Türk Tarihindeki Bütün Savaşlar, Seferler Ve Antlaşmalar...

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-10-2012

Kanije Zaferi (Kanije Savunması Kanije Müdafaası)

Türklerin Avusturyalılara karşı Kanije’de yaptığı savunma (1601)

1600 yılında Kanije Kalesi fethedilerek beylerbeylik hâline getirildi ve idâresi Tiryaki Hasan Paşa‘ya verildi

Ertesi sene Avusturya Arşidükü Ferdinand 50

000 kişilik kuvvet 42 büyük topla Kanije önüne gelerek kaleyi kuşattı

Orduda başta Avusturya ve Almanlar olmak üzere İtalya İspanya Papalık ile gönüllü Fransız ve Macar birlikleri bulunmaktaydı

Kaledeyse sadece 5000 civarında mücahid vardı

9 Eylül günü kaleyi bombalamaya başlayan müttefikler günde ortalama 1500 gülle atıyorlardı

Açılan gedikler geceleri binbir müşkülatla mümkün mertebe kapatılıyordu

Hasan Paşa Vezir-i âzama haber göndererek yardım talep ettiyse de bir netice elde edemedi

Ancak Paşa bu durumu askere sezdirmedi

Düşman kaleye girebilmek için varını yoğunu ortaya koyuyordu

Nehir üzerine köprü kurdularsa da Hasan Paşa geceleyin bu köprüyü yaktırdı

İkinci köprülerini de çengellerle içeri çektirdiğinden üzerindekiler nehre atlayıp boğuldular

Hasan Paşa kale sınırlarına yaklaşan düşmana yalnız tüfek atışı yaptırıyordu

Müttefik kuvvetler Türklerde top veya cephane olmadığı hissine kapılmıştı

Bu sebeple kaleye toplu bir hücuma kalktıkları anda yüz topa birden ateş emrini veren Hasan Paşa düşmana büyük zayiat verdirdi

Aldığı esirlereyse içi kum dolu fakat üstü un ve barutla örtülü çuvalları göstererek düşmanın iaşe ve cephaneyi bitirmek ümidini kırmıştı

Ancak Belgrad’ın düşman eline geçmesinden sonra Arşidük Matyas da kuvvetleriyle gelip Kanije’yi muhasara edenlere katıldı

Ertesi gün ise taze kuvvetlerle yeniden hücuma geçildi

Hasan Paşanın başını getirene kırk köy vaad ediliyordu

Şiddetli ve korkunç hücumlar Hasan Paşanın tedbir ve direktifleri sayesinde bertaraf ediliyordu

Müttefik kuvvetler nihayet 18 000 ölü vererek hücumdan vazgeçti

Papanın kardeşi yaralanıp kahrından öldü

Bu kadar kuvvetli düşmanın bir avuç mücahide bir şey yapamaması askerin maneviyatını artırdı

Arşidük ne pahasına olursa olsun kaleyi almak niyetindeydi

Bu sebeple kış bastırdığı halde askeri barındıracak siperler ve yeraltı mevzileri yaptı

Muhtelif hücumlarla kaleyi delik deşik etmesine rağmen burayı alamıyordu

Kalede 4000 kişi kalmıştı

Açıkta ve çadırda kalan düşman askerlerinin morallerinin bozulduğu bir sırada Hasan Paşa 3000 kişilik kuvvetle kaleden dışarı çıkıp düşmana hücum etti

Aynı zamanda kaledeki toplara da hep birden ateş ettirerek düşman ordugâhını alt-üst etti

Birbirine giren düşman kuvvetleri her şeyi bırakıp kaçmaya başladılar

Düşmandan 45 top 14 000 tüfek 50 otağ ve 10 000 çadırın yanında Ferdinand’ın otağı tahtı altın ve gümüş eşyaları arabaları Hasan Paşanın eline geçti

Bozgundan kaçanlar Arşidük’ün etrafında yeniden toplandılarsa da Hasan Paşa düşmandan ele geçirdiği topları bunların üzerine çevirerek perişan etti

Tiryaki Hasan Paşa düşman karargâhının tamamının temizlendiğini haber alınca Arşidük’ün otağına doğru gitti

Otağın içersinde etrafı altın ve gümüş parmaklıklı başları mücevherli ve direklerinin başı elmaslı bir taht vardı

