Gemi İnşaa Mühendisliği (Endaze-1)

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-09-2012

Gemi Tanımı
Gemi: suyun kaldırma kuvvetinden faydalanarak su üzerinde yüzebilen, hareket ve
manevra kabiliyeti olan; yükü, yolcuyu ve personeli mümkün olduğu kadar emniyetli, hızlı
ve ekonomik şekilde taşımak amacıyla yapılmış, tonajı ve işlevi denizcilik kural ve
tüzüklerine uygun olarak belirlenmiş deniz aracıdır

Gemi Çeşitleri
Gemiler; yapıldıkları malzemeye göre, yürütme gereçlerine göre ve kullanım amaçlarına göre çeşitli şekillerde sınıflandırılabilirler

İnşaatlarında Kullanılan Malzemeye Göre Gemiler
• Ahşap Gemiler
• Çelik Gemiler
• Beton Gemiler
• Plastik Kompozit Malzemeden İnşa Edilen Gemiler
• Alüminyum Alaşımlı Gemiler
• Sevk Şekillerine Göre Gemiler
• Kürekli Gemiler
• Yelkenli Gemiler
• Buharlı Gemiler (Pistonlu Buhar Makineleri)
• Makineli (Dizel )
• Elektrikli Gemiler
• Nükleer Gemiler
• Türbinli (Buhar Ve Gaz)

• Kullanım amaçlarına göre gemiler
• Ticaret Gemileri
• Servis Gemileri
• Endüstriyel Gemiler
• Savaş Gemileri
• Sportif Amaçlı Gemiler
• Çalıştıkları denizlere göre gemiler
• Açık Deniz Gemileri
• Kapalı Deniz Gemileri
• Açık ve Kapalı Deniz Gemileri
• Göl ve Nehir Gemileri
• Ticaret Gemileri
• Servis Gemileri
• Endüstriyel Gemiler
• Savaş Gemileri
• Sportif Amaçlı Gemiler
• Çalıştıkları denizlere göre gemiler
• Açık Deniz Gemileri
• Kapalı Deniz Gemileri
• Açık ve Kapalı Deniz Gemileri
• Göl ve Nehir Gemileri

Gemi Elemanlarının Tanıtımı

Geminin genel görünümü

Gemi ana elemanları

Gemi İle İlgili Terimler
• Ana Güverte: Geminin veya teknenin üzerinde yürünen en üstteki güvertesidir

• Güverte: Geminin süreklilik gösteren yatay yüzeylerine denir

• Karina: Geminin su altında kalan dış yüzeyidir

• Sintine: Geminin iç dip kısmıdır

• Borda: Geminin dış yan yüzeyidir

• Alabanda: Geminin iç yan yüzeyidir

• Baş: Geminin ön ve ileri kısmıdır

• Baş Bodoslama: Geminin şiyer eğrisinin baş tarafta bittiği nokta ile omurga
hattının baş tarafta bittiği noktayı birleştiren (geminin baş tarafta profil resmini
tamamlayan) eğriye denir

• Double-bottom: Geminin dip kaplama sacı ile ambar dip kaplama sacından
oluşan ortak yapı elemanlarına denir

• Dümen: Gemiyi istenilen yöne çevirmek (steering) için saç veya tahtadan
yapılan, genellikle kıçta pervane arkasına tarafa monte edilen yelpaze şeklindeki
parçaya denir

• Kasara: Geminin baş, orta ve kıç kısımlarında ana güverte üzerinde yapılan tek
güverteli üst binalara denir

• Kıç: Geminin geri tarafıdır

• Kıç Bodoslama: Teknenin şiyer eğrisinin kıç tarafta bittiği nokta ile omurga
hattının kıç tarafta bittiği noktayı birleştiren (geminin kıç tarafta profil resmini
tamamlayan) eğriye denir

• Baş Kasara: Gemi güvertesinin baş kısmında inşaa edilen tek güverteli üst
binadır

• Omurga: Geminin postalarının üzerine oturtulup bağlandığı ve baştan kıça
kadar devam ettiği ağaç veya çelik levha şeklindeki parçalardır

• İskele: Geminin sol yarısı, sol tarafıdır

• Sancak: Geminin sağ yarısı, sağ tarafıdır

• Omuzluk: Gemi paralel gövdesinin kıçta ve başta daralarak devam ettiği
kısımlara denir

