Open-End İplikçilk Sistemi

KALİTE KONTROL PLANI

Her işletmenin kendine ait bir kalite planı mevcuttur Burada yapılan proses aşaması (mesela iplik kontrolleri), parametreler (iplik numarası, mukavemeti, büküm kontrolü, düzgünsüzlük vs), ilgili doküman (laboratuar çalışma talimatı), kullanılan cihaz (Uster tester – 4 vs), % kaç üzerinden kontrol yapılacağı ve uygunsuzluk durumunda neler yapılması gerektiği mevcuttur

Kalite kontrol planları; proses kontrolünde kontrolün yapılışını denetim altına almak için yapılan planlardır Bu planlar her işlem noktasına asılır Kontrolcü bu plana göre kontrolü yapmak zorundadır

Kalite kontrol planları işletmeye ait belli standartlara göre hazırlandığından aynı işi yapan farklı kişilerin şahsi karar vermesi önlenmiş olur

İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL YÖNTEMLERİ

1 Kalite Kontrol Kartı Yöntemi;
_ _
Proses kontrolünde en çok tercih edilen yöntemlerden biridir X ve R kartları kullanılır Bu kartın işlenmesi için hesaba gerek yoktur Limitler daha az hassas olmasına rağmen kabul edilebilir seviyedir İşçilerin eğitim seviyesi düşünülerek bu kartların uygulanması daha iyi sonuçlar verir

Örnek sayısı ; 20 tane bobin
Örnek verilen ; Nm 50 (Ne 30) numara ölçüm değerleri
Makine üzerindeki iğ numaraları
Test no gibi parametreler mevcuttur

Ortalama açıklık R = Σ R
Örnek Sayısı
_
Süreç orta değeri X = ΣX
Örnek Sayısı

_ _
Üst Kontrol Limiti UCL X = X + A2 x R
_ _
Alt Kontrol Limiti LCL X = X – A2 x R

_
X ve R kartlarında önce R kartı analiz edilmelidir Çünkü yorun kabiliyeti (numune açıklığı veya numune ortalaması) örnek verilen, verilerdeki değişkenliğin tahmin edilmesine bağlıdır Açıklık istatistiki olarak kontrol altında iken süreç yayılımı stabil kabul edilir Sonra ortalama değer kartına bakılarak analiz edilir

Eğer veriler limitlerin arasında yer alıyorsa süreç kontrol altında demektir ve değişimler genel bozulmaları yansıtır Eğer verilerden limitlerin dışına çıkan varsa süreç kontrol altında değildir Bu durumda özel bozunmalar var demektir Veriler limitler arasında olduğu halde ortalamanın sadece bir tarafında yer alıyorsa bu da özel bozulmaların mevcut olduğunu gösterir

Sürecin çalışma analizi yapılarak özel bozulma nedenleri belirlenmelidir İstatistiksel kontrol durumunu sağlamak ve özel bozulma nedenlerini gidermek için gerekli görülen önlemler sırası ile alınarak süreç kontrol altına getirilmelidir

2 Pareto Analiz Yöntemi :

Proses aşamasında oluşan hatalar ve nedenleri belirtilir Buradaki veriler tabloya girilir Pareto analiz sonucu kaliteyi etkileyen hataları önem sırasına göre vermektedir Bu işlemden sonra bu işlemden sonra yapılması gereken birinci sıradaki hataların giderilmesi için gerekli önlemleri almaktır Bu hataya sebep olan faktörler kaldırıldıktan sonra bir sonraki hataya geçilir Ve bu olay sıfır hata elde edilene kadar sürdürülür Pareto analizi belirli bir zaman aralığında yapılmalıdır (Aylık, Haftalık vs)

SONUÇ :

Firmaların genelde ihracat üzerine çalıştığı ve rekabetin kaliteyi doğurduğu günümüzde uluslar arası pazarda yer alabilmek için testlerde, fabrikaların uyguladığı standartlarda uluslararası sisteme olması gerekir Eskiden sübjektif metotlarla yapılan ancak iplik performans özelliklerinin bir kısmını ölçen test yöntemleri, yerini ipliğin kullanım alanıyla ilgili akla gelen her türlü performans özelliklerinin ölçüldüğü ve çok hassas olarak çalışan test metotlarına bırakmıştır

Ve teknolojik gelişmelerin ortaya koyacağı değişik ve hassas özellikte test aletleri geliştikçe tüketicilerin üreticilerden beklentileri farklılaşacak yeni kalite kavramında kalitesi artacaktır

