Kestane Yetiştiriciliği, Kestane Ziraatı, Kestanecilik

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-07-2012

Kestane

Anadolu kestanesi
Bilimsel sınıflandırma Alem: Plantae
Bölüm: Magnoliophyta
Sınıf: Magnoliopsida
Takım: Fagales
Familya: Fagaceae
Cins: Castanea
Mill

Türler metne bakınız

Kestane kayıngiller (Fagaceae) familyasından Castanea cinsini oluşturan ağaçların ve bu ağaçların yenilebilen tohumlarına verilen ad

Kestane tüketimi

Tohumları Güney Avrupa ile Güneybatı ve Doğu Asya'da yaygın olarak tüketilmektedir

Orta çağlarda Güney Avrupa'da yeterli buğday ununa sahip olamayan orman toplulukları temel karbonhidrat kaynağı olarak tamamen kestaneye bağlı kalmaktaydılar

Tohumlar ateşte közlenmiş haşlanmış veya suda kaynatılmiş olarak tüketilir

İlkine çoğunlukla 'kestane kebap' denilmektedir bu yöntem kestane tohumları üst kısımları hafifçe çizildikten sonra 200-220 °C ısıda 10-15 dakika süreyle fırına verilek hazırlanır

Kestane aynı zamanda bazı çörek kek ve pasta çeşitlerinde de kullanılmaktadır

Ayrıca özellikle Bursa ilimizde ve İzmir ilimizin Ödemiş ilçesinde ki (Bozdağ) dağın da Kestane Şekeri adıyla bilinen bir tatlı çeşidi de çok sevilmektedir ve oldukça büyük miktarlarda üretilmektedir

Odunu ve kullanımı

Kerestesi dayanıklılık ve dekoratif özellikleri bakımından meşe ağacının odununa benzemekle birlikte kuruma esnasında çatlaması ve eğrilmesi nedeniyle bu ağaçtan büyük boyutlu kereste elde edilememektedir

Ancak dayanıklılığı nedeniyle bazı ahşap bahçe işlerinde bu ağaçtan faydalanılmaktadır

İtalya'da fıçı yapımında kullanılmaktadır

Kestane; eski zamanlardan beri insan beslenmesinde önemli bir yer almıştır

Araştırıcılar ilk zamanlarda Alp yöresinde yaşayan insanların 4 – 6 aylarını kestane ağırlıklı beslenme ile geçirdiklerini belirtmektedirler

Bu yörede kişi başına kestane tüketiminin yılda 150 kg dolaylarında olduğu ifade edilmektedir

Bu nedenle kestane meyvesi fakirin ekmeği ağacı da ekmek ağacı olarak tanımlanmaktadır

olmak üzere birçok Kuzey Yarım Küre ülkesinin mutfağında vazgeçilmez bir unsur olan kestane etli yemeklerin hazırlanmasında çeşitli salatalarda lezzet arttırıcı olarak yer almaktadır

Ayrıca kestane şekeri kestane püresi kestane ezmesi gibi çeşitli tatlılar da yapılmakta ve bu ürünler tek başına tüketilebildiği gibi pastalarda da kullanılmaktadırlar

Kestaneler öğütüldüğünde Kestane doğada tamamen doğal şartlar altında yetiştirilen tarımsal ilaç suni gübre kullanılmayan organik tarım ürünüdür

İçerdiği besin öğelerine ilaveten organik tarım ürünü olması nedeniyle kestane beslenme diyetlerinde eskiden beri yer aldığı önemini günümüzde de korumaktadır

Başta Fransız mutfağıbadem ve fındıktaki gibi yağlı bir yapı yerine güzel ve tatlı bir un haline gelir

Bazı araştırmacılar inek sütündeki süt şekeri laktozun çocuklar için alerjik etkisi nedeniyle çocuklara uygun tatlı ve çorbaların hazırlanmasında kestane ununun alternatif bir ürün olabileceğine dikkati çekmektedirler

Kestane unu ayrıca sütlü puding türü ürünlerde ekmek yapımında flakes (corn flakes) türü ürünlerin hazırlanmasında kullanılmaktadır

Yenebilir nitelikteki taze kestane başta nişasta ve çeşitli şekerler olmak üzere iyi kalitede sindirilebilen lifli maddeler protein düşük oranda yağ çeşitli mineral maddeler B1 B2 ve C vitaminlerini içermektedir

