Türk Tarihindeki Bütün Savaşlar, Seferler Ve Antlaşmalar...

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-10-2012

Londra Antlaşması

İtilâf devletleri İtalya’yı müttefik olarak yanlarında savaşa sokmak amacıyla 26 Nisan 1915’de Londra’da yapılan antlaşmalarla Osmanlı Devleti topraklarından pay verdiler

Buna göre; İtalya’ya Antalya havalisi verildi ve İtalya 20 Mayıs 1915’te Avusturya’ya savaş ilân etti

Çanakkale savaşlarının yoğunlaştığı günlerde ise yani Ağustos 1915’te Almanya ve Osmanlı Devleti’ne savaş açtı

Bu antlaşma ile müttefikleri İtalya’nın Trablusgarp’i ve 12 Ada’yı ilhak etmesini de kabul ettiklerini açıklamışlardı

Saint Jean de Maurienne Antlaşması

Sykes-Picot Antlaşması’nın İtalya tarafından öğrenilmesinden sonra; İtalya İtilâf devletlerinin kendi aralarında imzaladıkları gizli antlaşmaların kendisine açıklanmasını istedi

1915’te Londra’da imzalanan antlaşmaya açıklık getirmek ve İtalya’nın kendi yanlarında savaşa devam etmesini teşvik etmek amacıyla İtilâf devletleri bir toplantı yapmaya karar verdiler

İngiltere Fransa Rusya ve İtalya Başbakanları 19 Nisan 1917’de Saint Jean de Maurienne kasabasında İtalya’nın Doğu Akdeniz’deki menfaatlerini görüşmeye başladılar

Görüşmeler safhasında temsilci göndermiş olan Rusya ihtilâl çıkması sebebiyle Başbakanlar düzeyinde yapılan bu toplantıya katılamamıştır

Yapılan görüşmelerden sonra daha önceki İtalyan taleplerinin yanında İzmir ve civarının da İtalyanlara bırakılmasını İngiltere ve Fransa kabul etmişti

Ancak antlaşmanın Ruslar tarafından da imzalanması kaydını getirmişlerdi

Fakat ‚arlık Rusya’sı ihtilâl sonucu yıkılınca Saint Jean de Mauirienne antlaşması taraflardan birinin imza koymaması yüzünden hükümsüz olarak kabul edilecektir

Nitekim İngilizler bundan istifade ederek savaş sonrası Paris’te toplanan barış konferansında İzmir ve civarının Yunanlılarca işgalini kararlaştıracaklardı

Gizli Antlaşmalarda Yunanistan’ın Durumu

İtilâf Devletleri’nin Çanakkale Savaşlarını başlattığı günlerde Yunan Başvekili Venizelos İngilizlere müracaat ederek “İzmir’in kendilerine verilmesi halinde” devam etmekte olan Çanakkale Muharebeleri’ne Yunanistan’ın İtilâf Devletleri yanında katılacağını belirtti

İngiliz devlet adamları değil İzmir’i kendi ellerinde bulunan Kıbrıs’ı bile vererek Yunanlıları kendi yanlarına çekmek istiyorlardı

Bu nedenle Venizelos’un teklifini kabul ettiler

Ancak Rusya olayı öğrendiğinde buna karşı çıktı

Kendisine verilecek olan İstanbul ve boğazların hemen yakınında bu topraklar üzerinde tarihi emelleri olan Yunanistan’ın bulunmasını istemedi

Sonra İzmir’e yerleşen Yunanistan Çanakkale Boğazı’nı karadan ve denizden kontrol altında tutabilirdi

Bu da Rus çıkarlarına uygun düşmezdi

Bu nedenle; Rusya’nın karşı çıkması ve Yunanistan’da Venizelos’un iktidardan düşmesiyle bu girişim sonuçsuz kaldı

Savaş sonrasında İngiltere İzmir ve havalisinin Yunanistan’a verilmesi konusunda Paris Barış Konferansı’nda yoğun bir çaba sarfetmiş ve müttefiki Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri idarecilerini ikna etmiş ve konferanstan İzmir ve civarının Yunanlılar tarafından işgal edilmesiyle ilgili bir karar çıkarmıştır

I

Dünya Savaşı İçinde ve Sonrasında İngiltere’nin Gizli Paylaşım Projeleri Üzerinde Yaptığı Değişiklikler

Birinci Dünya Savaşı başladığında İngiltere savaş sonrası için Osmanlı Devleti’nin Doğu Anadolu topraklarında bir Büyük Ermenistan devleti kurdurmak niyetindeydi

Ancak Sykes-Picot görüşmeleri esnasında Rusya İngilizlere başvurarak “Doğu Anadolu’da Trabzon Erzurum ve Van ile civarını Ermenilere veremeyeceğini buraları kendisinin almak istediğini” söyledi

