Tüm Antlaşmalar

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

TBMM Hükümeti daha saltanat kaldırılmadan önce, barış konferansına hazırlanmaya başlamıştı Yapılan hazırlıklar içerisinde üç önemli nokta üzerinde duruluyordu, Bu önemli noktalar şunlardı; Konferansın yeri, konferansta Türkiye’yi temsil edecek kişinin saptanması, konferansta görüşülecek konular

Konferansın yeri
Anlaşma devletleri konferans yeri olarak Lozan’ı önermişler, TBMM Hükümeti ise İzmir’i uygun görüyordu Sonuçta savaşa katılmamış tarafsız bir ülke olması sebebiyle İsviçre’nin Lozan kenti TBMM Hükümetince de kabul gördü

Konferansta Türkiye’yi temsil edecek kişinin saptanması
O sıralarda Bakanlar Kurulu Başkanı olan Rauf Bey Lozan’a gitmek istedi Ancak daha önce Osmanlı Devleti’nin teslim belgesi niteliğinde olan Mondros Ateşkes Antlaşması’na Osmanlı Devleti adına imza atan Rauf Bey, dört yıl önce Mondros’ta yapmış olduğu yanlışı düzeltmek istediyse de, Lozan’da iyi pazarlık yapabilecek birisine ihtiyaç olduğu apaçık ortadaydı İşte bu isim Mudanya Ateşkes görüşmelerinde olumlu bir sonuç alan Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşaydı 26 Ekim’de TBMM tarafından Dışişleri Bakanlığı’na seçilen İsmet Paşa artık Lozan Konferansı’na gidecek olan baş temsilcimizdir İsmet Paşa’nın yanına gene temsilci olarak Rıza Nur ve Hasan (Saka) Beyler verildi

Konferansta görüşülecek konular

Türk Temsilciler Kuruluna kısa fakat kesin bir yönerge verildi Özellikle iki konuda kesinlikle taviz verilmemesi istendi Bu yönerge içinden;
1- Doğu sınırı: Ermeni yurdu kesinlikle söz konusu olamaz, olursa görüşmeler kesilir
2- Kapitülasyonlar kabul edilemez Eğer görüşmelerin kesilmesi gerekirse, yapılır Maddeleri, TBMM Hükümetinin bu konularda savaş hali geri gelse bile asla taviz vermeyeceğinin göstergesi sayılır Diğer konularda Temsilciler Kurulu’na pazarlık yapma esnekliği tanınmış ancak sık sık Ankara’ya bilgi verilmesi ve yanıt istenmesi buyrulmuştur

Lozan Konferansı’na katılan devletler
Türkiye, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya,Yunanistan, Romanya, Sırp-Hırvat-Sloven Devletleri, ABD, Belçika, Portekiz

Boğazlar ile ilgili konularda Sovyet Rusya ve Bulgaristan

Birinci Lozan Konferansı (20 Kasım 1922 - 4 Şubat 1923)

Osmanlı borçları, Yunan sınırı, boğazlar, Musul, azınlıklar, kapitülasyonlar, savaş tazminatı, Oniki Ada ve Hatay konularında anlaşma sağlanamadığı için Türk Temsilciler Kurulu 4 Şubat 1923’te Lozan’ı terk etti Konferans kesilmişti

İkinci Lozan Konferansı (23 Nisan 1923 - 24 Temmuz 1923)

Konferansın devam etmesi için yoğun diplomatik çabalar harcanmaya başlanmıştı Çünkü hiçbir taraf savaş istemiyordu Yapılan bu temaslar sonucunda 23 Nisan 1923’te konferans tekrar toplandı ve 24 Temmuz 1923’te antlaşma imzalandı

Lozan Konferansı’nda çözümlenmesine rağmen tekrar gündeme gelen konular
Boğazlar Meselesi
Suriye Sınırı
Yabancı Okullar Meselesi
Nüfus Mübadelesi

Lozan Barış Konferansı hakkında bazı kısa bilgiler
Lozan’da çözümlenemeyen tek konu Musul Meselesi’dir Musul Meselesi yüzünden Irak sınırı çizilememiştir Lozan Antlaşması IITBMM döneminde onaylanmış bir antlaşmadır

Lozan Barış Antlaşması’nın maddeleri

24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması’nın önemli maddeleri


Sınırlar ile ilgili hükümler

Suriye sınırı: 20 Ekim 1921’de Fransa ile yapılan Ankara Anlaşması’nın koşulları kabul edildi

Irak Sınırı: Bu sorun çözüme kavuşturulamadı Sorun içerisinde olan Musul konusu da dahil olmak üzere, bu sorunun Türkiye ile İngiltere arasında dokuz ay içinde yapılacak görüşmelerle dostça çözüme kavuşturulması kararlaştırıldı

Yunanistan Sınırı: Karaağaç savaş tazminatı olarak TBMM’ye bırakıldı Doğu Trakya TBMM’ye bırakılırken, Batı Trakya Yunanistan’a bırakılmış, böylece Batı Trakya Türkleri sorunu doğmuştur

Adalar: İmroz, Bozcaada ve Tavşan Adaları dışındaki Ege Adaları Balkan Savaşları sırasında yitirildiği için bize geri verilmemiş, Yunanistan’a bırakılmıştır Anadolu kıyılarına yakın olan (Midilli, Sakız, Sisam, Nikerya) adalarda Yunanistan silah ve asker bulunduramayacaktır Meis ve Oniki Ada (Rodos dahil) İtalya’ya devredilmiş, Kıbrıs’ta İngiltere’ye bırakılmıştır