100 gram yenebilir kestane ortalama olarak 160 kcal enerji sağlamaktadır

Kestane doyurucu özelliğine paralel olarak insanların beslenmesine katkı sağlayan bir çok besin öğelerine sahiptir

100 gr taze kestanenin (yenebilir kısmı) besin öğeleri:
Kalori ( kcal) : 160
Karbonhidrat (g) : 34
Şeker (g) : 96
Protein (g) : 32
Yağ (g) : 18
Sodyum (mg) : 9
Potasyum (mg) : 395
Kestanenin besin öğeleri kestane türüne çeşidine yetiştiği ekolojik şartlara göre değiştiği gibi uygulanan işleme teknolojilerine göre de değişikliklere uğramaktadır

Örneğin kestane haşlandığı zaman nem oranı yükselmekte ve toplam enerji değeri % 25 oranında azalarak 120 kcal ‘ e düşmektedir

Haşlama esnasında nişasta bileşimi değişmekte ayrıca potasyum ve sodyum miktarları azalırken kalsiyum miktarında değişiklik görülmemektedir

Kavrulduğu takdirde nem oranı % 20 dolaylarında azalırken şeker miktarı % 25 oranında artmakta ve enerji değeri 200 kcal olmaktadır

Kestane kurutulduğunda raf ömrü uzamakta besin öğelerinde artışlar görülmektedir

Diğer

At kestanesi (Aesculus) olarak bilinen ağacın aynı adı taşıyan tohumları zehirli olup tamamen farklı bir bitki türüdür bunların burada bahsedilen kestane ile ilgisi bulunmamaktadır

Olgunlaşmış Tatlı Kestane

Sivri uçlu kapsül içindeki kestane

Sivri uçlu kapsül içindeki Kestane

Genç Kestane

Tatlı Kestane Ağacı

Tatlı Kestane Ağacı

Türler

Çalı kestanesi (Castanea alnifolia)
Japon kestanesi (Castanea crenata
Amerikan kestanesi (Castanea dentata)
Henry kestanesi (Castanea henryi)
Çin kestanesi (Castanea mollissima)
Ozark kestanesi (Castanea ozarkensis)
Doğu kestanesi (Castanea pumila)
Anadolu kestanesi (Castanea sativa)Türkiye
Seguin kestanesi (Castanea seguinii)

