Etilen Nedir? Nasıl Bir Gazdır?

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-09-2012

Etilen Nedir - Nasıl Bir Gazdır

Kn:-105 0C olan renksiz tatlımsı ve suda çok az çözünen bir gazdır

Turunçgilleri sarartır

Parlak bir alevle yanar

Buda C miktarının doymuş hidrokarbonlara oranla daha fazla olduğunu gösterir

Bitki hormonudur

Fazla koklanırsa bayıltır

Belirli sıcaklık ve basınçta Ziegler katalizörü (AlCl3 + TiCl4 ) etkisiyle polimerizasyona uğrar ve polietileni oluşturur

Etilen gazı meyvelerin olgunlaşmasında etkilidir

Havagazında %5 oranında bulunur

Petrolün kraking ürünleri arasındadır

Bayıltıcı özelliği nedeniyle ameliyatlarda narkozitan olarak kullanılır

En önemli özelliği; birçok organik maddenin hazırlanmasında önemli bir çıkış bileşiği olmasıdır

ETİLEN GAZI NEDİR?

Etilen gazı (C2H4) bitkilerin dokularından ve sentetik malzemelerin yanmasından ortaya çıkan doğal bir büyüme hormonudur

Sınıfının tek üyesidir ve bütün bitki büyüme hormonları arasında en basit yapıya sahip olanıdır

Fakat hasat sonrası ürün üzerindeki etkisi son derece yüksektir

Etilen bitkinin tohumundan ölümüne kadar her aşamada rol oynar

Birçok büyüme hormonunun aksine etilen gaz halindedir

Ortamda biraz fazla bile bulunsa kokusunu alamayız, kendisini göremeyiz

Bu nedenle mekanik cihazlarla saptamak mümkün değildir

Etilen insanlar için zararlı değildir

Ancak yüksek konsantrasyonlarda yanıcı hale gelebilir

Tabiatın gücüne karşı gelinmez

Etilenin doğada çok önemli bir görevi vardır

Geri çevrilmesi mümkün olmayan bu görev bitkilerin doğması, büyümesi ve ölmesidir

Bitkilerin doğması kadar ölüp çürümesi de eko sistem için önem taşır

Fakat bu olay hasat ettiğimiz ürünlerin başına geldiğinde para kaybederiz

ETİLEN NE YAPAR?

Etilen öncelikle taze çiçeklerin yapraklarının dökülmesine, her türlü bitkinin yaşlanmasına, meyve sebzelerin hızlı olgunlaşmasına neden olur

YAPRAK DÖKÜLMESİ

Aslında bitkini bir organının ana bölümünden ayrılmasıdır

Etilen bu işlemi hızlandıran bir etmen olduğundan özellikle çiçek endüstrisinde çok zarar verir

Etilenden arındırılmış ortamlarda saklanan taze çiçeklerin yapraklarının dökülmesi normal ortamlara nazaran çok daha uzun bir zaman gerektirir

Bu durum sadece bitkinin görüntüsünü bozmakla kalmaz, dökülen yaprakların açık yaraları bitkiyi hastalıklara açık hale getirir

BİTKİNİN ÖLÜMÜ

bitkinin olgunluğunun son aşamasıdır

Genel olarak büyüme işleminin sona ermesi denilebilir

Sonuç renk bozulması, hoş olmayan kokular ve bitkinin büzülerek çürümesidir

Etilen bitkinin hayatını sona erdiren hormonlardan biridir

Meyve ve sebzeler kapalı mekanlarda depolandıkları zaman ortamdaki etilen gazı sürekli artar bu da ürünlerin gittikçe daha hızlı yaşlanmalarına neden olur

Kısaca şunu belirtmek gerekir ki hasat sonrası ürünün ömrü çok kısadır

Bu süre uygun kullanılmalıdır

OLGUNLAŞMA

Bitkinin ölümünden önceki aşamasıdır

Bitki bu aşamada rengini kokusunu değiştirir, tüketim için en uygun hale gelir

Olgunlaşma sırasında etilenin etilenin etkisine özel bir dikkat göstermek gerekir