• Rota: Geminin üzerinde gittiği çizgidir

Gemi Geometrisi
Gemi Ana Boyutları

Baş Dikey - Fore Peak(FP) :Gemi baş bodoslaması ile dizayn su hattının kesiştikleri noktadan dizayn su hattına dik olarak geçen düşey doğru

Kıç Dikey - After Peak (AP): Dümen rodu ekseni ile dizayn su hattının kesiştiği noktadan dizayn su hattına dik olarak geçen düşey doğru

Tam Boy - Lenght Overall (LOA) : Ortogonal koordinat sisteminde XOZ düzleminde (geminin profil resmi üzerinde) geminin baş ve kıç bodoslamalarının en uç noktaları arasındaki en büyük yatay uzunluktur

Su Hattı Boyu - Lenght of Waterline (LWL): Geminin yüzdüğü sakin su hattı düzleminin baş ve
kıç bodoslamaları kestiği noktalar arasındaki uzunluktur

Dikeyer Arası Boy - Lenght Between Perpendiculars (LBP): Yüklü su hattının (dizayn su hattı) baş bodoslamayı kestiği noktadan geçen dikey (baş dikey) ile kıçta dümen
rotu ekseninden (dümen şaft ekseni) geçen dikey (kıç
dikey) arasındaki uzunluktur

]Genişlik - Breadth (B): Gemi ortasında alınan enine kesitin (orta kesit) veya en geniş kesitin bordadan bordaya uzunluğudur

Yükseklik (Derinlik) Depht (D): Profil resminde mastoride, geminin en alt noktası ile (kaide veya omurga hattı) en üst noktası arasında kalan düşey uzunluktur

Draft (su çekimi) Draught (T): Geminin kaide hattı ile yüzdüğü su hattı düzlemi arasındaki düşey uzaklıktır

Fribord Freeboard (f): Profil resminde, orta kesit üzerinde yüklü su hattı ile güverte şiyer hattına ait nokta arasında kalan düşey
uzunluktur

Bu değer su üstü geometrisini karakterize eden bir değerdir

f = D - T dir

Mastori Midships (O): Baş ve kıç dikeyler arası uzaklığın ortası

Orta Simetri Düzlemi Centreplane (CL) Gemiyi boyuna yönde sancak ve iskele olarak iki simetrik parçaya bölen düzlem

Temel Hattı -Kaide Hattı Baseline (BL): Gemi boyunca dip kaplaması ile simetri düzleminin kesiştiği hat

Bu genellikle yatay bir doğru olmakla birlikte balıkçı gemisi veya römorkör gibi kıçta büyük bir pervane yuvasına sahip olması gereken gemi tiplerinde kıça eğimli
olabilir

Orta Kesit Midship Section: Gemi boyunca en büyük alana sahip kesittir

Genellikle bu kesit gemi ortasında yani mastoride yer alır ancak bazı hallerde daha kıça veya çok daha nadir olarak başa kaymış olabilir

Paralel Gövde - Boyu Paralel Body (Lp): Geminin en kesitlerinin sürekli olarak, değişmeyen ve sabit kalan bölümüne paralel gemi gövdesi denilmektedir

Bu kısımdaki her kesit, birbirinin geometrik bakımdan eş değeridir

Şiyer Hattı - Sheer Line :Gemi ana güverte profilinin orta simetri düzlemi üzerindeki izdüşümüdür

Şiyerin en düşük noktası genellikle mastoridedir ve özellikle başa doğru şiyer profili artar

Modern gemilerde şiyer hattı daha nadir olarak

Güverte Sehimi - Deck Camber :Gemi ana güvertesi üzerinde bordadan orta simetri düzlemine doğru ölçülen yükseklik farkıdır

Standard bir değer olarak gemi genişliğinin 1/50’si alınabilir

Gemi Deplasman Hacmi

Deplasman hacmi : Geminin yüzdüğü su hattı altında kalan hacmine deplasman hacmi (m3) denir

Deplasman Hacmi= Blok Katsayısı Su Hattı Boyu Genişlik Draft
=CB

LWL

B

T
Deplasman (Δ): Deplasman, gemi gövdesinin su içinde işgal ettiği hacimdeki su ağırlığına eşittir

