Tüm Antlaşmalar

Moskova Antlaşması (16 Mart 1921)
Rusya’da komünist ihtilalin çıkması ve Rusya’nın savaştan çekilmesi İtilaf Devletleri’nin işine gelmemiş, Sovyet Rusya’ya karşı tavır almışlardı Rusya ise güneyden ve Boğazlar’dan gelebilecek herhangi bir tehlikeye karşı güneyinde sağlam ve dost bir devlet görmek istiyordu TBMM’nin de müttefik bir güce ihtiyacı vardı

Rusya’da kurulan Sovyet yönetimine karşı harekete geçen İtilaf Devletleri, bir yandan da Anadolu’yu işgale başlamışlardı Bu durumda, Türkiye ve Sovyet Rusya, aynı düşman ülkelerle karşı karşıya kaldı Ayrıca TBMM’nin emperyalist devletlere karşı mücadele vermesi iki devleti yakınlaştıran bir unsur oldu

Doğuda Ermenilere, batıda Yunanlılara karşı kazanılan zaferler, TBMM’nin gücünü göstermiş, iki ülke arasında Moskova Antlaşması imzalanmıştır (16 Mart 1921)

Moskova Antlaşması’nın maddeleri
-Taraflardan birinin tanımadığı antlaşmayı diğeri de tanımayacak,
-Ruslar Misak-ı Milli’yi tanıyacaklar ve kapitülasyonların kaldırılmasını kabul edecekler,
-Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’sı arasında yapılan antlaşmalar geçersiz sayılacak,
-Taraflar arasında ekonomik ve askeri alanda yakınlaşma sağlanacak,
-Sovyet Rusya, TBMM’nin Gürcistan ve Ermenistan ile imzaladığı anlaşmalara göre belirlenen sınırını, Batum’un Gürcistan’a verilmesi koşuluyla tanıyacaktır

Moskova Antlaşması’nın sonuçları ve önemi
-TBMM ilk kez büyük bir devlet tarafından tanınmıştır
-Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’sının sona erdiği belgelenmiştir
-Misak-ı Milli sınırlarımız Sovyetler tarafından tanınmıştır
-TBMM İtilaf devletlerine karşı, bir taraftar kazanmıştır
-Rusya’dan 500000 altın, 180000 tüfek alınmış Milli mücadeleye ekonomik destek sağlanmıştır
-Batum’dan vazgeçilerek Misak-ı Milli’den ilk taviz verilmiştir
-Türk heyeti Moskova’da bulunduğu sırada, Rusya’dan destek almaya gelen yeni bağımsız devlet olan Afganistan ile 1 Mart 1921’de bir dostluk antlaşması imzalanmış, böylece TBMM ilk kez bir İslâm ülkesi tarafından tanınmıştır



Kars Antlaşması (13 Ekim 1921)
Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılmasından sonra, Sovyetler Birliği’ne bağlı Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ile TBMM Hükümeti arasında 13 Ekim 1921’de Kars Antlaşması imzalandı

Kars Antlaşması, Moskova Antlaşması’nın hükümlerine dayanıyordu Ancak, Doğu sınırlarımız ile ilgili bazı konular Moskova Antlaşması’nda giderilememişti

Kars Antlaşması’nın maddeleri
- Taraflar birbirine zorla anlaşma benimsetmeyecek
- Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan kapitülasyonların kaldırıldığını kabul edecek
- Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan Türkiye’nin tanımadığı bir anlaşmayı tanımayacak
- İstanbul’un güvenliği sağlandığı takdirde, Boğazlar ticarete açılacak
- Nahçivan bölgesine özerklik verilecek
- TBMM Batum’un Gürcistan’a geçtiğini kabul edecek
- Taraflar arasında ticaret, gümrük, sağlık ve güvenlik konularında ortak tedbir alınacak, demiryolu ve telgraf hatları yapılacak
- Antlaşmaya taraf olan devletler, kendi topraklarında oturan karşı taraf yurttaşlarına iyi davranacak

Kars Antlaşması’nın sonuçları
Sovyet Rusya’nın idaresindeki bu üç cumhuriyetle TBMM Hükümeti arasında hiçbir problem kalmadı Doğu sınırımız kesin olarak çizildi



Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921)

Güney Cephesi’nde başlatılan Kuva-i Milliye direnişi, Fransızları bir çok yerde geri çekilmek zorunda bırakmıştı Fransızlar, Güneydoğu Anadolu ile Çukurova’da giriştikleri işgalin artık gerçekleşemeyeceğini anladılar Bu nedenle TBMM Hükümeti ile anlaşma yapmak üzere harekete geçtiler

1920 Haziran ayında Fransız temsilcisi Franklin Bouillon Ankara’ya geldi Fransızlarla TBMM arasında geçici bir antlaşma imzalandı Bu arada, Fransız kamuoyu da Türk Kurtuluş Savaşı’nı destekliyordu Bu sırada Yunanlılar yeni bir saldırıya hazırlanırken, Fransa bu saldırının sonucunu beklemeye karar verdi

Sakarya Savaşı’nın kazanılmasından sonra Fransa, TBMM’nin başarısına ve kalıcılığına kesin olarak inandı ve barış görüşmelerine başlandı

Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Fransa arasında 20 Ekim 1921’de Ankara Antlaşması imzalandı

Ankara Antlaşması’nın tarihi: 20 Ekim 1921

Ankara Antlaşması’na imza atan devletler: TBMM Hükümeti - Fransa

Ankara Antlaşması’nın maddeleri
- Antlaşmanın imzalanmasından sonra taraflar arasındaki savaş durumu sona erecektir
- Türkiye-Suriye sınırı, İskenderun ve Hatay illeri dışında bırakılacak şekilde belirlenecektir
- Antlaşmanın imzalanmasından sonra, en fazla iki ay içerisinde Fransız birlikleri sınır çizgisinin güneyine, Türk birlikleri de kuzeyine çekilecektir
- Her iki tarafta çekildiği topraklarda genel af ilan edeceklerdir
- İskenderun bölgesi için özel bir yönetim kurulacak, bu bölgede oturanlardan Türk olanlar kültürlerini geliştirmek için her türlü haktan yararlanacaktır Türkçe resmi dil olacaktır
- Bu antlaşmanın onaylanmasından sonra, Türkiye ile Suriye arasında bir gümrük sözleşmesi imzalanması için karma bir komisyon kurulacaktır
- Selçuklu Devleti’nin kurucusu Süleyman Şah’ın mezarının da içinde bulunduğu Caber Kalesi, Türk bayrağı altında ve Türk askerlerinin koruyuculuğunda Türkiye’nin mülkü altında kalacaktır

Ankara Antlaşması’nın sonuçları
- Güney Cephesi’nin kapanması ile buradaki sınırlarımız güvence altına alınmış, birliklerimiz batı cephesine sevk edilmiştir
- Fransa Türkiye Büyük Millet Meclisini tanımıştır
- Hatay’a özel bir yönetim hakkı tanınmış, bu bölgenin Türk toprakları olduğu Fransa tarafından kabul edilmiştir
- Fransa’nın desteğini yitiren Ermenilerin, Çukurova bölgesinde bir devlet kurma hayalleri sona ermiştir

Ankara Antlaşması’nın önemi
- Hatay ve İskenderun hariç güney (Suriye) sınırının çizilmesi
- Fransa’nın Türkiye’nin bağımsızlığını tanıyan ilk itilaf devleti olması