Bu nedenle İngiltere Ermenistan devleti kurma konusunu bir süre ağzına almadı ve Ermenileri oyaladı

Diğer taraftan; Sykes-Picot antlaşmasıyla Irak’ı alacak olan İngiltere Rusya ile sınır komşusu olacaktı

Halbuki Rusya ile sınır komşusu olmak İngiliz siyasetine aykırı idi

Bu nedenle İngiltere kendisi ile Rusya arasında bir küçük Ermenistan devleti veya bir küçük Kürdistan devleti kurulması konusunu düşünmeye başladı

Bunun için de tıpkı Ermenileri yaptığı gibi Kürtleri de tahrike başladı

İngiltere’nin bu bölgede sık sık siyaset değiştirmesi üzerine; bu kez de Fransa devreye girerek madem ki İngilizler Rusya ile sınır komşusu olmak istemiyor o halde Ermenistan ve Kürdistan devletlerini kurma düşüncesinden vazgeçilmesi şartıyla Fransa’nın bu bölgeleri alabileceğini belirtmişti

Bunun üzerine İngiltere bir kez daha Kürdistan ve Ermenistan kurulması fikrinden vazgeçti

1917’de Rusya’daki ihtilâl ile ‚arlık Rusya yıkılınca bu kez İngiltere Doğu Anadolu’da bir Büyük Ermenistan ve Güneydoğu Anadolu’da bir Kürdistan devletinin kurulması projesini yeniden masa üzerine çıkarmıştı

İngiltere’nin Sykes-Picot Antlaşması’nda belirttiği “Osmanlı Devleti’nden ayrılacak Arap toprakları üzerinde bir Arabistan Devleti kurmak düşüncesini terk ettiği bunun yerine böl parçala yönet veya yok et” politikasıyla çok sayıda devlet kurdurmak ve bunları “mandater devlet” olarak yönetmeyi düşündüğünü görüyoruz

İngiltere’nin en son Osmanlı Devleti’ni parçalama projesi şöyleydi :

Anadolu üzerinde; Türkiye Ermenistan Kürdistan Pontus Rum ve Boğazlar devletleri adlarıyla beş devlet kurulacaktı

Ayrıca Fransa’ya İtalya’ya ve Yunanistan’a nüfuz bölgeleri verilmekteydi

Orta Doğu ve Arabistan topraklarında ise; Irak Suriye Lübnan Filistin Ürdün Suud Hicaz Yemen Kuveyt Hadramut ve Umman olmak üzere on devlet kuruluyordu