Deplasman= Deniz Suyu Özgül Ağırlığı Deplasman Hacmi
Yani: Δ = γ

dir

Burada: γ suyun özgül ağırlığıdır

Deniz Suyu Özgül Ağırlıkları
Denizler γ (t/m3 )
Karadeniz 1

014
Marmara 1

020
Akdeniz 1

030

10-09-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Gemi İnşaa Mühendisliği (Endaze-1) Gemi Tanımı Gemi: suyun kaldırma kuvvetinden faydalanarak su üzerinde yüzebilen, hareket ve manevra kabiliyeti olan; yükü, yolcuyu ve personeli mümkün olduğu kadar emniyetli, hızlı ve ekonomik şekilde taşımak amacıyla yapılmış, tonajı ve işlevi denizcilik kural ve tüzüklerine uygun olarak belirlenmiş deniz aracıdır Gemi Çeşitleri Gemiler; yapıldıkları malzemeye göre, yürütme gereçlerine göre ve kullanım amaçlarına göre çeşitli şekillerde sınıflandırılabilirler İnşaatlarında Kullanılan Malzemeye Göre Gemiler • Ahşap Gemiler • Çelik Gemiler • Beton Gemiler • Plastik Kompozit Malzemeden İnşa Edilen Gemiler • Alüminyum Alaşımlı Gemiler • Sevk Şekillerine Göre Gemiler • Kürekli Gemiler • Yelkenli Gemiler • Buharlı Gemiler (Pistonlu Buhar Makineleri) • Makineli (Dizel ) • Elektrikli Gemiler • Nükleer Gemiler • Türbinli (Buhar Ve Gaz) • Kullanım amaçlarına göre gemiler • Ticaret Gemileri • Servis Gemileri • Endüstriyel Gemiler • Savaş Gemileri • Sportif Amaçlı Gemiler • Çalıştıkları denizlere göre gemiler • Açık Deniz Gemileri • Kapalı Deniz Gemileri • Açık ve Kapalı Deniz Gemileri • Göl ve Nehir Gemileri • Ticaret Gemileri • Servis Gemileri • Endüstriyel Gemiler • Savaş Gemileri • Sportif Amaçlı Gemiler • Çalıştıkları denizlere göre gemiler • Açık Deniz Gemileri • Kapalı Deniz Gemileri • Açık ve Kapalı Deniz Gemileri • Göl ve Nehir Gemileri Gemi Elemanlarının Tanıtımı Geminin genel görünümü Gemi ana elemanları Gemi İle İlgili Terimler • Ana Güverte: Geminin veya teknenin üzerinde yürünen en üstteki güvertesidir • Güverte: Geminin süreklilik gösteren yatay yüzeylerine denir • Karina: Geminin su altında kalan dış yüzeyidir • Sintine: Geminin iç dip kısmıdır • Borda: Geminin dış yan yüzeyidir • Alabanda: Geminin iç yan yüzeyidir • Baş: Geminin ön ve ileri kısmıdır • Baş Bodoslama: Geminin şiyer eğrisinin baş tarafta bittiği nokta ile omurga hattının baş tarafta bittiği noktayı birleştiren (geminin baş tarafta profil resmini tamamlayan) eğriye denir • Double-bottom: Geminin dip kaplama sacı ile ambar dip kaplama sacından oluşan ortak yapı elemanlarına denir • Dümen: Gemiyi istenilen yöne çevirmek (steering) için saç veya tahtadan yapılan, genellikle kıçta pervane arkasına tarafa monte edilen yelpaze şeklindeki parçaya denir • Kasara: Geminin baş, orta ve kıç kısımlarında ana güverte üzerinde yapılan tek güverteli üst binalara denir • Kıç: Geminin geri tarafıdır • Kıç Bodoslama: Teknenin şiyer eğrisinin kıç tarafta bittiği nokta ile omurga hattının kıç tarafta bittiği noktayı birleştiren (geminin kıç tarafta profil resmini tamamlayan) eğriye denir • Baş Kasara: Gemi güvertesinin baş kısmında inşaa edilen tek güverteli üst binadır • Omurga: Geminin postalarının üzerine oturtulup bağlandığı ve baştan kıça kadar devam ettiği ağaç veya çelik levha şeklindeki parçalardır • İskele: Geminin sol yarısı, sol tarafıdır • Sancak: Geminin sağ yarısı, sağ tarafıdır • Omuzluk: Gemi paralel gövdesinin kıçta ve başta daralarak devam ettiği kısımlara denir • Rota: Geminin üzerinde gittiği