Çay Ve Çayların Sınıflandırılması

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-07-2012

Çay sınıflandırılması karıştırılan ve yanlış anlaşılan konulardan biridir

Çayların sınıflandırılması dünya çapında standardize edilmemiştir ve sınıflar orijine göre farklılık gösterebilmektedir

Ayrıca bir çayın sınıfı tadını ve kalitesini belirtmek zorunluluğu da yoktur

Çay tadı ve kalitesi ülke orijini, çayın çeşidine ve genellikle üretildiği bölgeyle isimlendirilir, bahçe veya tarla, rakım, hasat ve hasattan sonraki işleme gibi birçok farklı faktörle belirlenir

Siyah çaylar çoğunlukla yaprak veya partikül büyüklüğü esas alınarak sınıflandırılıp satılır

Çayın hasatı ve işlenmesinin yaprağın son büyüklüğü ve dolayısıyla çay sınıfı üzerinde büyük etkisi vardır

Siyah çay üretiminin iki ana metodu bulunmaktadır

Geleneksel Ortodoks metodu hasatta üst iki yaprağın ve tomurcuğun elle koparılmasını ve fermantasyon başlangıcına kadar kıvrılmayı gerektirir

Ortodoks metodu mümkün olan tüm yaprak büyüklüklerini ve sınıflarını ürün verebilir

CTC metodu verimliliği ve uygunluğu yüzünden popülarite kazanmıştır

CTC ile işlenmiş çaylar elle toplanmış veya mekanik olarak hasat edilmiş olabilir

Makine ile hasat edildiğinde, CTC prosesi geleneksel üst iki yaprak ve tomurcukla beraber diğer yaprakları da işleyebilir

Ürünler top top bir görünüşe sahiptirler ve her zaman kopuk yapraklıdırlar

Siyah çaylar

TGFOP
STFGFOP

OP
Orange Pekoe (OP) 8-15 milimetre uzunluğunda yaprak içeren, siyah, FOP'den daha az uç ihtiva eden bir bütün yaprak çaydır ve fırınlamadan sonra eleme yapıldığında belirli bir elek aralığından geçmez

OP ' nin portakalla veya portakal tadıyla ilgisi yoktur

Yaprakları eş büyüklüktedir ve uzunluğuna yuvarlanmıştır

Flowery Orange Pekoe (FOP), kaliteyi iyileştiren birçok uç içeren, bütün yaprak veya kırık yaprak, Ortodoks, siyah çaydır

Tippy Golden Flowery Orange Pekoe (TGFOP) çayda üst sınıftır

Hasat sırasında üst iki yaprak ve tomurcuk elle toplanır

Tomurcuk henüz tam açmamış, olgunlaşmamış yaprak ucudur

Yavaş büyüme periyodları boyunca hasat edildiği zaman, bu genç tomurcukların altın sarısı bir ucu oluşur ve çaylar Flowery (çiçekli) sınıfına girerler

Bu sarı uçlar bol miktarda olduğunda Tippy ve Golden terimleri de eklenir

Bazen benzer çaylar içinde daha iyi kalitede olanları belirtmek için harflerin sonuna 1 veya 2 rakamları eklenir

Aynı şekilde, TGFOP ' den önce F harfi geldiğinde Finer (ince taneli) sınıf , SF geldiğinde Super Finer ( süper ince taneli) sınıf anlamına gelir

Böylece SFTGFOP1'in süper ince taneli, uçlu (tippy), sarı (golden), çiçekli OP-1

sınıf demek olduğu anlaşılabilir

BOP

TGBOP

GOF

BOP

OP 'den sonraki sınıf Broken Orange Pekoe (BOP) olarak isimlendirilen uçsuz, kırık yapraklardan oluşan sınıftır

Tippy, Golden ve Flowery terimleri bu çeşit çay için de kullanılabilir

Örneğin TGBOP uçlu, sarı, kırık yapraklı OP demektir

BOPI ise OP 'den küçük yapraklı , BOP 'den büyük yapraklı ara sınıf çaylar için kullanılır

Bu terim hem Ortodoks hem de CTC çayları için kullanılır

F & PF

BOP 'den daha küçük yapraklı çay sınıfı PF'dir

CTC metoduyla üretildiğinde Pekoe Fanning , Orthodoks metoduyla üretildiğinde Fanning olarak anılır

Bu kopuk yaprağın büyüklüğü toplu iğne başı kadardır

Yüksek kalite çaylardan elemeyle ayrılmış, 1-1

5 milimetre boyutlarında küçük toz parçacıklardır

Fannigler genellikle bütün yaprak çayları kadar iyi likör verebilirler

Fanning terimi Ortodoks ve CTC çaylarında kullanılır

Ortodoks çaylarına sınıftaki uç miktarını tanımlamak için Broken Orange Pekoe Fanning (BFOP) ve Golden Orange Pekoe Fanning (GOPF) terimleri eklenir