Bulgaristan Sınırı: 1913 İstanbul Antlaşması ile Birinci Dünya Savaşı sonunda Bulgaristan’ın imzaladığı Nöyyi Antlaşması esas alınarak, Meriç Irmağı iki devlet arasında sınır olarak kabul edilmiştir

Doğu Sınırı: Doğu sınırı için Moskova ve Kars antlaşmaları esas alınmıştır

Kapitülasyonlar
Yüzlerce yıl süren bütün kapitülasyonlar, Düyun-u Umumiye İdaresi de dahil olmak üzere, her türlü sonuçları ile birlikte toptan kaldırılmışlardır Türkiye’deki yabancı ticaret kuruluşları da belli ve kısa bir geçiş döneminden sonra, hiçbir ön koşul göstermeden Türk yasalarına uyacaklardır

Azınlıklar
Türkiye’de yaşayan herkesin Türk uyruklu olduğu kabul edildi Hıristiyan ve Musevi azınlıklar din ve ibadetlerinde serbest olacaktı Doğu Trakya ve Anadolu’da yaşayan Rumlarla Yunanistan’daki Türkler karşılıklı yer değiştireceklerdi Batı Trakya’da kalan Türkler ile İstanbul’un yerlisi Rumlar bu değişimin dışında tutulacaktı

Yabancı Okullar
İtilaf devletleri Lozan’dan sonra yabancı okulların yönetiminin kendilerine bırakılmasını istemiş ancak Türkiye bu konunun kendisinin bir iç sorunu olduğunu ileri sürerek herhangi bir görüşme yada anlaşmayı kabul etmemiştir

Savaş Tazminatları
Türkiye hiçbir devlete savaş tazminatı ödememiş, Birinci Dünya Savaşı dolayısıyla bizden istenilen tazminattan büyük bir başarı ile kurtulmak sağlanmıştır Yunanistan, Türkiye’ye Kurtuluş Savaşı’nda verdiği zararlardan dolayı tazminat vermesi gerektiğini kabul etmiş ancak Yunan ekonomisinin çökmüş bir vaziyette olması sebebiyle, Türkiye bu savaş tazminatından Karaağaç ve yöresini alarak vazgeçmiştir

Devlet Borçları Sorunu
İlk olarak Abdülmecit zamanında Kırım Savaşı sırasında İngiltere’den 1854 yılında alınan ve Birinci Dünya Savaşı’nda alınmaya devam edilen dış borçlar büyük bir toplama erişmişti Bu borçlar Lozan’da, Osmanlı Devleti’nin parçalanması ile oluşan yeni devletlere gelirleri oranında bölüştürülmüştür Türkiye’ye düşen borçlar ise düzenli taksitlere ayrılmış, borçların ödenmesi üzerinde yabancı gözetim ve denetimine son verilmiştir

İstanbul’un Boşaltılması
Lozan Antlaşması TBMM tarafından onaylandıktan iki ay sonra itilaf devletleri İstanbul’u boşaltacaktır

Rum Patrikhanesi
Türkiye’nin olanca çabasına rağmen Patrikhane’nin İstanbul’dan taşınması kabul edilmemiştir

Oniki Ada
Tüm çabalara rağmen Türkiye’ye geri verilmemiştir

Boğazlar Sorunu
Boğazlar, uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecek, bu komisyonun başkanı Türk olacaktı Türkiye boğazların her iki yanında asker bulunduramayacak, askeri olmayan gemi ve uçaklar barış zamanında boğazdan serbestçe geçebileceklerdi Eğer Türkiye savaşta tarafsız ise geçiş yine serbest olacaktı Ticaret gemileri serbestçe geçebilecek ancak savaş gemilerinin geçişi Türkiye tarafından sınırlandırılabilecekti Türkiye bir savaşa girmiş ise, düşmana yardım etmeme koşulu ile tarafsız gemiler yine boğazdan geçebileceklerdi Türkiye, düşman gemi ve uçaklarına dilediği gibi davranabilecekti

Lozan Barış Antlaşması’nın sonuçları

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)
Lozan Barış Antlaşması’nın sonuçları ile Lozan Barış Antlaşması sonucunda, lehimize ve aleyhimize çözüme kavuşturulan konular hakkında bilgiler

Lozan Barış Antlaşması sonucunda lehimize çözümlenen konular
- Kapitülasyonlar: Her türlü kapitülasyonlar kaldırılmış böylece ekonomik bağımsızlığın kazanılması yönünde önemli bir adım atılmıştır

- Savaş Tazminatı: Türkiye hiçbir devlete savaş tazminatı ödememiştir Buna rağmen Yunanistan verdiği zararın karşılığı olarak Karaağaç’ı Türkiye’ye vermiştir
- Azınlıklar: Azınlıklar konusunda ödün verilmemiştir
- İstanbul’un İtilaf devletlerince boşaltılması

Ayrıca, aleyhimize çözümlenmesine rağmen 1936’da Boğazlar, 1939’da Hatay sorunu Misak-ı Milli’ye uygun şekilde sonradan lehimize olacak şekilde çözüme kavuşturulmuştur

Lozan Barış Antlaşması sonucunda aleyhimize çözümlenen konular
- Batı Trakya
- Oniki Ada bir daha alınamamıştır
- Patrikhanenin İstanbul’dan taşınması kabul edilmemiştir
- Osmanlı borçları

Lozan Barış Antlaşması hakkında önemli kısa bilgiler
Lozan Barış Antlaşması’nda çözüme kavuşturulamayan tek konu Musul meselesi’dir Çözüme kavuşturulamayan bu mesele sebebiyle Irak sınırı çizilememiştir
Yunanistan savaş suçlusu ilan edilmiştir
TBMM boğazlar konusunda taviz vermiştir
Lozan Antlaşması IITBMM döneminde onaylanmıştır