10-07-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Kestane Yetiştiriciliği, Kestane Ziraatı, Kestanecilik Kestane Anadolu kestanesi Bilimsel sınıflandırma Alem: Plantae Bölüm: Magnoliophyta Sınıf: Magnoliopsida Takım: Fagales Familya: Fagaceae Cins: Castanea Mill Türler metne bakınız Kestane kayıngiller (Fagaceae) familyasından Castanea cinsini oluşturan ağaçların ve bu ağaçların yenilebilen tohumlarına verilen ad Kestane tüketimi Tohumları Güney Avrupa ile Güneybatı ve Doğu Asya'da yaygın olarak tüketilmektedir Orta çağlarda Güney Avrupa'da yeterli buğday ununa sahip olamayan orman toplulukları temel karbonhidrat kaynağı olarak tamamen kestaneye bağlı kalmaktaydılar Tohumlar ateşte közlenmiş haşlanmış veya suda kaynatılmiş olarak tüketilir İlkine çoğunlukla 'kestane kebap' denilmektedir bu yöntem kestane tohumları üst kısımları hafifçe çizildikten sonra 200-220 °C ısıda 10-15 dakika süreyle fırına verilek hazırlanır Kestane aynı zamanda bazı çörek kek ve pasta çeşitlerinde de kullanılmaktadır Ayrıca özellikle Bursa ilimizde ve İzmir ilimizin Ödemiş ilçesinde ki (Bozdağ) dağın da Kestane Şekeri adıyla bilinen bir tatlı çeşidi de çok sevilmektedir ve oldukça büyük miktarlarda üretilmektedir Odunu ve kullanımı Kerestesi dayanıklılık ve dekoratif özellikleri bakımından meşe ağacının odununa benzemekle birlikte kuruma esnasında çatlaması ve eğrilmesi nedeniyle bu ağaçtan büyük boyutlu kereste elde edilememektedir Ancak dayanıklılığı nedeniyle bazı ahşap bahçe işlerinde bu ağaçtan faydalanılmaktadır İtalya'da fıçı yapımında kullanılmaktadır Kestane; eski zamanlardan beri insan beslenmesinde önemli bir yer almıştır Araştırıcılar ilk zamanlarda Alp yöresinde yaşayan insanların 4 – 6 aylarını kestane ağırlıklı beslenme ile geçirdiklerini belirtmektedirler Bu yörede kişi başına kestane tüketiminin yılda 150 kg dolaylarında olduğu ifade edilmektedir Bu nedenle kestane meyvesi fakirin ekmeği ağacı da ekmek ağacı olarak tanımlanmaktadır olmak üzere birçok Kuzey Yarım Küre ülkesinin mutfağında vazgeçilmez bir unsur olan kestane etli yemeklerin hazırlanmasında çeşitli salatalarda lezzet arttırıcı olarak yer almaktadır Ayrıca kestane şekeri kestane püresi kestane ezmesi gibi çeşitli tatlılar da yapılmakta ve bu ürünler tek başına tüketilebildiği gibi pastalarda da kullanılmaktadırlar Kestaneler öğütüldüğünde Kestane doğada tamamen doğal şartlar altında yetiştirilen tarımsal ilaç suni gübre kullanılmayan organik tarım ürünüdür İçerdiği besin öğelerine ilaveten organik tarım ürünü olması nedeniyle kestane beslenme diyetlerinde eskiden beri yer aldığı önemini günümüzde de korumaktadır Başta Fransız mutfağıbadem ve fındıktaki gibi yağlı bir yapı yerine güzel ve tatlı bir un haline gelirBazı araştırmacılar inek sütündeki süt şekeri laktozun çocuklar için alerjik etkisi nedeniyle çocuklara uygun tatlı ve çorbaların hazırlanmasında kestane ununun alternatif bir ürün olabileceğine dikkati çekmektedirler Kestane unu ayrıca sütlü puding türü ürünlerde ekmek yapımında flakes (corn flakes) türü ürünlerin hazırlanmasında kullanılmaktadır Yenebilir nitelikteki taze kestane başta nişasta ve çeşitli şekerler olmak üzere iyi kalitede sindirilebilen lifli maddeler protein düşük oranda yağ çeşitli mineral maddeler B1 B2 ve C vitaminlerini içermektedir 100 gram yenebilir kestane ortalama olarak 160 kcal enerji sağlamaktadır Kestane doyurucu özelliğine paralel olarak insanların beslenmesine katkı sağlayan bir çok besin öğelerine sahiptir 100 gr taze kestanenin (yenebilir kısmı) besin öğeleri: Kalori ( kcal) : 160 Karbonhidrat (g) : 34 Şeker (g) : 96 Protein (g) : 32 Yağ (g) : 18 Sodyum (mg) : 9 Potasyum (mg) : 395 Kestanenin besin öğeleri kestane türüne çeşidine yetiştiği ekolojik şartlara göre değiştiği gibi uygulanan işleme teknolojilerine göre de değişikliklere uğramaktadır Örneğin kestane haşlandığı zaman nem oranı yükselmekte ve toplam enerji değeri % 25 oranında azalarak 120 kcal ‘ e düşmektedir Haşlama esnasında nişasta bileşimi değişmekte ayrıca potasyum ve sodyum miktarları azalırken kalsiyum miktarında değişiklik görülmemektedir Kavrulduğu takdirde nem oranı % 20 dolaylarında azalırken şeker miktarı % 25 oranında artmakta ve enerji değeri 200 kcal olmaktadır Kestane kurutulduğunda raf ömrü uzamakta besin öğelerinde artışlar görülmektedir Diğer At kestanesi (Aesculus) olarak bilinen ağacın aynı adı taşıyan tohumları zehirli olup tamamen farklı bir bitki türüdür bunların burada bahsedilen kestane ile ilgisi bulunmamaktadır Olgunlaşmış Tatlı Kestane Sivri uçlu kapsül içindeki kestane Sivri uçlu kapsül içindeki Kestane Genç Kestane Tatlı Kestane Ağacı Tatlı Kestane Ağacı Türler Çalı kestanesi (Castanea alnifolia) Japon kestanesi (Castanea crenata Amerikan kestanesi (Castanea dentata) Henry kestanesi (Castanea henryi) Çin kestanesi (Castanea mollissima) Ozark kestanesi (Castanea ozarkensis) Doğu kestanesi (Castanea pumila) Anadolu kestanesi (Castanea sativa)Türkiye Seguin kestanesi (Castanea seguinii)