Tahtın iki yanında sırma saçaklı on iki koltuk bulunuyordu

Tahtın önünde dört metre uzunluğunda süslü yemek masası duruyordu

Bunları gören Hasan Paşa “Cenâb-ı Hakk’a şükrâne olarak iki rekat namaz kıldı ve duâ edip ağladı

Bu zaferin Allahü teâlânın inâyeti ve Peygamber efendimizin mûcizâtı eseri” olduğunu söyleyerek tahta oturdu

Diğer beyler de koltuklara oturdular

Hasan Paşa bu büyük muzafferiyeti dört temel esasla kazandıklarını söyledi

Bu esaslar sabır sebat birlikte hareket ve kumandana itaatti

Bu şekilde harekete devam ederlerse Allahü teâlânın kendilerine daha nice zaferler vereceğini söyleyerek emrindekilere nasihat etti

Üç ay sürmüş olan Kanije Muhasarasından sonra Hasan Paşa elde ettiği ganimeti ancak iki ayda kaleye nakledebildi

Muhasara esnasında hizmeti görülen beylere ve kumandanlara hediyeler dağıtarak rütbelerini yükseltti

Sultan Üçüncü Mehmed Han (1596-1603) Avusturya ve müttefiklerinin bozgunuyla neticelenen bu zafer haberine çok sevindi

İstanbul’da şenlikler yapılmasını emretti

Tiryâki Hasan Paşaya vezir rütbesi verilip haslar murassa kılıç muhteşem şekilde donatılmış üç hilâlli sancak ve bir de hatt-ı hümâyun gönderdi

Padişah hatt-ı hümâyununda Hasan Paşayı; “Berhudar olasın sana vezâret verdim ve seninle mahsur olan asker kullarım ki mânen oğullarımdır yüzleri ak ola

Makbûl-i hümâyunum olmuştur

Cümleyi Hak teâlâ hazretlerine ısmarladım” diyerek medhü senâ ediyordu

Padişahın fermanını okuyan Hasan Paşa ağladı

Sebebini soranlara: “Kanije Müdafaası gibi küçük hizmetlere de vezirlik verilmeye pâdişâh mektubu yazılmaya başlandı

Bizim gençliğimizde böyle küçük hizmetlere vezirlik verilmez Pâdişâh mektubu yazılmazdı