D & PD

Çabuk demlenip tad ve koyuluğunu poşet maddesinden hızla geçirebildiği için normalde poşet çaylarda kullanılan, hem Ortodoks hem de CTC çay yapraklarının en küçük parça boyutudur

İzin verilen en düşük sınıf çay PD (Pekoe Dust-Pekoe Tozu) olarak bilinir

PF 'de olduğu gibi CTC metoduyla üretildiğinde PD, Orthodox metoduyla üretildiğinde(Dust) D olarak isimlendirilir

Literatürde bu büyüklük için "Elemeden sonra kalan en küçük kırıkk parça" açıklaması yapılır ve bazen "süprüntü" olarak anılır

Bu sınıflandırma terimleri genellikle Hindistan, Sri Lanka, Java, Sumatra, Afrika, bazı Çin çayları ve bazı diğer siyah çaylar için kullanılır

Bu sınıflandırma sistemiyle ilgili olarak bütün yaprak çayların daha yüksek fiyatlara sahip olduğu ve göze daha çekici geldiği akılda tutulmalıdır

Fakat kırık parçalar üstün tat ve aroma sahibi olabilirler

İlaveten küçük parçalar daha hızlı demlenirler ve daha çabuk tat bırakırlar

Yeşil ve Oolong çaylar

Yeşil ve oolong çayların sınıflandırılması biraz daha karmaşıktır ve daha az kalıplaşmıştır

Siyah çayın aksine, yeşil çay sınıfı ile kalite ve tad arasında doğru bir orantı vardır

Yeşil ve oolong çaylar çay çeşidine, üretim bölgesine ve toplanmaya göre fiyatlandırılırlar

Her ülke kendi yeşil çayını kendi komplike terminolojisiyle sınıflandırmaktadır

Japon yeşil çayları bölge, stil ve bardak kalitesine göre sınıflandırılmaktadır

Genelde Extra, Choicest, Choice, Finest Fine, Good Medium, Medium, Good Common, Common, Nubs, Dust, Fanning olarak tanınırlar

Çin yeşil çayları yaprağın yaşına ve işlenmiş yaprağın stiline ve şekline göre sınıflandırılırlar

Bunlar Gunpowder, Imperial, Young Hyson , Hyson, Twankay, Hyson Skin veya Dust stillerinde üretilirler

Bu stil veya şekil kategorilerinin her biri farklı altsınıflar içerirler

Örneğin Gunpowder toplu iğne başı büyüklüğünden yaprak büyüklüğüne kadar sınıflandırılır ve daha sonra da Extra, birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci ve sıradan Gunpowder olmak üzere alt gruba ayrılırlar

Hindistan yeşil çayları Çin yeşil çaylarına benzer şekilde sınıflandırılırlar ve Fine Young Hyson, Young Hyson, Hyson No 1, Hyson, Soumee, Fannings ve Dust yaprak stillerinde üretilirler

Pouchonglar Çin kokulu çaylarıdırlar ve bunlara Yasemin, Gardenya veya Yulan çiçekleriyle koku verilir

Yasemin çayı, çayın kalitesine ve kokulandırma işleminin etkinliğine göre sınıflandırılır

Yedi tane kalite standardı ve ayrıca üç tane ekstra kalite yasemin çayı üretilir

Yedi kalite standardı arasında Yin Hao ve Chun Hao en iyi sınıflardır

Farmosa oolongları, Tayvan Hükümeti Çay Araştırma Ofisi tarafından geliştirilmiş kendi sınıflandırma sistemlarine sahiptirler

Bunlar artan kalite sırasına göre Standard, On Good, Good, Fully Good, Good Up, Good to Superior, On Superior, Superior, Fully Superior, Superior Up, Superior to Fine, On Fine, Fine, Fine Up, Fine to Finest, Finest, Finest to Choice 'dir

Fakat ticaretinde bazı üst sınıflar da içerilir ; Good Leaf, Fully Standard, Standard to Good, Strictly Superior, Choicest ve Fancy gibi

Seylan yeşil çayları, Java yeşil çayları ve kokulu oolonglar gibi daha az bilinen ve kendi karmaşık sınıflandırma sistemlerine sahip çaylar da bulunmaktadır

Sınıfların bazıları onları daha da karmaşık yapan alt bölümlere sahiptirler

3000 'den fazla çeşidi ve binlerce kombinasyonu ile her zevke uygun bir çay veya çay harmanı vardır

Çayın tam olarak zevkini çıkarabilmek için çayı uygun şekilde demlemek önemlidir

Her zaman soğuk şişelenmiş veya filtre suyla başlanmalıdır

Su kaynama noktasına kadar getirilmeli ve çeşidine, istenilen sertliğe göre çay 3-5 dakika demlenmelidir

