Keçi Yetiştiriciliği

5 Süt Keçilerinde Teke Seçimi

51Damızlık Değeri

Süt keçilerinde süt veriminin işletme ve bölge düzeyinde ıslahı için kullanılacak tekelerin seçiminde döl kontrolü (Progeny Testing) en güvenilir metotdur

Bir süt keçisi populasyonunda bir generasyonda elde edilen erkek döllerden hangilerinin damızlığa ayrılacağını tespit etmek için, hepsini elde tutmağa maddeden olanak yoktur Bu sebeple önce bir ön seçim yapılır Ön seçimde analara ait damızlık değerlerle babalara ait damızlık değerlerden yararlanılır

Ana ve babalarına ait damızlık değerleri yüksek olduğu için seçilen genç hayvanlara Namzet Teke denir Bu hayvanlar mümkün olduğu kadar erken yaşta (generasyonlar arası süreyi uzatmamak için) populasyondan rastgele seçilmiş 50 - 100 keçi ile çiftleştirilirler Bu çiftleşmelerden mey dana gelecek dişi döllerin ilk laktasyon verimleri saptanır Namzet tekelere verilecek keçilerin ilk defa aştırılacaklardan seçilmesi daha uygundur

Dişi döller ilk laktasyona başlayabilmeleri için normal tekelerle çiftleştirilirler

51Damızlık Değeri

[Konu Başlığı]Bir hayvanın damızlık değeri , döllerinin populasyon ortalamasından gösterdikleri ortalama fenotipik sapmanın iki katına eşittir Populasyona nazaran nispi olan bu değere populasyon ortalaması eklenince hayvanın mutlak damızlık değeri elde edilir

___ ___ ___

G=2 ( Y - P ) + P

Burada dikkat edilecek husus, damızlık değerleri hesaplanacak hayvanların tamamen populasyonu temsil eden dişilerle çiftleştirilmeleridir Zira aksi halde döllerin gösterecekleri fenotipik sapmada analarının özel olarak seçilmiş olmalarının da payı bulunur Bu şartın gerçekleşmesi A = P olması demektir Burada A analara ait ortalamadır Buradan

___ ___

G=2 Y - A

formülü elde edilir Damızlık değeri hesaplamasında hatayı azaltmak için her namzet erkeğin aşacağı dişileri ve dolayısıyla döllerini mümkün olduğu kadar arttırmak gerekir Her namzet erkek için gerekli döl sayısı, ıslahına çalışılan karakterin populasyondaki kalıtım derecesine bağlı olarak değişir Kalıtım derecesi düştükçe erkeklerin daha fazla sayıda dölle kontrol edilmeleri gerekir

Döllerinin ilk verimlerine göre damızlık değerleri hesaplanan namzet erkeklerin döllerinin müteakip verimlerinden de faydalanarak seçimdeki isabeti kontrol etmek yararlıdır Zira ilk verimi etkileyen faktörler ve özellikle genler müteakip dönemlerdeki verimleri etkileyenlerle %100 aynı değildir

Döl Kontrolü Metodunun iki sakıncası vardır Bunlar:

Kontrol sonuçları alınana kadar namzet erkeklerin hepsini birden elde tutma zorunluluğu (bakım masrafını arttırmakta),

Generasyonlar arası süreyi uzatmaktadır

Sonuç olarak (tekrarlanan verimler için) birden fazla dönem elde edilen yerime göre hesaplanan damızlık değerlerinden en üstününe sahip dişilerin, döl kontrolüne göre hesaplanan damızlık değerlerinden en üstününü gösteren erkeklerle çiftleştirilmeleri ve bu çiftleştirilmelerden doğacak erkek döllerin namzet olarak kullanılmaları gerekir