Osmanlı Polis Teşkilatı

POLİS TEŞKİLATI'NIN KURULUŞ GÜNÜ (10 Nisan)

İLK POLİS TEŞKİLATININ KURULUŞU (10 Nisan 1845)

1845 tarihi, Türk Emniyet Teşkilatı açısından önemli bir noktadır Çünkü bu tarihe kadar zabıta olarak nitelenen teşkilat; 10 Nisan 1845 (12 Rebiü’l Evvel 1261)’den itibaren polis adı altında hayata geçmiş ve Emniyet Teşkilatının kuruluş günü olarak kabul edilmiştir

Yeniçerinin ortadan kaldırılmasından sonra, başkentte ve eyaletlerde zabıta hizmetleri eskisiyle kıyaslanmayacak derecede gelişmesine rağmen; bu hizmetler karışık ve ayrı ayrı kurumlara bağlı olarak yürütülmekteydi Teşkilat ve yürütme alanındaki bu karışıklığı ortadan kaldırmak amacıyla ilk defa 10 Nisan 1845’te İstanbul’da ilk polis teşkilatı kurulmuş, görevleri de yine aynı tarihte yayımlanan Polis Nizamnamesinde belirtilmiş ve bu durum yabancı elçiliklere de bir yazı ile bildirilmiştir

Bu nizamnamede polis teşkilatının kuruluş amacı, belde güvenliğini sağlamak olarak belirtilmiştir

Bu çalışmalara rağmen, karışıklık devam etmiş, İstanbul’da polis hizmeti; Yeniçeri Ağası yerine geçen Serasker, İhtisap Ağası ve Polis adını taşıyan teşkilatlar tarafından yürütülmüştür Taşrada ise güvenlik hizmetleri, Sipahilerden oluşan zaptiyelerle ve Asakir-i Mansure alaylarıyla yürütülmüştür

POLİS

Polis terimi, kökeni Yunanca ve Latince olan bir kelimedir Yunanca politika, Latince politika kelimelerinden türemiştir Eski Yunanlılar kendi şehir devletlerine polis ismini vermişlerdir

Polis kelimesi ıstılah! Olarak, kuruluşu bulunduğu yerde kamu düzen ve güvenliğini koruyan, yasaların adil ve eşit bir şekilde uygulanmasını sağlayan teşkilat, kolluk, zabıta, şehirde güvenliği sağlamakla yükümlü kişiler anlamında kullanılmıştır Polis kelimesinin yerine emniyet deyiminin kullanıldığı da olur

Polis görevi itibariyle; asayişi, amme, şahıs tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini koruyan, halkın ırz can ve malını muhafaza ve ammenin istirahatını temin eden, yardım isteyenlere, yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet eden, kanun ve nizamnamelerin kendisine verdiği vazifeleri yapan silahlı icra ve inzibat kuvvetidir

Genel olarak polis, bir ülkenin sükûn, güvenlik ve düzenini sağlamak ve korumakla görevlidir Bunu yerine getirirken önceden belirlenmiş müeyyidelere uymakla yükümlü ve hükümet tarafından alınan ve yerine getirilmesi istenen kararların icrasını sağlamakla görevlidir

Polis Teşkilatı Amblemi



Polisi simgeleyen sekiz köşeli yıldızın her şua'sı, ayrı bir etik değeri ifade ediyor

Toplam 62 şua'sı olan yıldızda yazılı etik değerler, teşkilat mensuplarının kendi kendileriyle, birbirleriyle, aileleriyle ve içinde bulundukları toplumu oluşturan insanlarla ilişkilerini anlatıyor

Yıldızda yazılı 62 etik değerler,8 ana kural etrafında toplanıyor 8 köşeli yıldız, "güneş kursu" anlamına geliyor Yıldız 8'i uzun, 56'sı kısa toplam 64 şuadan oluşuyor Şualarda yazılı etik değerler, 12 Eylül döneminde tespit edildi 64 şuadan oluşan yıldızdaki 2 etik değer, yine bu dönemde kaldırıldı

Emniyet Teşkilatı'nı simgeleyen yıldızın üzerinde yer alan toplam 62 etik değer, şunlardan oluşuyor:
"Atatürkçülük, iyi ahlaklı, faziletli, nezaketli, merhametli, itaatlı, yurt sevgisi, izzeti nefisli, karekterli, barışçı, haysiyetli, sabırlı, doğru, tarafsız, mütevazı, mert, cesur, temkinli, soğukkanlı, güçlü, bilgili, vakarlı, feragatkar, fedakar, intizamlı, adil, azimli, cumhuriyetçi, yasaya saygılı, yardım sever, kültürlü, diğergam, ketum, çalışkan, bayrağa saygılı, meslektaş sevgisi, vazife sevgisi, meslek sevgisi, amir sevgisi, vefakar, hak sever, ulus sevgisi, aile sevgisi, disiplinli, namuslu, saygılı, Allah korkusu, vicdan temizliği, üniformaya saygı, temiz ve sıhhatli, terbiyeli, imtizaçlı, sebatkar, mesuliyetli"

Polis yıldızı, Osmanlı'dan kalma

Polisin amblemi olan 8 köşeli yıldız, Osmanlı döneminden Sultan Aziz'den beri kullanılıyor Osmanlı madalyasında yer alan yıldız, daha sonra polisin amblemi oldu Yıldız armasının altında yer alan çift başlı kartal da, Selçuklu devletini temsil ediyor Çift başlı kartal, Selçuklular'ın amblemi idi

TÜRK POLİSİNE

Dün sizin hali tavrınızda mertlik ve erkeklik, yürüyüşünüzde intizam ve ciddiyet, size olan haklı itimadı kuvvetlene herkesi memnun etti Çünkü herkes biliyor ki ve bilmelidir ki; Polis ve Jandarma kuvvetleri vatandaşlara huzur ve sükun temin eden Cumhuriyetin, kanunlarına ve medeniyet düşmanlarına karşı kullandığı bir kalkandır

Binaenaleyh, Cumhuriyet kanunlarına, memleketimizin huzur ve asayişine karşı gelebilecek ve vatandaşların hürriyetine tecavüz edebilecek her şerrin kafası behemahal bu kalkana çarpmalı ve parçalanmalıdır

Reisi Cumhur

Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK