Türkiye'de Ve Türklerde İlkler

İLK HARP OKULU

II Mahmut, 1 Temmuz 1835 günü açtı Türk Ordusu' na subay yetiştirmek amacıyla Hassa Ordusu Müşiri (Mareşali ) Ahmet Fevzi Paşa' nın Selimiye' deki Hassa Ordusu' nda bulunan erlerin genç ve yeteneklilerinden kurduğu " sibyan bölükleri ", Harp Okulu' nun temeli olmuştu 1834 yılında İstanbul' daki Maçka Kışlası onarılarak, sibyan bölükleri buraya taşındılar Bundan bir yıl sonra da Padişah II Mahmut, resmi açılışı yaptı Okulun adı, " Mekteb- i Hassa " ya da " Ekol Militer " yani Harp Okulu idi Öğrencilere ise " Harbiyeli " denilmeye başlandı

TÜRK TARİHİNDE İLK HALTER SPORU

Türklerde çok eskiden beri ağırlık kaldırma denemeleri yapılır, Osmanlı Ordusu' nda gürz, ağır kalkan gibi savaş araçlarıyla çalışmak, günlük dersler arasındaydı Ancak, günümüzdeki anlamıyla gerçek halter sporu, Türkiye' ye ilk kez Galatasaray Lisesi Beden Eğitimi Öğretmeni Faik Üstünidman' ın kişisel çabalarıyla girdi

İLK HALK EĞİTİMİ

Türk tarihinde halk eğitimi kavramı, ilk kez 1839' da Tanzimat döneminde ortaya atıldı Ancak, bu yöndeki çalışmalar yeterli olmadı Cumhuriyet' in ilanından sonra başlatılan okuma - yazma seferberliği ile yetişkinlerin okul dışı eğitimleri konusunda düzenli ve yararlı çalışmalar gerçekleştirildi 29 Ağustos 1960 günü ise, ilk kez Halk Eğitimi Genel Müdürlüğü kuruldu

İLK HAFTALIK MİZAH DERGİSİ

3 Eylül 1908' de yayınlanmaya başlanan " Kalem " dir Türkçe ve Fransızca basılan dergi, 1911 'de kapandı Sorumlu Müdürü ve Başyazarı, Salâh Cimcoz' du Cem' in karikatürleri, İzzet Melih' in fıkraları bu dergide yayınlandı O yılların en önemli mizah dergisiydi Tamamı, Ankara Milli Kütüphane' dedir

İLK HABERLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ

Türk tarihinde haberleşme özgürlüğü, Osmanlı devletinde bir düzene sokulmuş değildi 1876 ve 1908 anayasaları, birtakım hak ve özgürlükler getirmekle birlikte, haber özgürlüğünün adı geçmiyordu Bu kavram ilk kez, 1924 Anayasası' nda belirtilerek bir düzene kondu

İLK HABER AJANSLARI

Türkiye' de ilk haber ajansçılığı denemesi, 1911 yılında başladı Yabancıların " Osmanlı Telgraf Ajansı " adıyla kurdukları ilk ajans, Türk basınına hiçbir yarar sağlamadı Birinci Dünya Savaşı' ndan sonra kurulan " Milli Ajans " ın da, ulusal hiçbir yeterliliği yoktu İlk Türk haber ajansı, " Anadolu Ajansı "dır 6 Nisan 1920' de Atatürk' ün buyruğuyla kurulup çalışmalarına başlamıştır Kısa adı AA olan Anadolu Ajansı, Kurtuluş Savaşı boyunca Türk kamuoyunu dış tahriklere karşı uyanık tutmak ve milli kurtuluşu sağlayacak karar ve hareketleri halka zamanında bildirmek gibi önemli görevleri başarı ile yerine getirdi 1925 yılında ajans, devletin hissedarı olduğu gibi " anonim şirket " haline getirildi Yabancı ülkelerin milli ajanslarıyla olan işbirliğini son zamanlarda oldukça artıran AA, Avrupa Haber Ajansları Birliği, Asya Haber Ajansları Birliği ve Uluslararası İslam Haber Ajansı' nın üyesi bulunmaktadır Bu arada, ajans tarafından Gölbaşı TRT İstasyonu' ndan Avrupa, Kuzey Afrika, Ortadoğu ve Güneydoğu Asya ülkelerine İngilizce ve Fransızca dillerinde haber yayını yapılmaktadır İç ve dış basın ile TRT ve ilgili makamlara haber ileten ajans, bunun dışında, yabancı ülkelerin haber ajanslarına da " News Letter From Turkey " adlı sürekli İngilizce bültenini göndermektedir Ajansın yurt içi ve yurt dışı bürolarında, bine yakın sözleşmeli ve gönüllü çalışanı bulunuyor Ülkemizin ilk özel haber ajansı ise, 1950 yılında gazeteci Kadri Kayabal' ın kurduğu Türk Haberler Ajansı (THA)' dır Merkezi İstanbul' da bulunan ajansın, yurt içi ve yurt dışında birçok bürosu vardır Ajans, bazı İstanbul gazetelerinin katıldığı bir anonim şirket olarak çalışmaktadır

