Özgüven Eksikliği Kader Değildir!

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-10-2012

Hey sen! Bazen çekinik mi davranıyorsun? Zaman zaman yüzün mü kızarıyor? Merak etme aslında herşey yolunda? Ancak abartma

Çevreye uymakta zorluk çeker hale geldiğinde sıkıntı başlıyor

Nedeni ise özgüven eksikliği

Kendine güvenmen için sorunlarla yüzleşip onları çözdüğünü gör

Spor yap müzikle uğraş Utangaçlığı yen ki; iş hayatında kapı gibi önüne çıkmasın? ?ÖĞRENCİ tahtaya kalkamaz

Soruları bildiği halde parmak kaldırmaz ya da derse katılmaz

Öğretmen kaldırıp soru sorarsa aşırı heyecanlanır yüzü kızarır ve kekelemeye başlar ve dili dolanır

Bildiği halde şaşırıp yanlışlar yapar

Çok utanır

Arkadaşlarına ve öğretmenine karşı rezil olduğunu düşünür bazen okula bile gitmek istemez

Bu gençler arkadaş edinemezler hep yalnızdırlar veya çok azının bir-iki arkadaşı vardır

Karşı cinsle iletişim kuramazlar

Yüzleri kızarır elleri titrer çok heyecan yaparlar

Kalabalık bir ortamda kendilerini izleniyor gibi hissedipbakışların üzerinde olduğunu zannederler

Bu nedenle bu tür ortamlarda bulunmamaya dikkat ederler

Zorunlu ise o ortamın en kuytu sote yerini bulup ?gizlenmeye? çalışırlar

Bazı çekingen çocuklar ya da gençler sürekli eve kapanırlar

Bilgisayar internet başında sanal alem bağımlısı olabilirler

?

Bütün bunlar çok mu tanıdık geliyor? Hemen panik olmayın

Kimse size ?utangaçsınız? diyemez

Çünkü uzmanlarbir kişiye utangaç demek için hiç de aceleci davranmıyorlar

Basmakalıp yaklaşımlarla hemen utangaç ya da çekinik yaftası da yapıştırmıyor

Aslında kişinin en temel ?duygu ve bilgi karışması? olan utangaçlık psikolojinin önemli bir konusu

Yıllarını klinik psikolojiye adamış Grafoloji ( El yazısı bilimi ) uzmanı psikolog doktor Nursu Marmara ?Utangaçlık çok insani çok ahlaklı ve pozitif bir duygudur? diyor ve ekliyor:
?Ancak dozu önemlidir

Çevreye uymakta zorluk haline geliyor insana çelme takıyorsa o zaman orada durmak lazım

Çevreye uyumu zorlaştırıyorsa dozu yüksekse sorun haline geliyor ve o zaman kişinin kendine güvenmemesi devreye giriyor

?
Özgüven zedelenirse?

Hem sosyal hayatta hem iş hayatında hem de ikili ilişkilerinde temel olarak dışa dönük olmak başarıyı etkiliyor

Psikolog Narek Karasu ?Bir kişinin içe dönük ya da dışa dönük olması kısmi olarak genetiktir

Bazıları daha dışa dönükbazıları daha çekiniktir? diyor

Ayrıca utangaçlık konusunda kişinin içinde bulunduğu çevrenin kişiye olumlu ya da olumsuz destek verdiğini söylüyor

Gençlerin 12-16 yaş arasında duygusal değişim içine girdiği beraberinde bir bunaltı yaşadığı bunun sonucunda da ergende içine kapanıklık ya da agresiflik gözlendiğini anlatıyor

Bu durumda ne yapılması gerektiği konusunda Psikolog Karasu şunları söylüyor:
- Kişinin özgüveni doğuştan veya çevre etkenlerden etkilenir

- Kendine güven problem çözerek gelişir

Kişi bazı sorunlarla yüzleşmeli sorunları kendisinin çözdüğünü görmeli

- Özgüven bakış açısıyla da ilgilidir

Karamsarlık ve negatif düşünme alışkanlığı kişinin özgüvenini zedeler

Daha çok ailesinde sevgi ve kabul görmemiş çocuklar bu sıkıntıyı yaşar

- Doğuştan ya da kısmi olan mükemmelliyetçi yapı özgüveni zedeler

Ailenin etkisi büyüktür

Peki utangaçlık bir hastalık mıdır? Yanıtı Balıklı Rum Hastanesi ve Anatolia Tedavi kliniklerinde grup ve bireysel terapilere katılan Karasu?dan geliyor: ?Utangaçlık insana ait bir duygudur