çizgidir Gemi Geometrisi Gemi Ana Boyutları Baş Dikey - Fore Peak(FP) :Gemi baş bodoslaması ile dizayn su hattının kesiştikleri noktadan dizayn su hattına dik olarak geçen düşey doğru Kıç Dikey - After Peak (AP): Dümen rodu ekseni ile dizayn su hattının kesiştiği noktadan dizayn su hattına dik olarak geçen düşey doğru Tam Boy - Lenght Overall (LOA) : Ortogonal koordinat sisteminde XOZ düzleminde (geminin profil resmi üzerinde) geminin baş ve kıç bodoslamalarının en uç noktaları arasındaki en büyük yatay uzunluktur Su Hattı Boyu - Lenght of Waterline (LWL): Geminin yüzdüğü sakin su hattı düzleminin baş ve kıç bodoslamaları kestiği noktalar arasındaki uzunluktur Dikeyer Arası Boy - Lenght Between Perpendiculars (LBP): Yüklü su hattının (dizayn su hattı) baş bodoslamayı kestiği noktadan geçen dikey (baş dikey) ile kıçta dümen rotu ekseninden (dümen şaft ekseni) geçen dikey (kıç dikey) arasındaki uzunluktur ]Genişlik - Breadth (B): Gemi ortasında alınan enine kesitin (orta kesit) veya en geniş kesitin bordadan bordaya uzunluğudur Yükseklik (Derinlik) Depht (D): Profil resminde mastoride, geminin en alt noktası ile (kaide veya omurga hattı) en üst noktası arasında kalan düşey uzunluktur Draft (su çekimi) Draught (T): Geminin kaide hattı ile yüzdüğü su hattı düzlemi arasındaki düşey uzaklıktır Fribord Freeboard (f): Profil resminde, orta kesit üzerinde yüklü su hattı ile güverte şiyer hattına ait nokta arasında kalan düşey uzunluktur Bu değer su üstü geometrisini karakterize eden bir değerdir f = D - T dir Mastori Midships (O): Baş ve kıç dikeyler arası uzaklığın ortası Orta Simetri Düzlemi Centreplane (CL) Gemiyi boyuna yönde sancak ve iskele olarak iki simetrik parçaya bölen düzlem Temel Hattı -Kaide Hattı Baseline (BL): Gemi boyunca dip kaplaması ile simetri düzleminin kesiştiği hat Bu genellikle yatay bir doğru olmakla birlikte balıkçı gemisi veya römorkör gibi kıçta büyük bir pervane yuvasına sahip olması gereken gemi tiplerinde kıça eğimli olabilir Orta Kesit Midship Section: Gemi boyunca en büyük alana sahip kesittir Genellikle bu kesit gemi ortasında yani mastoride yer alır ancak bazı hallerde daha kıça veya çok daha nadir olarak başa kaymış olabilir Paralel Gövde - Boyu Paralel Body (Lp): Geminin en kesitlerinin sürekli olarak, değişmeyen ve sabit kalan bölümüne paralel gemi gövdesi denilmektedir Bu kısımdaki her kesit, birbirinin geometrik bakımdan eş değeridir Şiyer Hattı - Sheer Line :Gemi ana güverte profilinin orta simetri düzlemi üzerindeki izdüşümüdür Şiyerin en düşük noktası genellikle mastoridedir ve özellikle başa doğru şiyer profili artarModern gemilerde şiyer hattı daha nadir olarak Güverte Sehimi - Deck Camber :Gemi ana güvertesi üzerinde bordadan orta simetri düzlemine doğru ölçülen yükseklik farkıdır Standard bir değer olarak gemi genişliğinin 1/50’si alınabilir Gemi Deplasman Hacmi Deplasman hacmi : Geminin yüzdüğü su hattı altında kalan hacmine deplasman hacmi (m3) denir Deplasman Hacmi= Blok Katsayısı Su Hattı Boyu Genişlik Draft =CB LWL B T Deplasman (Δ): Deplasman, gemi gövdesinin su içinde işgal ettiği hacimdeki su ağırlığına eşittir Deplasman= Deniz Suyu Özgül Ağırlığı Deplasman Hacmi Yani: Δ = γ dir Burada: γ suyun özgül ağırlığıdır Deniz Suyu Özgül Ağırlıkları Denizler γ (t/m3 ) Karadeniz 1014 Marmara 1020 Akdeniz 1030