10-10-2012	#86
Prof. Dr. Sinsi	Türk Tarihindeki Bütün Savaşlar, Seferler Ve Antlaşmalar... Londra Antlaşması İtilâf devletleri İtalya’yı müttefik olarak yanlarında savaşa sokmak amacıyla 26 Nisan 1915’de Londra’da yapılan antlaşmalarla Osmanlı Devleti topraklarından pay verdiler Buna göre; İtalya’ya Antalya havalisi verildi ve İtalya 20 Mayıs 1915’te Avusturya’ya savaş ilân etti Çanakkale savaşlarının yoğunlaştığı günlerde ise yani Ağustos 1915’te Almanya ve Osmanlı Devleti’ne savaş açtı Bu antlaşma ile müttefikleri İtalya’nın Trablusgarp’i ve 12 Ada’yı ilhak etmesini de kabul ettiklerini açıklamışlardı Saint Jean de Maurienne Antlaşması Sykes-Picot Antlaşması’nın İtalya tarafından öğrenilmesinden sonra; İtalya İtilâf devletlerinin kendi aralarında imzaladıkları gizli antlaşmaların kendisine açıklanmasını istedi 1915’te Londra’da imzalanan antlaşmaya açıklık getirmek ve İtalya’nın kendi yanlarında savaşa devam etmesini teşvik etmek amacıyla İtilâf devletleri bir toplantı yapmaya karar verdiler İngiltere Fransa Rusya ve İtalya Başbakanları 19 Nisan 1917’de Saint Jean de Maurienne kasabasında İtalya’nın Doğu Akdeniz’deki menfaatlerini görüşmeye başladılar Görüşmeler safhasında temsilci göndermiş olan Rusya ihtilâl çıkması sebebiyle Başbakanlar düzeyinde yapılan bu toplantıya katılamamıştır Yapılan görüşmelerden sonra daha önceki İtalyan taleplerinin yanında İzmir ve civarının da İtalyanlara bırakılmasını İngiltere ve Fransa kabul etmişti Ancak antlaşmanın Ruslar tarafından da imzalanması kaydını getirmişlerdi Fakat ‚arlık Rusya’sı ihtilâl sonucu yıkılınca Saint Jean de Mauirienne antlaşması taraflardan birinin imza koymaması yüzünden hükümsüz olarak kabul edilecektir Nitekim İngilizler bundan istifade ederek savaş sonrası Paris’te toplanan barış konferansında İzmir ve civarının Yunanlılarca işgalini kararlaştıracaklardı Gizli Antlaşmalarda Yunanistan’ın Durumu İtilâf Devletleri’nin Çanakkale Savaşlarını başlattığı günlerde Yunan Başvekili Venizelos İngilizlere müracaat ederek “İzmir’in kendilerine verilmesi halinde” devam etmekte olan Çanakkale Muharebeleri’ne Yunanistan’ın İtilâf Devletleri yanında katılacağını belirtti İngiliz devlet adamları değil İzmir’i kendi ellerinde bulunan Kıbrıs’ı bile vererek Yunanlıları kendi yanlarına çekmek istiyorlardı Bu nedenle Venizelos’un teklifini kabul ettiler Ancak Rusya olayı öğrendiğinde buna karşı çıktı Kendisine verilecek olan İstanbul ve boğazların hemen yakınında bu topraklar üzerinde tarihi emelleri olan Yunanistan’ın bulunmasını istemedi Sonra İzmir’e yerleşen Yunanistan Çanakkale Boğazı’nı karadan ve denizden kontrol altında tutabilirdi Bu da Rus çıkarlarına uygun düşmezdi Bu nedenle; Rusya’nın karşı çıkması ve Yunanistan’da Venizelos’un iktidardan düşmesiyle bu girişim sonuçsuz kaldı Savaş sonrasında İngiltere İzmir ve havalisinin Yunanistan’a verilmesi konusunda Paris Barış Konferansı’nda yoğun bir çaba sarfetmiş ve müttefiki Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri idarecilerini ikna etmiş ve konferanstan İzmir ve civarının Yunanlılar tarafından işgal edilmesiyle ilgili bir karar çıkarmıştır I Dünya Savaşı İçinde ve Sonrasında İngiltere’nin Gizli Paylaşım Projeleri Üzerinde Yaptığı Değişiklikler Birinci Dünya Savaşı başladığında İngiltere savaş sonrası için Osmanlı Devleti’nin Doğu Anadolu topraklarında bir Büyük Ermenistan devleti kurdurmak niyetindeydi Ancak Sykes-Picot görüşmeleri esnasında Rusya İngilizlere başvurarak “Doğu Anadolu’da Trabzon Erzurum ve Van ile civarını Ermenilere veremeyeceğini buraları kendisinin almak istediğini” söyledi Bu nedenle İngiltere Ermenistan devleti kurma konusunu bir süre ağzına almadı ve Ermenileri oyaladı Diğer taraftan; Sykes-Picot antlaşmasıyla Irak’ı alacak olan İngiltere Rusya ile sınır komşusu olacaktı Halbuki Rusya ile sınır komşusu olmak İngiliz siyasetine aykırı idi Bu nedenle İngiltere kendisi ile Rusya arasında bir küçük Ermenistan devleti veya bir küçük Kürdistan devleti kurulması konusunu düşünmeye başladı Bunun için de tıpkı Ermenileri yaptığı gibi Kürtleri de tahrike başladı İngiltere’nin bu bölgede sık sık siyaset değiştirmesi üzerine; bu kez de Fransa devreye girerek madem ki İngilizler Rusya ile sınır komşusu olmak istemiyor o halde Ermenistan ve Kürdistan devletlerini kurma düşüncesinden vazgeçilmesi şartıyla Fransa’nın bu bölgeleri alabileceğini belirtmişti Bunun üzerine İngiltere bir kez daha Kürdistan ve Ermenistan kurulması fikrinden vazgeçti 1917’de Rusya’daki ihtilâl ile ‚arlık Rusya yıkılınca bu kez İngiltere Doğu Anadolu’da bir Büyük Ermenistan ve Güneydoğu Anadolu’da bir Kürdistan devletinin kurulması projesini yeniden masa üzerine çıkarmıştı İngiltere’nin Sykes-Picot Antlaşması’nda belirttiği “Osmanlı Devleti’nden ayrılacak Arap toprakları üzerinde bir Arabistan Devleti kurmak düşüncesini terk ettiği bunun yerine böl parçala yönet veya yok et” politikasıyla çok sayıda devlet kurdurmak ve bunları “mandater devlet” olarak yönetmeyi düşündüğünü görüyoruz İngiltere’nin en son Osmanlı Devleti’ni parçalama projesi şöyleydi : Anadolu üzerinde; Türkiye Ermenistan Kürdistan Pontus Rum ve Boğazlar devletleri adlarıyla beş devlet kurulacaktı Ayrıca Fransa’ya İtalya’ya ve Yunanistan’a nüfuz bölgeleri verilmekteydi Orta Doğu ve Arabistan topraklarında ise; Irak Suriye Lübnan Filistin Ürdün Suud Hicaz Yemen Kuveyt Hadramut ve Umman olmak üzere on devlet kuruluyordu