Genel bir davranış biçimi haline gelmişse sorun olarak algılanabilir

Herkeste vardır aslında

Ama bu hastalık olduğunu göstermez

?
Özgüveni ortaya çıkarmak

Kişi utangaçlığını fark edebilir mi? Evet

Uzmanlara göre kişi eğer kendini utangaç hissediyorsa profesyonel destek alması yerinde olur

Tedavisi ağır değil

Sadece kişinin sonradan öğrendiği negatif duygu ve durumları olumlanıyor

Özgüven duygusu ortaya çıkarılıyor

Gelişimsel bozukluğu olan çocukların davranışsal sorunlarının düzeltilmesi ve ruh sağlığının korunması alanında da çalışmalar yürüten Narek Karasu ?Çünkü özgüven aslında insanın içinde var olan bir duygudur

İnsanlar kendilerine güvenle doğarlar

Bunun en önemli göstergesi bir bebek doğduğunda suda yüzebilir

Batma korkusunu sonradan öğrenir? diyor

Ar damarı çatlarsa?

Klinik psikolog Nursu Marmara utangaçlığın moralle ilgili bir şey olduğuna dikkat çekiyor:
?Utangaçlık çok insani ve güzeldir bu durumdur ama bir derecesi de olmalıdır

Ar damarı çatlak insanlardan olmamalıdır

Ar damarı kültürümüzle ilgili ailemizden aldığımız değerlerdir

Bu normaldir

Öfkelenmek gibi ama bir yere kadar

Şahsen ben kaşarlanmışlığı hiç görmek istemem

?
Nursu Hoca bu aşamada utangaç kişilerdeki eksiklikleri dile getirirken bir vakasını hatırlıyor:
?Ertesi gün iş görüşmesi olan bir genç gelmişti; ?Yarın görüşmede ellerimi nereye koysam uygun olur? demişti

Bu tip insanların deha seviyesinde zekaları vardır

Ancak utangaçlıkları nedeniyle kendilerini iyi ifade edemezler ve mutsuz olurlar

Psikolojik gelişimlerinde engeller olur güven yetersizliği vardır

?

Bu durumu kişi kendisi fark eder mi? Nursu Hoca ?Evet? diyor ve bu gibi durumlarda tavsiye ettiklerini şöyle anlatıyor:

- Örneğin kişiye para kazanmak uğruna sevmediği zevk almadığı bir işi yapmamasını öneriyoruz

- Ayrıca kendi zevk aldığı uğraşlar bulmasına yardımcı oluyoruz

Örneğin sporu çok önemsiyoruz

Çünkü spor kişinin bedenini özgürce kullandığı bir alan

Kişi sporla bedenini tanıyor ve seviyor

Özellikle genç insanlar spor yoluyla içindeki enerji patlamasını düzgün bir şekilde dışa vuruyor

- Kişi kendini iyi ifade etmesini öğrenmeli; alıştırmalar öneriyor yüksek sesli anlatımlar ve okumalar yaptırıyoruz

- Bir ürün ortaya çıkardıkça gencin kendine güveni artıyor

O nedenle bu yönde genci destekliyoruz

- Sporun yanı sıra kişinin müzikle ilgilenmesini sağlıyoruz

Çünkü müzik en az matematik kadar beyni geliştirir

Satranç öğrenmelerini de istiyoruz

- Ayrıca merak ettikleri konular hakkında bilgi toplamalarını öneriyoruz

Okul ile sınırlı kalmayıp merak ettikleri konular hakkında meraklarını uyandırıp bilgi edinmelerini sağlıyoruz

Nursu Hoca?ya göre; bir gencin utangaçlığı yenmesindeki en önemli şey kendisinin bir şey ürettiğini görmesi

Kişinin kendine bunu gösterebileceği en iyi örnekleri ise spor özel ilgi alanları ve sivil toplum kuruluşlarında çalışmalar biçiminde özetliyor

Meslek seçerken dikkat!