Müşteri olgunlaşmış ürün almak ister

Hamken alıp olgunlaşmasını beklemek pek fazla karşılaşılan bir durum değildir

Fakat diğer yandan olgunlaşma bir kere baladımı bir daha durdurmak veya geri çevirmek imkanı yoktur

Bu nedenle ürün hasattan sonra ne kadar çabuk olgunlaşırsa çürüme aşamasına gelmeden müşteriye ulaştırılması gereken de o kadar kısalır

Normal olarak toprakta yetişen bir bitkinin içerisindeki etilen konsantrasyonu 0

1-1 ppm civarına ulaştığında olgunlaşma olayı başlar

Bitkiler bu iç ve dış etilen kaynaklarını ayırt edemezler

Bu yüzden dışarıdan gelen etilen gazı olgunlaşmayı hızlandırır

Bu nedenle olgunlaşma hızını düşürmek için çevredeki etilen gazı miktarını azaltmak şarttır

Yaralı bitkilerin çoğu etilen yayar

Bu gaz olgunlaşan çürüyen veya yaşlanan bitkinin hücrelerinden doğal olarak yayılır

Hasat edilmiş ürün bir anlamda yaralı bir bitki olduğundan depolama alanları etilen üreten fabrikalar haline dönüşmektedir

Fakat tek etilen üreten kaynak bitkiler değildir

Yanan her maddeden az veya çok etilen gazı ortaya çıkar

Bazı harici kaynaklar arasında fuloresan lambalar, sigara dumanı, ve otomobil ekzoslarını sayabiliriz

Ekzos gazlarının içerisindeki etilen miktarı çok fazladır

O nedenle bazen etileni dışarı atmak için depoların kapıları açıldığında aksine daha fazla etilen depoya girer