Open-end eğirme sistemi kullanılan makinelerin hızlı üretim, otomasyona uygunluğu, elyaf bandından (tarak veya cer bandı) eğirme yapılması, fitil aşamasının olmaması, ipliğin direkt bobinlere sarılmaması gibi özelliklerinden dolayı günümüzde ring eğirme sisteminden en önemli yeri almıştır

O-E eğirmede kaliteye etkileyen parametreler 3 aşamada incelenmiştir Bunlar ;

1- Ham medde özellikleri (lif incelik, uzunluk, mukavemet, olgunluk vs)
2- Hazırlık işlemleri (taraklama, cer pasajı, tarak ve cer çeşitleri )
3- Eğirme komponentleri (rotor, düze, nasel(huni), büküm durdurucu)

Ayrıca O-E iplik işletmesinde yapılan laboratuar testleri hammadde özellikleri, tarak ve cer şerit ölçümleri, incelik, uzunluk, mukavemet, düzgünsüzlük hakkında bilgi vermektedir Bu testler ve üretim aşamasında yapılan kontrollerin amacı kaliteyi bozacak unsurların ortadan kaldırılmasıdır Bu da her aşamada yapılan kontroller ve hata kaynaklarının hemen giderilmesini sağlar Mesela cer şeridinde son pasaj işleminde düzeltilemeyen bir hatanın dönüşü yoktur ve eğirme işlemiyle bu hata miktarı ve yayıldığı alan artmaktadır

Kalite kontrol sistemini, kalite planı doğrultusunda yöneticiden işçiye kadar sorumluluğun dağıtılmasıyla ve gerekli eğitimin verilmesiyle hata oranları en aza indirilerek istenilen kalitede iplik üretimi sağlanabilir

Değer üretimi, kavram üretimiyle doğar, tasarım ile yaşamaya başlar, üretim ile büyür, hizmet ve sürekli gelişmeyle olgunlaşır Kalite fikir üretiminden başlayıp üretim sürecinde ürüne aşılanır ve müşteriye ulaşırsa, ön görülen ve ön görülebilecek üretim en yüksek kalite ve verimlilikte, ancak maliyetle gerçekleştirmek mümkün olur

KAYNAKÇA :

1- Komisyon ‘‘ Kalite Kontrol Sistemleri ’’ MEB Yayını, İSTANBUL 1994
2- Türk Standartları Enstitüsü TS İSO 9005 klavuzu, Aralık 1991
3- Serdar Tan, Nurettin Peşkircioğlu ‘‘ Kalitesizliğin Maliyeti ’’ MPM yayınları -316 ANKARA 1991
4- İsmail Elif ‘‘ Toplam Kalite Yönetimi ve Toplam Kaliteye Ulaşmada Önemli Bir Araç 150-9000 Kalite Güvence Sistemi ’’ İsmail Elif – Uludağ Üniversitesi – 1996
5- TKAM ‘‘Yuvarlak Örmecilikte Kalite Kontrolü – Kalite Kontrol Yöntemleri’’ Zerrin Yakantepe - Mehmet yakartepe
6- TKAM (2 cilt) Open-End İplik Eğirme ve Makineleri – Open-End Eğirme Sistemi Zerrin Yakantepe - Mehmet yakartepe
7- Open-End Teknolojisi Dr İng Peter Artzt, Prof Dr İng Gerhard Egbers
8- Ergin İ, ‘‘ Yüksek Performanslı Penye Tarama ile Kalite Optimizasyonu ’’ Tekstil Araştırma Dergisi (TAD), 1 Çeyrek, 1991
9- Anonim, ‘‘Autocoro 240U Rotor İplik Makinesi Katalogu ’’ Schlafharst 8co, Mönchengladbach, 1989
10- Ülkü Ş ve Ömeroğlu S , ‘‘Open-End Rotor İplikçiliğinde İplik Kalitesine Etki Eden Faktörler ’’ Tekstil Maraton Dergisi, Sayı: 2 Mart/Nisan, 1998
11- Hüseyin Kadoğlu ‘‘ Open-End Rotor İplikçiliği ve Bazı Kalite Faktörleri ’’ Tekstil ve Konfeksiyon Dergisi, Sayı: 5, Eylül 1997
12- Uğur, A Naci ‘‘İstatistik Süreç Kontrolü’’ KOSGEB Eğitim Merkezi Yayın No: 159, 1995
13- Taşmacı Mehmet ‘‘ Örmecilikte Kalite Kontrol ve Uygulamaları’’ SAGEM Yayınları No:159, 1995