Nutuk...Tamamı..

İSTANBUL'UN İŞGALİ

Efendiler, İstanbul'da 10' uncu Tümen Komutanı'n dan Ankara'da 20' nci Kolordu Komutanlığı'na 9 Mart 1920 tarih ve 456 sayılı şifre olarak 14 Mart 1920 günü hir yazı geldi Çözülmüşü şuydu:

Mustafa Kemal Paşa Hazretleri ' ne özel: İngilizler tarafından Türk Ocağı binasının işgali üzerine Millî Talim ve Terbiye binasına taşınan Ocağın, bu yeni taşındığı bina, dün öğle vakti İngilizler tarafından yeniden işgal edilmiştir, efendim 9 Mart 1920 ( âdi )

Efendiler, 1920 senesi Martının 16'ncı günü öğleden önce, saat 1000'da makine başında şöyle bir telgraf geldi:

İstanbul,1631920

Ankara'da Mustafa Kemal Paşa Hazretleri'ne

Bu sabah, Şehzadebaşı'ndaki Muzıka Karakolu'nu İngilizler basıp oradaki askerlerle çarpışarak, sonunda şimdi İstanbul'u işgal altına alıyorlar Bilgilerinize arz olunur

Manastırlı Hamdi

Ben bu telgrafın altına kurşun kalemle "ivedi olarak kolordulara benim imzamla MKemal" işaretini koyduktan sonra, telgrafı veren den açıklama istemeye başladım Manastırlı Hamdi Efendi birbiri ardınca bilgi vermeye devam etti

Bizim en çok güvendiğimiz bir arkadaşımız var ki, yalnız o değil, herkes, yani gelenler söylüyor Şimdi de Harbiye'nin işgalini haber aldık Hattâ, Beyoğlu telgrafhanesinin önünde İngiliz askerlerinin bulunduğunu öğrendik, fakat telgraf haneyi işgal edip etmeyecekleri bilinmiyor

Bu sırada Efendiler, Harbiye telgrafhanesinden memur Ali bilgi vermeye başladı:

Sabahleyin İngilizler basarak altı kişiyi şehit ettiler On beş kadar da yaralı var Şimdi İngiliz askerleri dolaşıyor Şimdi, işte, İngiliz askerleri Nezaret'e giriyorlar İşte içeri giriyorlar, Nizamiye kapısına Teli kes! İngilizler buradadır

Manastırlı Hamdi Efendi, bizi yeniden buldu

Paşa Hazretleri,

Harbiye telgrafhanesini de İngiliz askerleri, işgal edip teli kestikleri gibi bir yandan Tophane'yi işgal ediyorlar, bir yandan da zırhlılardan asker çıkarılı yor, Durum ağırlaşıyor efendim Sabahki çarpışmada 6 şehit 15 yaralımız var Paşa Hazretleri, yüksek emirlerinizi bekliyorum 16 Mart 1920

Hamdi

Hamdi Efendi devam etti:

Sabahleyin bizim asker uykuda iken, İngiliz deniz askerleri karakola gelip giriyor, Askerimiz uykudan şaşkınlık içinde kalkınca çarpışmaya başlanıyor So nunda bizden 6 kişi şehit oluyor, 15 kişi yaralarııyor Bunun üzerine, zaten mel'un luklarını tasarlamışlar ki, hemen zırhlıları rıhtıma yatıaştırıp bir yandan Beyoğlu tarafını ve Tophane'yi bir yanindan da Harbiye Nezareti'ni işgal etmişlerdir Şimdi artık, ne Tophane'yi ne de Harbiye telgrafk:anesini bulmak imkânı olmuyor Şimdi aldığım habsre göre işgal Derince'ye kadar yayılıyormuş, efendim

İşte Beyoğlu telgrafhanesi de yok Orayı da işgal ettiler galiba, Allah korusun, burayı işgal etmesinler İşte Beyoğlu telgraf memurları, müdürleri geldiler Kovanuşlar

"Bir saate kadar burası da işgal olunacaktır Şimdi haber aldım, efendim"

Rahmetli Hayati Bey, benim ilk haber telgrafı üzerine yaptı ğım işarete uygun olarak, verilen bilgileri özetlemiş; Rumeli ve Anadolu' daki bütün komutanların adresine telgraf çektiriyordu Bir an önce İstanbul üzerinden Edirne'ye çektirilmesini söylemiştim Hamdi Efendi:

Yüksek emirleriniz yerine getiriliyor Edirne'ye yazıyorum ve bütün merkezleri hazır ettirdik

Hamdi Efendi'den:

Milletvekilleri ile ilgili bir haber aldınız mı? Meclis telgrafhanesi cevap veriyor mu? diye sordum Hamdi Efendi:

Evet veriyor 14' ûncû Kolordu Komutanı hazır Paşa istiyordu, verelim mi?

Efendiler, bundan sonra artık Hamdi Efendi'nin sözünü işitemedik İstanbul merkezinin de işgal edilmiş olduğuna hükmettik