Sonuç olarak;Ürünün sağlığı için etlen gazı yok edilmelidir

10-09-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Etilen Nedir? Nasıl Bir Gazdır? Etilen Nedir - Nasıl Bir Gazdır Kn:-105 0C olan renksiz tatlımsı ve suda çok az çözünen bir gazdır Turunçgilleri sarartır Parlak bir alevle yanar Buda C miktarının doymuş hidrokarbonlara oranla daha fazla olduğunu gösterir Bitki hormonudur Fazla koklanırsa bayıltır Belirli sıcaklık ve basınçta Ziegler katalizörü (AlCl3 + TiCl4 ) etkisiyle polimerizasyona uğrar ve polietileni oluşturur Etilen gazı meyvelerin olgunlaşmasında etkilidir Havagazında %5 oranında bulunur Petrolün kraking ürünleri arasındadır Bayıltıcı özelliği nedeniyle ameliyatlarda narkozitan olarak kullanılır En önemli özelliği; birçok organik maddenin hazırlanmasında önemli bir çıkış bileşiği olmasıdır ETİLEN GAZI NEDİR? Etilen gazı (C2H4) bitkilerin dokularından ve sentetik malzemelerin yanmasından ortaya çıkan doğal bir büyüme hormonudur Sınıfının tek üyesidir ve bütün bitki büyüme hormonları arasında en basit yapıya sahip olanıdırFakat hasat sonrası ürün üzerindeki etkisi son derece yüksektir Etilen bitkinin tohumundan ölümüne kadar her aşamada rol oynar Birçok büyüme hormonunun aksine etilen gaz halindedir Ortamda biraz fazla bile bulunsa kokusunu alamayız, kendisini göremeyiz Bu nedenle mekanik cihazlarla saptamak mümkün değildir Etilen insanlar için zararlı değildirAncak yüksek konsantrasyonlarda yanıcı hale gelebilir Tabiatın gücüne karşı gelinmez Etilenin doğada çok önemli bir görevi vardır Geri çevrilmesi mümkün olmayan bu görev bitkilerin doğması, büyümesi ve ölmesidirBitkilerin doğması kadar ölüp çürümesi de eko sistem için önem taşır Fakat bu olay hasat ettiğimiz ürünlerin başına geldiğinde para kaybederiz ETİLEN NE YAPAR? Etilen öncelikle taze çiçeklerin yapraklarının dökülmesine, her türlü bitkinin yaşlanmasına, meyve sebzelerin hızlı olgunlaşmasına neden olur YAPRAK DÖKÜLMESİ Aslında bitkini bir organının ana bölümünden ayrılmasıdır Etilen bu işlemi hızlandıran bir etmen olduğundan özellikle çiçek endüstrisinde çok zarar verir Etilenden arındırılmış ortamlarda saklanan taze çiçeklerin yapraklarının dökülmesi normal ortamlara nazaran çok daha uzun bir zaman gerektirir Bu durum sadece bitkinin görüntüsünü bozmakla kalmaz, dökülen yaprakların açık yaraları bitkiyi hastalıklara açık hale getirir BİTKİNİN ÖLÜMÜ bitkinin olgunluğunun son aşamasıdır Genel olarak büyüme işleminin sona ermesi denilebilir Sonuç renk bozulması, hoş olmayan kokular ve bitkinin büzülerek çürümesidir Etilen bitkinin hayatını sona erdiren hormonlardan biridir Meyve ve sebzeler kapalı mekanlarda depolandıkları zaman ortamdaki etilen gazı sürekli artar bu da ürünlerin gittikçe daha hızlı yaşlanmalarına neden olur Kısaca şunu belirtmek gerekir ki hasat sonrası ürünün ömrü çok kısadır Bu süre uygun kullanılmalıdır OLGUNLAŞMA Bitkinin ölümünden önceki aşamasıdır Bitki bu aşamada rengini kokusunu değiştirir, tüketim için en uygun hale gelir Olgunlaşma sırasında etilenin etilenin etkisine özel bir dikkat göstermek gerekir Müşteri olgunlaşmış ürün almak ister Hamken alıp olgunlaşmasını beklemek pek fazla karşılaşılan bir durum değildir Fakat diğer yandan olgunlaşma bir kere baladımı bir daha durdurmak veya geri çevirmek imkanı yoktur Bu nedenle ürün hasattan sonra ne kadar çabuk olgunlaşırsa çürüme aşamasına gelmeden müşteriye ulaştırılması gereken de o kadar kısalır Normal olarak toprakta yetişen bir bitkinin içerisindeki etilen konsantrasyonu 01-1 ppm civarına ulaştığında olgunlaşma olayı başlar Bitkiler bu iç ve dış etilen kaynaklarını ayırt edemezlerBu yüzden dışarıdan gelen etilen gazı olgunlaşmayı hızlandırır Bu nedenle olgunlaşma hızını düşürmek için çevredeki etilen gazı miktarını azaltmak şarttırYaralı bitkilerin çoğu etilen yayarBu gaz olgunlaşan çürüyen veya yaşlanan bitkinin hücrelerinden doğal olarak yayılırHasat edilmiş ürün bir anlamda yaralı bir bitki olduğundan depolama alanları etilen üreten fabrikalar haline dönüşmektedirFakat tek etilen üreten kaynak bitkiler değildirYanan her maddeden az veya çok etilen gazı ortaya çıkarBazı harici kaynaklar arasında fuloresan lambalar, sigara dumanı, ve otomobil ekzoslarını sayabiliriz Ekzos gazlarının içerisindeki etilen miktarı çok fazladırO nedenle bazen etileni dışarı atmak için depoların kapıları açıldığında aksine daha fazla etilen depoya girerSonuç olarak;Ürünün sağlığı için etlen gazı yok edilmelidir