İLK GÜZEL SANATLAR AKADEMİSİ

1882 yılında, bugünkü Mimar Sinan Üniversitesi' nin başlangıcı olan " Sanayii Nefise Mektebi " adıyla ve Osman Hamdi Bey 'in çabalarıyla kuruldu Okulun ilk müdürü de, yine 2 Kasım 1882 günü göreve atanan Osman Hamdi Bey' dir Bu okul, 30 Nisan 1969 günü yürürlüğe giren yasayla, bilimsel bağımsızlığı olan Milli Eğitim Bakanlığı' na bağlı yüksek dereceli öğretim, araştırma ve inceleme kurumu olarak tanımlandı " Devlet Güzel Sanatlar Akademisi " adını aldı Bugün, 1980 sonrası çıkarılan Yüksek Öğretim Kurumu Yasası ile " Mimar Sinan Üniversitesi " adını alan okulda, mimarlık, uygulamalı sanatlar, (iç mimarlık, seramik, grafik sanatlar, tekstil gibi) resim ve heykelcilik konulannda öğrenim yapılmaktadır

İLK GÜZELLİK YARIŞMASI

Türkiye' de ilk güzellik yarışması, 1929 yılında Cumhuriyet gazetesi tarafından düzenlendi ve Feriha Tevf k (Dağ), ilk güzellik kraliçemiz oldu Cumhuriyet' in ilanından 6 yıl sonra, Türk kadınının henüz çarşafı yeni attığı bir sırada yapılan bu yarışma, büyük anlam taşıyordu 2 Eylül 1929 günü Cumhuriyet gazetesi binasında yapılan seçimde, Feriha Tevfik , " Türkiye Güzeli " olurken, Semine Hanım ikinci, Matmazel Araksi de üçüncü güzel ilan edildi
Bu yarışmada yaşanan ilginç olaylar şöyleydi:
" Kraliçe seçilen Feriha Tevfik, henüz 13 yaşındaydı ama, iri yapılı olduğu için, yaşından büyük gösteriyordu Jüri, ilk önce Türkiye Güzeli olarak iki numaralı yarışmacı Hicran Hanım' ı seçti, ancak onun evli olduğu anlaşılınca, yarışma dışı bırakıldı"
1933 yılında yapılan Dünya Güzellik Yarışması' nda ise, ilk " dünya güzelimiz " i çıkardık Türkiye Güzeli olarak Belçika' nın Spa kentinde yapılan Uluslararası Güzellik Yarışması' na katılan Keriman Halis, Dünya Güzeli seçildi İtalya' nın Napoli kentinde 1952 yılında gerçekleştirilen Avrupa Güzellik Yarışması' nda da ilk kez bir Türk kızı, Günseli Başar, o yılın Avrupa Güzeli oldu

İLK GRAVÜR SANATÇISI

Kazıma ve oyma sanatı olan gravür, ülkemizde ilk kez grafik sanatçısı Aliye Berger tarafından yapıldı 1906 yılında İstanbul' da doğan Berger, sanatını İngiltere' de geliştirdi ve yurda dönüşünde ürünlerini sergiledi Daha sonra yabancı ülkelerde de çeşitli sergiler açan sanatçı, tarihçi, diplomat ve hattat olan Şakir Paşa' nın kızıdır

