Türk Tarihindeki Bütün Savaşlar, Seferler Ve Antlaşmalar...

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-10-2012

Zenta Savaşı (Bozgunu)

Osmanlı ve Avusturya orduları arasında 11 Eylül 1697’de Tisa Irmağı kıyısındaki Zenta’da yapılan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan savaş

Avusturya ile harpler 1683 yılında başladı

Sultan Dördüncü Mehmed Han (1648-1687) Sultan İkinci Süleyman Han (1687-1691) Sultan İkinci Ahmed Han (1691-1695) zamanlarında devam eden Avusturya harplerine İkinci Mustafa Han (1695-1703) son vermek istiyordu

Bu gayeyle 1695 ve 1696 yıllarında iki defa sefere çıkılıp Lipve ve Lügoş geri alındı

27 Ağustos 1696’da Ulaş Zaferi kazanıldı

1697 yılında üçüncü sefere çıkıldı

Harp Meclisi Belgrad’da 10 Ağustosta toplandı

Müzakereler sonunda Temeşvar’a gidilmeye karar verildi

Tuna Temş ve bir nehir daha geçildikten sonra Tisa Nehri kenarına gelindi

Avusturya ordusundan Mareşal Prens Öjen de Savua’nın kuvvetlerinin büyük kısmı da Tisa Nehri yakınında bulunuyordu

Osmanlı ordusu Tisa’yı geçip Erdel’e taarruz etmek istiyordu

Osmanlı donanmasının Tisa Nehri ağzına gelmesi istendi

Prens Öjen Osmanlı harekât planını casuslar vasıtası ile öğrendi

Avusturyalılar Osmanlı ordusunun Tisa’yı geçmesinden önce oraya yetişmek istedi

Avusturya öncüleri ve Prens Öjen kuvvetleri Osmanlı ordusu Zenta mevkiinde nehri geçerken yetişti

Osmanlı ordusu sefer planı gereği Tisa Nehri üzerinde köprü kurarken düşmanın gelmesi üzerine âni tedbirlere başvuruldu

Boşnak Cafer Paşa bir miktar kuvvetle düşmanın baskınına mâni olmak için karşıya geçirildi

Cafer Paşa karakol vazifesi yapacaktı

Düşmanın fazlalığı karşısında karakol birliği geri çekildi

Boşnak Cafer Paşa dönerken atı yuvarlanıp esir düştü

Prens Öjen Osmanlıların daha bütünüyle karşıya geçmemesinden faydalanarak 11 Eylül 1697’de taarruzu başlattı

Veziriâzam Elmas Mehmed Paşa düşmanın taarruzu üzerine Zenta’ya doğru çekildi

Zenta’dan Temeşvar’a 7000 asker geçmişti

Veziriâzam düşmanın taarruzuna mâni olmak için karşıya geçişin tamamlanmasını istedi

Yeniçeri Ağası Mahmud Paşa bu teklife karşı çıktı

Köprü başında metris alındı

Metris alınınca müdafaa hattı daraldı

Askerlerin son değişiklikten haberi olmadığından baskın zannıyla panik başladı

Elmas Mehmed Paşa panik ve geri çekilmenin önüne geçmek için yalın kılıç köprüyü tuttu

Veziriâzamı kaçan askerler şehit ettiler

Düşman köprüyü zapt edip top atışlarıyla yıktı

Temeşvar muhafızı olup Serhad kurtlarından Koca Cafer Paşa Anadolu Beylerbeyi Mıcırlıoğlu İbrahim Paşa Rumeli Beylerbeyi Küçük Cafer Paşa Yeniçeri Ağası Mahmud Paşa Diyarbekir Valisi Kavukçu İbrahim Paşa Adana Valisi Fazlı Paşayla pek çok sancakbeyi ocak ağaları alaybeyleri ve ordunun sekizde biri faciada kayboldu

Harp malzemeleri pek çok araba silâh mühimmat ordu hazinesi düşmanın eline geçti

Nehrin karşı tarafında bulunan Osmanlı ordusu geçiş olmadığından yardımda bulunamadı

Sultan İkinci Mustafa Han ve ordunun geri kalanı Temeşvar’a çekildi

Avusturyalılar da çok kayba uğradığından Sultanın yanındaki Osmanlı kuvvetlerine taarruz edemedi

Sultan Mustafa Han Temeşvar’ı takviye edip Belgrad’a gelerek Edirne’ye döndü

Orduda serhad boyları ve vefat edenlerin yerine tayinlerde bulunuldu

Zenta Savaşının Osmanlılara çok tesiri oldu

Bu arada Rusya’nın da Azak’ı işgal etmesiyle İkinci Mustafa Han 1699’da Karlofça Antlaşmasını imzalamak zorunda kaldı