10-07-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Çay Ve Çayların Sınıflandırılması Çay sınıflandırılması karıştırılan ve yanlış anlaşılan konulardan biridir Çayların sınıflandırılması dünya çapında standardize edilmemiştir ve sınıflar orijine göre farklılık gösterebilmektedir Ayrıca bir çayın sınıfı tadını ve kalitesini belirtmek zorunluluğu da yoktur Çay tadı ve kalitesi ülke orijini, çayın çeşidine ve genellikle üretildiği bölgeyle isimlendirilir, bahçe veya tarla, rakım, hasat ve hasattan sonraki işleme gibi birçok farklı faktörle belirlenir Siyah çaylar çoğunlukla yaprak veya partikül büyüklüğü esas alınarak sınıflandırılıp satılır Çayın hasatı ve işlenmesinin yaprağın son büyüklüğü ve dolayısıyla çay sınıfı üzerinde büyük etkisi vardır Siyah çay üretiminin iki ana metodu bulunmaktadır Geleneksel Ortodoks metodu hasatta üst iki yaprağın ve tomurcuğun elle koparılmasını ve fermantasyon başlangıcına kadar kıvrılmayı gerektirir Ortodoks metodu mümkün olan tüm yaprak büyüklüklerini ve sınıflarını ürün verebilir CTC metodu verimliliği ve uygunluğu yüzünden popülarite kazanmıştır CTC ile işlenmiş çaylar elle toplanmış veya mekanik olarak hasat edilmiş olabilir Makine ile hasat edildiğinde, CTC prosesi geleneksel üst iki yaprak ve tomurcukla beraber diğer yaprakları da işleyebilir Ürünler top top bir görünüşe sahiptirler ve her zaman kopuk yapraklıdırlar Siyah çaylar TGFOP STFGFOP OP Orange Pekoe (OP) 8-15 milimetre uzunluğunda yaprak içeren, siyah, FOP'den daha az uç ihtiva eden bir bütün yaprak çaydır ve fırınlamadan sonra eleme yapıldığında belirli bir elek aralığından geçmez OP ' nin portakalla veya portakal tadıyla ilgisi yoktur Yaprakları eş büyüklüktedir ve uzunluğuna yuvarlanmıştır Flowery Orange Pekoe (FOP), kaliteyi iyileştiren birçok uç içeren, bütün yaprak veya kırık yaprak, Ortodoks, siyah çaydır Tippy Golden Flowery Orange Pekoe (TGFOP) çayda üst sınıftır Hasat sırasında üst iki yaprak ve tomurcuk elle toplanır Tomurcuk henüz tam açmamış, olgunlaşmamış yaprak ucudur Yavaş büyüme periyodları boyunca hasat edildiği zaman, bu genç tomurcukların altın sarısı bir ucu oluşur ve çaylar Flowery (çiçekli) sınıfına girerler Bu sarı uçlar bol miktarda olduğunda Tippy ve Golden terimleri de eklenir Bazen benzer çaylar içinde daha iyi kalitede olanları belirtmek için harflerin sonuna 1 veya 2 rakamları eklenir Aynı şekilde, TGFOP ' den önce F harfi geldiğinde Finer (ince taneli) sınıf , SF geldiğinde Super Finer ( süper ince taneli) sınıf anlamına gelir Böylece SFTGFOP1'in süper ince taneli, uçlu (tippy), sarı (golden), çiçekli OP-1sınıf demek olduğu anlaşılabilir BOP TGBOP GOF BOP OP 'den sonraki sınıf Broken Orange Pekoe (BOP) olarak isimlendirilen uçsuz, kırık yapraklardan oluşan sınıftır Tippy, Golden ve Flowery terimleri bu çeşit çay için de kullanılabilir Örneğin TGBOP uçlu, sarı, kırık yapraklı OP demektir BOPI ise OP 'den küçük yapraklı , BOP 'den büyük yapraklı ara sınıf çaylar için kullanılır Bu terim hem Ortodoks hem de CTC çayları için kullanılır F & PF BOP 'den daha küçük yapraklı çay sınıfı PF'dir CTC metoduyla üretildiğinde Pekoe Fanning , Orthodoks metoduyla üretildiğinde Fanning olarak anılır Bu kopuk yaprağın büyüklüğü toplu iğne başı kadardır Yüksek kalite çaylardan elemeyle ayrılmış, 1-15 milimetre boyutlarında küçük toz parçacıklardır Fannigler genellikle bütün yaprak çayları kadar iyi likör verebilirler Fanning terimi Ortodoks ve CTC çaylarında kullanılır Ortodoks çaylarına sınıftaki uç miktarını tanımlamak için Broken Orange Pekoe Fanning (BFOP) ve Golden Orange Pekoe Fanning (GOPF) terimleri eklenir D & PD