İLK GÜVENOYU

14 Şubat 1909 tarihinde, Kâmil Paşa Kabinesi' nin düşürülmesi sırasında kullanıldı Kâmil Paşa' nın yerine sadrazamlığa Hüseyin Hilmi Paşa getirildi Türk siyasal tarihinde ilk kez uygulanan güvenoylamasının sonuçlan, çok önemli olayların doğmasına yol açtı Kâmil Paşa' nın düşürülmesi, Meclis' te çok az üyesi bulunan muhalif Ahrar Fırkası' yla İttihat ve Terakki Fırkası' na karşı olanlar için büyük yenilgi olmuştu

İLK GREVLER

Şubat 1872' de telgraf, Nisan 1872' de Ömerli - Yarımburgaz demiryolu ile İzmir demiryolu, Ocak 1873 ve Haziran 1875' te tersane, Ekim 1875' te de iskele işçilerinin başlattıkları grevler, Türkiye' de görülen ilk örneklerdir İşi bırakma biçiminde ortaya çıkan bu grevlerin, siyasal hiçbir niteliği yoktu

GÜREŞTE İLK DÜNYA ŞAMPİYONU

Güreş dalında ilk " dünya şampiyonu " olan güreşçimiz, Kara Ahmet' tir 1897 yılında Avrupa' ya giden Kara Ahmet, yaptığı bütün karşılaşmaları kazandı Fransa' da 1899' da dünya şampiyonası düzenlenmişti Kara Ahmet' in " grekoromen " dalında katıldığı karşılaşmalar, onu, dünyanın en önemli güreşçilerini tuşla yenerek dünya güreş şampiyonluğunu elde etmesiyle son buldu Ancak, Kara Ahmet' in sonu iyi gelmedi Eyüp' te bir kahvede, anide kalbinden rahatsızlanan şampiyon, öldüğünde 32 yaşındaydı

İLK GOLF KULÜBÜ

Türkiye' de ilk golf kulübü, 1914 yılında İstanbul' da kuruldu İstanbul Golf Kulübü adıyla kurulan bu kulüp, günümüzde Tenis Federasyonu' na bağlıdır Yurdumuzda ilk golf alanı da yine bu kulüp tarafından 1914 - 1918 yılları arasında Mecidiyeköy' de yapılmıştı Bugün bu golf alanı, Büyükdere sırtlarındadır

İLK GÜMRÜK OKULU

1891 yılında, gümrük memuru yetiştirmek için " Gümrük Darüttalimi " adıyla öğrenime başladı Bu okulun amacı, kapitülasyonlar nedeniyle konulan gümrük vergilerinin istenilen biçimde uygulanmasını sağlayacak memurlar yetiştirmekti İstenilen verim alınamadığından gümrük memurlarının bilgilerini çoğaltmak için 1909 yılında " Rüsümat Memurları Mektebi " adıyla
yeni bir okul açıldı I Dünya Savaşı sırasında bu okul da kapatılarak, 1912' de Gümrük Tatbikat Mektebi adıyla yeni bir okul kuruldu

İLK GİZLİ DİRENME ÖRGÜTÜ

1919 yılında kurulan " Karakol Cemiyeti ", yurdumuzda ilk gizli direnme örgütü olarak kabul edilir Örgütün Başkanı Kara Vasıf Bey, üyeler ise Kemalettin Sami Paşa, Adnan Adıvar, Hüsamettin Ertürk, Ahmet Şükrü Bey, İhsan Bey idi Başkan Vasıf Bey, Sivas Kongresi' ne katıldı Topluluğun tutumunu, Mustafa Kemal hoş karşılamadı Bir süre sonra kapatılan örgütün bütün üyeleri, yeni kurulan Müdafaa-i Milliye Örgütü' ne geçtiler

İlk Ziraat Mühendisi Türk Kadını

Türkiye’nin ilk bayanZiraat Yüksek Mühen*disi Nezahat Süer’dir 1933 yılında Ege Üni*versitesi Ziraat Fakültesi’ne giren Nezahat Süer, 1937 yılında buradan mezun oldu ve “Yüksek Ziraat Mühendisi” olarak çeşitli il*lerde 34 yıl görev yaptı