10-09-2012
|
#1
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Benlik Kavramı Ve Kendini Gerçekleştirme
Benlik Kavramı ve Kendini Gerçekleştirme
Gerçekleştirme eğilimi ile yönlendirilen bebek geliştikçe deneyim alanını genişletir Ve kendisini ayrı ve farklı bir varlık olarak algılamaya başlar Benlik kavramı tamamıyla bilinçlidir ve sürekli akış halinde olan öznel deneyimin uç kısmındaki bir parçayı temsil eder Rogers’a göre bebek, deneyimlerinin bir kısmı “ben” ya da “benim” deneyimleri şeklinde bir farklılık içinde farklılaştıkça ve kişileştikçe belirsiz bir benlik kavramı geliştirmeye başlar Bebekler, neyin tadının güzel olduğunu neyin olamadığını, hangi deneyimlerin hoş olduğunu hangilerinin hoş olmadığını hissederek yavaş yavaş kendi kimliklerinin farkında olmaya başlar Bebek, gerçekleştirme eğilimini bir ölçüt kullanarak deneyimlerini olumlu yada olumsuz olarak değerlendirmeye başlar Beslenme, gerçekleştirme için bir gerginlik olduğundan bebekler yemeğe değer verirken, açlığın değerinin düşürür Benzer şekilde, uykuya, temiz havaya, bedensel temasa ve sağlığa değer verirler çünkü bütün bunlar gerçekleştirme eğilimi için gereklidir
Bebekler temel bir benlik yapısı oluşturmaya başladıklarında kendini gerçekleştirme yönündeki eğilimleri gelişmeye başlar Çünkü bu durumda gerçekleştirme eğilimlerinin bazıları benlik kavramının karakterini doyurma amacına yönelecektir Kendini gerçekleştirme, gerçekleştirme eğiliminin bir alt kümesidir Bu nedenle eş anlamlı olarak kullanımları dpğru olmayacaktır Gerçekleştirme eğilimi bireyin organizmik deneyimlerine bağlıdır Diğer bir ifadeyle bilinçli ve bilinçsiz fizyolojik be bilişsel kişinin bütünlüğünü temsil eder Kendini gerçekleştirme ise bireyin kendini bilinçli olarak algılaşındaki biçimiyle gerçekleştirme eğilimidir Benlik kavramı kişinin varlığının ve deneyimlerinin bilinçli şekilde algılanan tim yönlerini kapsar Benlik kavramı da organizmik benlikle aynı şey değildir Organizmik benliğin bazı kısımları kişinin farkındalığının ötesinde olabilir ve kişi bunlara sahip oluğunun farkında olmayabilir Organizma ile kişinin kendi algılayışı arasında bir uyum olduğunda gerçekleştirme ve kendini gerçekleştirme eğilimleri hemen hemen özdeş olacağı için bir sorun olmayacaktır Ancak kişinin orgnizmik deneyimlerinin kendine ilişkin algısıyla uyumlu olmaması bu durumda gerçekleştirme ve kendini gerçekleştirme eğilimleri arasında bir tutarsızlık oluşacaktır Örneğin organizmik deneyimi eşine duyduğu öfke olan bir kişinin benlik kavramı eşe öfke duymanın doğru olmadığını vurguluyorsa bu kişinin gerçekleştirme ve kendini gerçekleştirme eğilimleri tutarsız olacaktır ve kişinin çatışma ve içsel gerilim yaşanacaktır Rogers benliğin benlik kavramı ve ideal benlik olmak üzere iki alt sistem olduğunu belirtmiştir Benlik kavramı kişinin varlığına ve deneyimlerini ilişkin farkındalık şeklinde algınlaşmış (her zaman doğru bir biçimde olmasa da) bütün yönlerini kapsar Daha öncede değinildiği gibi benlik kavramı kişinin organizmik benliği ile aynı şey değildir Kişi gerçek (organizmik) benliğinin kimi yönlerini benlik kavramı ile tutarlı olmadoığı için reddedip bilinçli bir şekilde algılayamayabilir Bu yüzden insanlar bir kez benlik kavramlarını oluşturduklarında benlik kavramlarıyla tutarsız olan deneyimlerini ya inkar ederler ya da ancak çarpıtılmış şekilde kabul ederler İdeal benlik ise kişinin kendini görmeyi arzuladığı şekildeki algıdır İdeal benlik insanların sahip olmayı arzuladıkları çoğunlukla olumlu olan özellikleri içerir Kişinin ideal benliği ve benlik kavramı arasında çok fazla fark olması uyumsuzluk ve sağlıksız kişinin belirtisidir Psikolojik açıdan sağlıklı kimseler kendi benlik kavramlarıyla ideal olarak olmak istedikleri arasında çok az hisseden kişilerdir
|
|
|
|