10-10-2012	#58
Prof. Dr. Sinsi	Türk Tarihindeki Bütün Savaşlar, Seferler Ve Antlaşmalar... Zenta Savaşı (Bozgunu) Osmanlı ve Avusturya orduları arasında 11 Eylül 1697’de Tisa Irmağı kıyısındaki Zenta’da yapılan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan savaş Avusturya ile harpler 1683 yılında başladı Sultan Dördüncü Mehmed Han (1648-1687) Sultan İkinci Süleyman Han (1687-1691) Sultan İkinci Ahmed Han (1691-1695) zamanlarında devam eden Avusturya harplerine İkinci Mustafa Han (1695-1703) son vermek istiyordu Bu gayeyle 1695 ve 1696 yıllarında iki defa sefere çıkılıp Lipve ve Lügoş geri alındı 27 Ağustos 1696’da Ulaş Zaferi kazanıldı 1697 yılında üçüncü sefere çıkıldı Harp Meclisi Belgrad’da 10 Ağustosta toplandı Müzakereler sonunda Temeşvar’a gidilmeye karar verildi Tuna Temş ve bir nehir daha geçildikten sonra Tisa Nehri kenarına gelindi Avusturya ordusundan Mareşal Prens Öjen de Savua’nın kuvvetlerinin büyük kısmı da Tisa Nehri yakınında bulunuyordu Osmanlı ordusu Tisa’yı geçip Erdel’e taarruz etmek istiyordu Osmanlı donanmasının Tisa Nehri ağzına gelmesi istendi Prens Öjen Osmanlı harekât planını casuslar vasıtası ile öğrendi Avusturyalılar Osmanlı ordusunun Tisa’yı geçmesinden önce oraya yetişmek istedi Avusturya öncüleri ve Prens Öjen kuvvetleri Osmanlı ordusu Zenta mevkiinde nehri geçerken yetişti Osmanlı ordusu sefer planı gereği Tisa Nehri üzerinde köprü kurarken düşmanın gelmesi üzerine âni tedbirlere başvuruldu Boşnak Cafer Paşa bir miktar kuvvetle düşmanın baskınına mâni olmak için karşıya geçirildi Cafer Paşa karakol vazifesi yapacaktı Düşmanın fazlalığı karşısında karakol birliği geri çekildi Boşnak Cafer Paşa dönerken atı yuvarlanıp esir düştü Prens Öjen Osmanlıların daha bütünüyle karşıya geçmemesinden faydalanarak 11 Eylül 1697’de taarruzu başlattı Veziriâzam Elmas Mehmed Paşa düşmanın taarruzu üzerine Zenta’ya doğru çekildi Zenta’dan Temeşvar’a 7000 asker geçmişti Veziriâzam düşmanın taarruzuna mâni olmak için karşıya geçişin tamamlanmasını istedi Yeniçeri Ağası Mahmud Paşa bu teklife karşı çıktı Köprü başında metris alındı Metris alınınca müdafaa hattı daraldı Askerlerin son değişiklikten haberi olmadığından baskın zannıyla panik başladı Elmas Mehmed Paşa panik ve geri çekilmenin önüne geçmek için yalın kılıç köprüyü tuttu Veziriâzamı kaçan askerler şehit ettiler Düşman köprüyü zapt edip top atışlarıyla yıktı Temeşvar muhafızı olup Serhad kurtlarından Koca Cafer Paşa Anadolu Beylerbeyi Mıcırlıoğlu İbrahim Paşa Rumeli Beylerbeyi Küçük Cafer Paşa Yeniçeri Ağası Mahmud Paşa Diyarbekir Valisi Kavukçu İbrahim Paşa Adana Valisi Fazlı Paşayla pek çok sancakbeyi ocak ağaları alaybeyleri ve ordunun sekizde biri faciada kayboldu Harp malzemeleri pek çok araba silâh mühimmat ordu hazinesi düşmanın eline geçti Nehrin karşı tarafında bulunan Osmanlı ordusu geçiş olmadığından yardımda bulunamadı Sultan İkinci Mustafa Han ve ordunun geri kalanı Temeşvar’a çekildi Avusturyalılar da çok kayba uğradığından Sultanın yanındaki Osmanlı kuvvetlerine taarruz edemedi Sultan Mustafa Han Temeşvar’ı takviye edip Belgrad’a gelerek Edirne’ye döndü Orduda serhad boyları ve vefat edenlerin yerine tayinlerde bulunuldu Zenta Savaşının Osmanlılara çok tesiri oldu Bu arada Rusya’nın da Azak’ı işgal etmesiyle İkinci Mustafa Han 1699’da Karlofça Antlaşmasını imzalamak zorunda kaldı