Biz ne idik neye kaldık diye ağlıyorum

10-10-2012	#90
Prof. Dr. Sinsi	Türk Tarihindeki Bütün Savaşlar, Seferler Ve Antlaşmalar... Kanije Zaferi (Kanije Savunması Kanije Müdafaası) Türklerin Avusturyalılara karşı Kanije’de yaptığı savunma (1601)1600 yılında Kanije Kalesi fethedilerek beylerbeylik hâline getirildi ve idâresi Tiryaki Hasan Paşa‘ya verildi Ertesi sene Avusturya Arşidükü Ferdinand 50000 kişilik kuvvet 42 büyük topla Kanije önüne gelerek kaleyi kuşattı Orduda başta Avusturya ve Almanlar olmak üzere İtalya İspanya Papalık ile gönüllü Fransız ve Macar birlikleri bulunmaktaydı Kaledeyse sadece 5000 civarında mücahid vardı 9 Eylül günü kaleyi bombalamaya başlayan müttefikler günde ortalama 1500 gülle atıyorlardı Açılan gedikler geceleri binbir müşkülatla mümkün mertebe kapatılıyordu Hasan Paşa Vezir-i âzama haber göndererek yardım talep ettiyse de bir netice elde edemedi Ancak Paşa bu durumu askere sezdirmedi Düşman kaleye girebilmek için varını yoğunu ortaya koyuyordu Nehir üzerine köprü kurdularsa da Hasan Paşa geceleyin bu köprüyü yaktırdı İkinci köprülerini de çengellerle içeri çektirdiğinden üzerindekiler nehre atlayıp boğuldular Hasan Paşa kale sınırlarına yaklaşan düşmana yalnız tüfek atışı yaptırıyordu Müttefik kuvvetler Türklerde top veya cephane olmadığı hissine kapılmıştı Bu sebeple kaleye toplu bir hücuma kalktıkları anda yüz topa birden ateş emrini veren Hasan Paşa düşmana büyük zayiat verdirdi Aldığı esirlereyse içi kum dolu fakat üstü un ve barutla örtülü çuvalları göstererek düşmanın iaşe ve cephaneyi bitirmek ümidini kırmıştı Ancak Belgrad’ın düşman eline geçmesinden sonra Arşidük Matyas da kuvvetleriyle gelip Kanije’yi muhasara edenlere katıldı Ertesi gün ise taze kuvvetlerle yeniden hücuma geçildi Hasan Paşanın başını getirene kırk köy vaad ediliyordu Şiddetli ve korkunç hücumlar Hasan Paşanın tedbir ve direktifleri sayesinde bertaraf ediliyordu Müttefik kuvvetler nihayet 18 000 ölü vererek hücumdan vazgeçti Papanın kardeşi yaralanıp kahrından öldü Bu kadar kuvvetli düşmanın bir avuç mücahide bir şey yapamaması askerin maneviyatını artırdı Arşidük ne pahasına olursa olsun kaleyi almak niyetindeydi Bu sebeple kış bastırdığı halde askeri barındıracak siperler ve yeraltı mevzileri yaptı Muhtelif hücumlarla kaleyi delik deşik etmesine rağmen burayı alamıyordu Kalede 4000 kişi kalmıştı Açıkta ve çadırda kalan düşman askerlerinin morallerinin bozulduğu bir sırada Hasan Paşa 3000 kişilik kuvvetle kaleden dışarı çıkıp düşmana hücum etti Aynı zamanda kaledeki toplara da hep birden ateş ettirerek düşman ordugâhını alt-üst etti Birbirine giren düşman kuvvetleri her şeyi bırakıp kaçmaya başladılar Düşmandan 45 top 14 000 tüfek 50 otağ ve 10 000 çadırın yanında Ferdinand’ın otağı tahtı altın ve gümüş eşyaları arabaları Hasan Paşanın eline geçti Bozgundan kaçanlar Arşidük’ün etrafında yeniden toplandılarsa da Hasan Paşa düşmandan ele geçirdiği topları bunların üzerine çevirerek perişan etti Tiryaki Hasan Paşa düşman karargâhının tamamının temizlendiğini haber alınca Arşidük’ün otağına doğru gitti Otağın içersinde etrafı altın ve gümüş parmaklıklı başları mücevherli ve direklerinin başı elmaslı bir taht vardı Tahtın iki yanında sırma saçaklı on iki koltuk bulunuyordu Tahtın önünde dört metre uzunluğunda süslü yemek masası duruyordu Bunları gören Hasan Paşa “Cenâb-ı Hakk’a şükrâne olarak iki rekat namaz kıldı ve duâ edip ağladı Bu zaferin Allahü teâlânın inâyeti ve Peygamber efendimizin mûcizâtı eseri” olduğunu söyleyerek tahta oturdu Diğer beyler de koltuklara oturdular Hasan Paşa bu büyük muzafferiyeti dört temel esasla kazandıklarını söyledi Bu esaslar sabır sebat birlikte hareket ve kumandana itaatti Bu şekilde harekete devam ederlerse Allahü teâlânın kendilerine daha nice zaferler vereceğini söyleyerek emrindekilere nasihat etti Üç ay sürmüş olan Kanije Muhasarasından sonra Hasan Paşa elde ettiği ganimeti ancak iki ayda kaleye nakledebildi Muhasara esnasında hizmeti görülen beylere ve kumandanlara hediyeler dağıtarak rütbelerini yükseltti Sultan Üçüncü Mehmed Han (1596-1603) Avusturya ve müttefiklerinin bozgunuyla neticelenen bu zafer haberine çok sevindi İstanbul’da şenlikler yapılmasını emretti Tiryâki Hasan Paşaya vezir rütbesi verilip haslar murassa kılıç muhteşem şekilde donatılmış üç hilâlli sancak ve bir de hatt-ı hümâyun gönderdi Padişah hatt-ı hümâyununda Hasan Paşayı; “Berhudar olasın sana vezâret verdim ve seninle mahsur olan asker kullarım ki mânen oğullarımdır yüzleri ak ola Makbûl-i hümâyunum olmuştur Cümleyi Hak teâlâ hazretlerine ısmarladım” diyerek medhü senâ ediyordu Padişahın fermanını okuyan Hasan Paşa ağladı Sebebini soranlara: “Kanije Müdafaası gibi küçük hizmetlere de vezirlik verilmeye pâdişâh mektubu yazılmaya başlandı Bizim gençliğimizde böyle küçük hizmetlere vezirlik verilmez Pâdişâh mektubu yazılmazdı Biz ne idik neye kaldık diye ağlıyorum