Gemi İnşaa Mühendisliği (Endaze-1)

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-10-2012

Gemi TonajlarıDünyada ilk tonaj tanımı 1423 yılında Britanya hükümetinin ticaret gemilerinin taşıdıkları yükten vergi almak için çıkardığı yasa ile gündeme gelmiştir

Bu tarihten itibaren
denizci devletlerin hepsi kendi kontrollerindeki gemi ve limanlarda uygulanmak üzere tonaj tanımlarını çıkarmışlar ve gemi sahipleri (ve dolayısıyla dizaynerler) ise tonajı düşük tutabilmek için tanımların verdiği esneklikleri kullanmışlardır

Bir geminin taşıyacağı yükü,ödeyeceği vergiyi ve gereksinimi olan personel sayısı ve niteliğini tayin etmek üzere bazı kapasite ölçümlerine ve bunların uluslararası kabul edilmiş resmi anlamlarına ihtiyaç vardır

Bu ölçümlerin genel ifadesi tonaj(tonnage) terimi ile belirtilir

Gros Tonaj (GT) (Gross Tonage)Geminin hacimsel kapasitesinin bir ölçüsü olup tekne, üst yapı ve tüm kapalı alanların
hacimlerinin toplamından oluşur

Bu tonaj havuzlama, pilot hizmetleri ve sörvey
işlemlerinde esas alınır

Net tonaj (NT) (Net Register Tonnage)
Bir geminin gross tonajından yaşama ve seyir yerleri; portuç, safra ve tatlı su tankları,tankerlerde pompa dairesi, donkey ve kazan daireleri, yürütücü yerler ve yelken mağazası gibi hacimler çıkartıldıktan sonra elde edilen tonaj değeridir

Başka bir deyimle geminin kazanç sağlamakta kullanılan kapalı yerlerinin hacmidir

Liman ve kargo vergilerinde bu tonaj esas alınır

Detveyt Tonaj (DWT) (Deadweight Tonnage)
Kısaca D

W

T

olarak yazılan bu ağırlık ölçüsü bir geminin taşıyabileceği toplam
ağırlığı gösterir

Bu ton, geminin yaz yükleme hattında, tuzlu suda yükleyebileceği yük,yakıt, su, kumanya, istif gereçleri, gemi gereçlerinin toplam ağırlığını, 2240 libre (1016 Kg) l ton olmak üzere ifade eder

Detweyt ton bir geminin taşıyabileceği yükün ağırlığınıgöstermesi bakımından gemi kiralama işlerinde önemlidir

Yük gemilerinin kapasitelerini
tanımlamak için detweyt ton kullanılır

Geminin yapacağı sefere, yol üzerinde varsa yakıt, su alma olanaklarına göre taşıyacağı yükün miktarı da değişir

Su yerine yük taşımak esasolduğuna göre yeterli yakıt ve su aldıktan sonra istif gereçleri de dikkate alınarak geminin ağırlık olarak yükleyebileceği yük miktarı DWT saptanır ve sözleşmeye yazılır

Deplasman Tonaj (DT) (Displacement Tonnage)
Bir geminin belirli bir durumda yüzerken taşırmış olduğu suyun miktarıdır

Bu değer ton olarak veya metre küp olarak ifade edilir

Ton olarak geminin ve içindekilerin ağırlığıdır

Metre küp olarak ise geminin su hattının aşağısında kalan bölümünün hacmini ifade eder

ŞİYER EĞRİSİ (SHEER LİNE)

Şiyer Eğrisinin Tanımı ve Önemi
Gemi güvertesi ile bordasının kesiştiği noktalardan oluşan ve gemi profil resmini
üstten tamamlayan eğriye şiyer eğrisi denir

Şiyer, geminin baş ve kıç vurma hareketinde güvertenin yeterli bir kurululukta kalmasını ve geminin denizciliğini olumlu yönde etkiler