Çabuk demlenip tad ve koyuluğunu poşet maddesinden hızla geçirebildiği için normalde poşet çaylarda kullanılan, hem Ortodoks hem de CTC çay yapraklarının en küçük parça boyutudur İzin verilen en düşük sınıf çay PD (Pekoe Dust-Pekoe Tozu) olarak bilinir PF 'de olduğu gibi CTC metoduyla üretildiğinde PD, Orthodox metoduyla üretildiğinde(Dust) D olarak isimlendirilir Literatürde bu büyüklük için "Elemeden sonra kalan en küçük kırıkk parça" açıklaması yapılır ve bazen "süprüntü" olarak anılır Bu sınıflandırma terimleri genellikle Hindistan, Sri Lanka, Java, Sumatra, Afrika, bazı Çin çayları ve bazı diğer siyah çaylar için kullanılır Bu sınıflandırma sistemiyle ilgili olarak bütün yaprak çayların daha yüksek fiyatlara sahip olduğu ve göze daha çekici geldiği akılda tutulmalıdır Fakat kırık parçalar üstün tat ve aroma sahibi olabilirler İlaveten küçük parçalar daha hızlı demlenirler ve daha çabuk tat bırakırlar Yeşil ve Oolong çaylar Yeşil ve oolong çayların sınıflandırılması biraz daha karmaşıktır ve daha az kalıplaşmıştır Siyah çayın aksine, yeşil çay sınıfı ile kalite ve tad arasında doğru bir orantı vardır Yeşil ve oolong çaylar çay çeşidine, üretim bölgesine ve toplanmaya göre fiyatlandırılırlar Her ülke kendi yeşil çayını kendi komplike terminolojisiyle sınıflandırmaktadır Japon yeşil çayları bölge, stil ve bardak kalitesine göre sınıflandırılmaktadır Genelde Extra, Choicest, Choice, Finest Fine, Good Medium, Medium, Good Common, Common, Nubs, Dust, Fanning olarak tanınırlar Çin yeşil çayları yaprağın yaşına ve işlenmiş yaprağın stiline ve şekline göre sınıflandırılırlar Bunlar Gunpowder, Imperial, Young Hyson , Hyson, Twankay, Hyson Skin veya Dust stillerinde üretilirler Bu stil veya şekil kategorilerinin her biri farklı altsınıflar içerirler Örneğin Gunpowder toplu iğne başı büyüklüğünden yaprak büyüklüğüne kadar sınıflandırılır ve daha sonra da Extra, birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci ve sıradan Gunpowder olmak üzere alt gruba ayrılırlar Hindistan yeşil çayları Çin yeşil çaylarına benzer şekilde sınıflandırılırlar ve Fine Young Hyson, Young Hyson, Hyson No 1, Hyson, Soumee, Fannings ve Dust yaprak stillerinde üretilirler Pouchonglar Çin kokulu çaylarıdırlar ve bunlara Yasemin, Gardenya veya Yulan çiçekleriyle koku verilir Yasemin çayı, çayın kalitesine ve kokulandırma işleminin etkinliğine göre sınıflandırılır Yedi tane kalite standardı ve ayrıca üç tane ekstra kalite yasemin çayı üretilir Yedi kalite standardı arasında Yin Hao ve Chun Hao en iyi sınıflardır Farmosa oolongları, Tayvan Hükümeti Çay Araştırma Ofisi tarafından geliştirilmiş kendi sınıflandırma sistemlarine sahiptirler Bunlar artan kalite sırasına göre Standard, On Good, Good, Fully Good, Good Up, Good to Superior, On Superior, Superior, Fully Superior, Superior Up, Superior to Fine, On Fine, Fine, Fine Up, Fine to Finest, Finest, Finest to Choice 'dir Fakat ticaretinde bazı üst sınıflar da içerilir ; Good Leaf, Fully Standard, Standard to Good, Strictly Superior, Choicest ve Fancy gibi Seylan yeşil çayları, Java yeşil çayları ve kokulu oolonglar gibi daha az bilinen ve kendi karmaşık sınıflandırma sistemlerine sahip çaylar da bulunmaktadır Sınıfların bazıları onları daha da karmaşık yapan alt bölümlere sahiptirler 3000 'den fazla çeşidi ve binlerce kombinasyonu ile her zevke uygun bir çay veya çay harmanı vardır Çayın tam olarak zevkini çıkarabilmek için çayı uygun şekilde demlemek önemlidir Her zaman soğuk şişelenmiş veya filtre suyla başlanmalıdır Su kaynama noktasına kadar getirilmeli ve çeşidine, istenilen sertliğe göre çay 3-5 dakika demlenmelidir