Uzmanlar gülmek ağlamak gibi duygu durumlarının toplumda görünen bir ortalaması olduğunu anlatıyor

Buna göre kişiortalamanın çok altında kalıyor o konuyla ilgili düşünce ve bilgisini aktaramıyorsa bu durum onun arkadaş edinmesinde geri kalmasına neden oluyor

Çekingenlikte iki tip görüntüye dikkat çekiyor: İlkinde kişi çekiniktir ama bu durumu işselleştirmiştir sorun değildir o öyle yaşamaktan memnundur

Mesela bu kişilik çeşidi ressamlar için bir avantajdır

İkinci tip çekiniklikte ise bu kişi içinde bulunduğu durumdan şikayetçidir

Düşünce ve bilgisini ifade edememekten dolayı kendine kızgın öfkelidir

10-10-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Özgüven Eksikliği Kader Değildir! Hey sen! Bazen çekinik mi davranıyorsun? Zaman zaman yüzün mü kızarıyor? Merak etme aslında herşey yolunda? Ancak abartma Çevreye uymakta zorluk çeker hale geldiğinde sıkıntı başlıyor Nedeni ise özgüven eksikliği Kendine güvenmen için sorunlarla yüzleşip onları çözdüğünü gör Spor yap müzikle uğraş Utangaçlığı yen ki; iş hayatında kapı gibi önüne çıkmasın? ?ÖĞRENCİ tahtaya kalkamaz Soruları bildiği halde parmak kaldırmaz ya da derse katılmaz Öğretmen kaldırıp soru sorarsa aşırı heyecanlanır yüzü kızarır ve kekelemeye başlar ve dili dolanır Bildiği halde şaşırıp yanlışlar yapar Çok utanır Arkadaşlarına ve öğretmenine karşı rezil olduğunu düşünür bazen okula bile gitmek istemez Bu gençler arkadaş edinemezler hep yalnızdırlar veya çok azının bir-iki arkadaşı vardır Karşı cinsle iletişim kuramazlar Yüzleri kızarır elleri titrer çok heyecan yaparlar Kalabalık bir ortamda kendilerini izleniyor gibi hissedipbakışların üzerinde olduğunu zannederler Bu nedenle bu tür ortamlarda bulunmamaya dikkat ederler Zorunlu ise o ortamın en kuytu sote yerini bulup ?gizlenmeye? çalışırlar Bazı çekingen çocuklar ya da gençler sürekli eve kapanırlar Bilgisayar internet başında sanal alem bağımlısı olabilirler? Bütün bunlar çok mu tanıdık geliyor? Hemen panik olmayın Kimse size ?utangaçsınız? diyemez Çünkü uzmanlarbir kişiye utangaç demek için hiç de aceleci davranmıyorlar Basmakalıp yaklaşımlarla hemen utangaç ya da çekinik yaftası da yapıştırmıyor Aslında kişinin en temel ?duygu ve bilgi karışması? olan utangaçlık psikolojinin önemli bir konusu Yıllarını klinik psikolojiye adamış Grafoloji ( El yazısı bilimi ) uzmanı psikolog doktor Nursu Marmara ?Utangaçlık çok insani çok ahlaklı ve pozitif bir duygudur? diyor ve ekliyor: ?Ancak dozu önemlidir Çevreye uymakta zorluk haline geliyor insana çelme takıyorsa o zaman orada durmak lazım Çevreye uyumu zorlaştırıyorsa dozu yüksekse sorun haline geliyor ve o zaman kişinin kendine güvenmemesi devreye giriyor? Özgüven zedelenirse? Hem sosyal hayatta hem iş hayatında hem de ikili ilişkilerinde temel olarak dışa dönük olmak başarıyı etkiliyor Psikolog Narek Karasu ?Bir kişinin içe dönük ya da dışa dönük olması kısmi olarak genetiktir Bazıları daha dışa dönükbazıları daha çekiniktir? diyor Ayrıca utangaçlık konusunda kişinin içinde bulunduğu çevrenin kişiye olumlu ya da olumsuz destek verdiğini söylüyor Gençlerin 12-16 yaş arasında duygusal değişim içine girdiği beraberinde bir bunaltı yaşadığı bunun sonucunda da ergende içine kapanıklık ya da agresiflik gözlendiğini anlatıyor Bu durumda ne yapılması gerektiği konusunda Psikolog Karasu şunları söylüyor: - Kişinin özgüveni doğuştan veya çevre etkenlerden etkilenir - Kendine güven problem çözerek gelişir Kişi bazı sorunlarla yüzleşmeli sorunları kendisinin çözdüğünü görmeli - Özgüven bakış açısıyla da ilgilidir Karamsarlık ve negatif düşünme alışkanlığı kişinin özgüvenini zedeler Daha çok ailesinde sevgi ve kabul görmemiş çocuklar bu sıkıntıyı yaşar - Doğuştan ya da kısmi olan mükemmelliyetçi