Şiyer Eğrisi Çizimi

*Tablo 2

1’tekiformüllerdeki LBP (dikeyler arası boy) birimi metre olarak alınacaktır

Görüldüğü gibi şiyer eğrisi, baş tarafta kıç tarafa göre daha yüksektir

10-10-2012	#4
Prof. Dr. Sinsi	Gemi İnşaa Mühendisliği (Endaze-1) Gemi TonajlarıDünyada ilk tonaj tanımı 1423 yılında Britanya hükümetinin ticaret gemilerinin taşıdıkları yükten vergi almak için çıkardığı yasa ile gündeme gelmiştir Bu tarihten itibaren denizci devletlerin hepsi kendi kontrollerindeki gemi ve limanlarda uygulanmak üzere tonaj tanımlarını çıkarmışlar ve gemi sahipleri (ve dolayısıyla dizaynerler) ise tonajı düşük tutabilmek için tanımların verdiği esneklikleri kullanmışlardır Bir geminin taşıyacağı yükü,ödeyeceği vergiyi ve gereksinimi olan personel sayısı ve niteliğini tayin etmek üzere bazı kapasite ölçümlerine ve bunların uluslararası kabul edilmiş resmi anlamlarına ihtiyaç vardır Bu ölçümlerin genel ifadesi tonaj(tonnage) terimi ile belirtilir Gros Tonaj (GT) (Gross Tonage)Geminin hacimsel kapasitesinin bir ölçüsü olup tekne, üst yapı ve tüm kapalı alanların hacimlerinin toplamından oluşur Bu tonaj havuzlama, pilot hizmetleri ve sörvey işlemlerinde esas alınır Net tonaj (NT) (Net Register Tonnage) Bir geminin gross tonajından yaşama ve seyir yerleri; portuç, safra ve tatlı su tankları,tankerlerde pompa dairesi, donkey ve kazan daireleri, yürütücü yerler ve yelken mağazası gibi hacimler çıkartıldıktan sonra elde edilen tonaj değeridir Başka bir deyimle geminin kazanç sağlamakta kullanılan kapalı yerlerinin hacmidirLiman ve kargo vergilerinde bu tonaj esas alınır Detveyt Tonaj (DWT) (Deadweight Tonnage) Kısaca DWT olarak yazılan bu ağırlık ölçüsü bir geminin taşıyabileceği toplam ağırlığı gösterir Bu ton, geminin yaz yükleme hattında, tuzlu suda yükleyebileceği yük,yakıt, su, kumanya, istif gereçleri, gemi gereçlerinin toplam ağırlığını, 2240 libre (1016 Kg) l ton olmak üzere ifade eder Detweyt ton bir geminin taşıyabileceği yükün ağırlığınıgöstermesi bakımından gemi kiralama işlerinde önemlidir Yük gemilerinin kapasitelerini tanımlamak için detweyt ton kullanılır Geminin yapacağı sefere, yol üzerinde varsa yakıt, su alma olanaklarına göre taşıyacağı yükün miktarı da değişir Su yerine yük taşımak esasolduğuna göre yeterli yakıt ve su aldıktan sonra istif gereçleri de dikkate alınarak geminin ağırlık olarak yükleyebileceği yük miktarı DWT saptanır ve sözleşmeye yazılır Deplasman Tonaj (DT) (Displacement Tonnage) Bir geminin belirli bir durumda yüzerken taşırmış olduğu suyun miktarıdır Bu değer ton olarak veya metre küp olarak ifade edilir Ton olarak geminin ve içindekilerin ağırlığıdırMetre küp olarak ise geminin su hattının aşağısında kalan bölümünün hacmini ifade eder ŞİYER EĞRİSİ (SHEER LİNE) Şiyer Eğrisinin Tanımı ve Önemi Gemi güvertesi ile bordasının kesiştiği noktalardan oluşan ve gemi profil resmini üstten tamamlayan eğriye şiyer eğrisi denirŞiyer, geminin baş ve kıç vurma hareketinde güvertenin yeterli bir kurululukta kalmasını ve geminin denizciliğini olumlu yönde etkiler Şiyer Eğrisi Çizimi *Tablo 21’tekiformüllerdeki LBP (dikeyler arası boy) birimi metre olarak alınacaktır Görüldüğü gibi şiyer eğrisi, baş tarafta kıç tarafa göre daha yüksektir