince parçalanıp paylaşılacağının göstergesi olmuştur

Ateşkes ile ilgili görüşme, Ege’de Limni Adası’nın Mondros Limanı’nda yapıldı Görüşmelere İtilaf Devletleri adına, İngilizlerin Akdeniz Filosu Komutanı Amiral Calthorpe, Osmanlı Devleti adına Bahriye Nazırı Rauf Bey katıldılar 27 Ekim’de başlayan ateşkes görüşmeleri 30 Ekim’e kadar devam etti Türk heyeti, önerilen koşulların hafifletilmesini istediyse de Amiral Calthorpe bunun mümkün olmadığını belirtti 30 Ekim 1919’da imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması 25 maddeden oluşmuştur

Mondros Ateşkes Antlaşmasının Maddeleri
1- Çanakkale ve İstanbul Boğazlarının açılması, Karadeniz’e serbestçe geçişin temini ve Çanakkale ve Karadeniz istihkamlarının İtilaf Devletleri tarafından işgali sağlanacaktır

2- Osmanlı sularındaki bütün torpil tarlaları ile torpido ve kovan mevzilerinin yerleri gösterilecek ve bunları taramak ve kaldırmak için yardım edilecektir

3- Karadeniz’deki torpiller hakkında bilgi verilecektir

4- İtilaf Devletlerinin bütün esirleri ile Ermeni esirleri kayıtsız şartsız İstanbul’da teslim olunacaktır

5- Hudutların korunması ve iç asayişin temini dışında, Osmanlı ordusu derhal terhis edilecektir

6- Osmanlı harp gemileri teslim olup, gösterilecek Osmanlı limanlarında gözaltında bulundurulacaktır

7- İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durumun ortaya çıkması halinde herhangi bir stratejik yeri işgal etme hakkına sahip olacaktır

8- Osmanlı demiryollarından İtilaf Devletleri istifade edecekler ve Osmanlı ticaret gemileri onların hizmetinde bulundurulacaktır

9- İtilaf Devletleri, Osmanlı tersane ve limanlarındaki vasıtalardan istifade sağlayacaktır

10-Toros Tünelleri, İtilaf Devletleri tarafından işgal olunacaktır

11- İran içlerinde ve Kafkasya’da bulunan Osmanlı kuvvetleri, işgal ettikleri yerlerden geri çekilecekler

12- Hükümet haberleşmesi dışında, telsiz, telgraf ve kabloların denetimi, İtilaf Devletlerine geçecektir

13- Askeri, ticari ve denizle ilgili madde ve malzemelerin tahribi önlenecektir

14- İtilaf Devletleri kömür, mazot ve yağ maddelerini Türkiye’den temin edeceklerdir (Bu maddelerden hiç biri ihraç olunmayacaktır)

15- Bütün demiryolları, İtilaf Devletlerin zabıtası tarafından kontrol altına alınacaktır

16- Hicaz, Asir, Yemen, Suriye ve Irak’taki kuvvetler en yakın İtilaf Devletlerinin kumandanlarına teslim olunacaktır

17- Trablus ve Bingazi’deki Osmanlı subayları en yakın İtalyan garnizonuna teslim olacaktır

18- Trablus ve Bingazi’de Osmanlı işgali altında bulunan limanlar İtalyanlara teslim olunacaktır

19- Asker ve sivil Alman ve Avusturya uyruğu, bir ay zarfında Osmanlı topraklarını terk edeceklerdir

20- Gerek askeri teçhizatın teslimine, gerek Osmanlı Ordusunun terhisine ve gerekse nakil vasıtalarının İtilaf Devletlerine teslimine dair verilecek herhangi bir emir, derhal yerine getirilecektir

21- İtilaf Devletleri adına bir üye, iaşe nezaretinde çalışacak bu devletlerin ihtiyaçlarını temin edecek ve isteyeceği her bilgi kendisine verilecektir

22- Osmanlı harp esirleri, İtilaf Devletlerinin nezdinde kalacaktır

23- Osmanlı Hükümeti, merkezi devletlerle bütün ilişkilerini kesecektir

24- Altı vilayet adı verilen yerlerde bir kargaşalık olursa, vilayetlerin herhangi bir kısmının işgali hakkını İtilaf Devletleri haiz bulunacaktır

25- Müttefiklerle Osmanlı Devleti arasındaki savaş, 1918 yılı Ekim ayının 31 günü mahalli saat ile öğle zamanı sona erecektir

Mondros Ateşkes Antlaşmasının Önemi
Osmanlı Devleti’ne imzalatılan ve bağımsızlık anlayışı ile bağdaşmayan Mondros Ateşkes Antlaşması, Osmanlı Devleti’nin egemenlik alanını daraltmaktaydı

Boğazların İtilaf Devletleri tarafından işgali sonucu Anadolu ile Trakya’nın bağlantısı kesilmiş, İstanbul’un güvenliği tehlikeye düşmüştü İtilaf Devletlerinin kendi güvenliklerini tehdit edebilecek bir durum ortaya çıkarsa, herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecekleri koşulu ise yakın bir gelecekte ülkenin bütünüyle işgal edileceğinin ilk belirtisiydi

Altı doğu ilinde karışıklık çıkarsa, bu illerin İtilaf Devletleri tarafından işgal edilebileceği şeklindeki maddenin amacı, ileride bir Ermenistan Devleti’nin kurulmasına ortam hazırlamaktı