yapı özgüveni zedeler Ailenin etkisi büyüktür Peki utangaçlık bir hastalık mıdır? Yanıtı Balıklı Rum Hastanesi ve Anatolia Tedavi kliniklerinde grup ve bireysel terapilere katılan Karasu?dan geliyor: ?Utangaçlık insana ait bir duygudur Genel bir davranış biçimi haline gelmişse sorun olarak algılanabilir Herkeste vardır aslında Ama bu hastalık olduğunu göstermez? Özgüveni ortaya çıkarmak Kişi utangaçlığını fark edebilir mi? Evet Uzmanlara göre kişi eğer kendini utangaç hissediyorsa profesyonel destek alması yerinde olur Tedavisi ağır değil Sadece kişinin sonradan öğrendiği negatif duygu ve durumları olumlanıyor Özgüven duygusu ortaya çıkarılıyor Gelişimsel bozukluğu olan çocukların davranışsal sorunlarının düzeltilmesi ve ruh sağlığının korunması alanında da çalışmalar yürüten Narek Karasu ?Çünkü özgüven aslında insanın içinde var olan bir duygudur İnsanlar kendilerine güvenle doğarlar Bunun en önemli göstergesi bir bebek doğduğunda suda yüzebilir Batma korkusunu sonradan öğrenir? diyor Ar damarı çatlarsa? Klinik psikolog Nursu Marmara utangaçlığın moralle ilgili bir şey olduğuna dikkat çekiyor: ?Utangaçlık çok insani ve güzeldir bu durumdur ama bir derecesi de olmalıdır Ar damarı çatlak insanlardan olmamalıdır Ar damarı kültürümüzle ilgili ailemizden aldığımız değerlerdir Bu normaldir Öfkelenmek gibi ama bir yere kadar Şahsen ben kaşarlanmışlığı hiç görmek istemem? Nursu Hoca bu aşamada utangaç kişilerdeki eksiklikleri dile getirirken bir vakasını hatırlıyor: ?Ertesi gün iş görüşmesi olan bir genç gelmişti; ?Yarın görüşmede ellerimi nereye koysam uygun olur? demişti Bu tip insanların deha seviyesinde zekaları vardır Ancak utangaçlıkları nedeniyle kendilerini iyi ifade edemezler ve mutsuz olurlar Psikolojik gelişimlerinde engeller olur güven yetersizliği vardır? Bu durumu kişi kendisi fark eder mi? Nursu Hoca ?Evet? diyor ve bu gibi durumlarda tavsiye ettiklerini şöyle anlatıyor: - Örneğin kişiye para kazanmak uğruna sevmediği zevk almadığı bir işi yapmamasını öneriyoruz - Ayrıca kendi zevk aldığı uğraşlar bulmasına yardımcı oluyoruz Örneğin sporu çok önemsiyoruz Çünkü spor kişinin bedenini özgürce kullandığı bir alan Kişi sporla bedenini tanıyor ve seviyor Özellikle genç insanlar spor yoluyla içindeki enerji patlamasını düzgün bir şekilde dışa vuruyor - Kişi kendini iyi ifade etmesini öğrenmeli; alıştırmalar öneriyor yüksek sesli anlatımlar ve okumalar yaptırıyoruz - Bir ürün ortaya çıkardıkça gencin kendine güveni artıyor O nedenle bu yönde genci destekliyoruz - Sporun yanı sıra kişinin müzikle ilgilenmesini sağlıyoruz Çünkü müzik en az matematik kadar beyni geliştirir Satranç öğrenmelerini de istiyoruz - Ayrıca merak ettikleri konular hakkında bilgi toplamalarını öneriyoruz Okul ile sınırlı kalmayıp merak ettikleri konular hakkında meraklarını uyandırıp bilgi edinmelerini sağlıyoruz Nursu Hoca?ya göre; bir gencin utangaçlığı yenmesindeki en önemli şey kendisinin bir şey ürettiğini görmesi Kişinin kendine bunu gösterebileceği en iyi örnekleri ise spor özel ilgi alanları ve sivil toplum kuruluşlarında çalışmalar biçiminde özetliyor Meslek seçerken dikkat! Uzmanlar gülmek ağlamak gibi duygu durumlarının toplumda görünen bir ortalaması olduğunu anlatıyor Buna göre kişiortalamanın çok altında kalıyor o konuyla ilgili düşünce ve bilgisini aktaramıyorsa bu durum onun arkadaş edinmesinde geri kalmasına neden oluyor Çekingenlikte iki tip görüntüye dikkat çekiyor: İlkinde kişi çekiniktir ama bu durumu işselleştirmiştir sorun değildir o öyle yaşamaktan memnundur Mesela bu kişilik çeşidi ressamlar için bir avantajdır İkinci tip çekiniklikte ise bu kişi içinde bulunduğu durumdan şikayetçidir Düşünce ve bilgisini ifade edememekten dolayı kendine kızgın öfkelidir