Afetler Ve Biz

Kimyasal Savaş ve Korunma

Tanımı
Kimyasal Savaş; kimyasal özelliği sayesinde öldürücü, yaralayıcı ve tahriş edici etkiler gösteren, sis ve yangın meydana getiren, bitki ve metallere etkili olan katı, sıvı, gaz veya aerosol halindeki maddeler ile yapılan savaştır

Kimyasal Savaşın Tarihçesi

Kimyasal savaşın tarihi çok eskidir Kimyasal savaş maddelerinin kullanılmaları hakkında eski Yunan, İran, Roma, İngiliz ve Amerikan tarihlerinde birçok örneklere rastlamak mümkündür
MS 428' de Peleponez muharebelerinde "PLATEA" şehrinin kuşatılmasında kükürt, zift ve odunun yanmasından çıkan zehirli gazlar kullanılmıştır
MS 1453 senesinde bir Rum tarafından bulunan ve "RUM ATEŞİ" adı verilen kükürt, zift, tuz, gazyağı ve zeytinyağı karışımının İstanbul'u kuşatan Fatih Sultan Mehmet ordularına karşı kullanıldığı bilinmektedir
Kuzey Amerika'da Kızılderililerin balıkyağı ile doyurulmuş zehirli sarmaşığı yakarak zehirli gaz elde ettikleri söylenmektedir
Gizleyici sis elde etmek amacıyla katranla karıştırılmış ıslak saman kullanılmıştır
Kimyasal savaş maddelerinin, bilinçli olarak yapılması ve kullanılması 19 yüzyılın başlarında, kimya sanayiinde gelişme ile olmuştur İlk defa bilimsel kimyasal savaş maddesi 1854 yılında Kırım Muharebesi sırasında İngilizler tarafından hazırlanmış fakat kullanılmamıştır
Kimyasal savaş maddelerinin geliştirilmesi ve başarı ile kullanılması I Dünya Savaşı sırasında olmuştur 1915 Ağustos'unda "YPRES" de Almanların zehirli gazları kullanılmasıyla modern savaş tekniğinde yepyeni bir çığır açılmıştır Bu savaşta boğucu, yakıcı, kusturucu gazlar kullanılmıştır
1925 yılında CENEVRE PROTOKOLÜ ile kimyasal gazların kullanımı yasaklanmıştır Fakat üretim ve stoklama protokolü birçok ülkece imzalanmamıştır
Bu protokolün imzalanmasından 11 yıl sonra 1936'da İtalyanların Habeşistan'da zehirli gaz kullandıklarına bütün dünya şahit olmuştur
II Dünya Savaşı sırasında Almanlar SİNİR GAZLARI'nı bulmuştur Fakat savaşta kullanmamışlardır Kimyasal savaş maddelerinin geliştirilmesinin günümüzde de devam ettiği tahmin edilmektedir

Kimyasal Savaşın Önemi

Gelecek savaşlarda konvansiyonel silahların yanında özel silahlar da kullanılacak olursa nükleer ve termonükleer silahlardan önce kimyasal silahların kullanılacağı tahmin edilmektedir Çünkü kimyasal silahların yapımının kolay ve ucuz olması, tesirlerinin çok çeşitli bulunması, tesis ve malzemeyi tahrip etmemeleri, çok daha geniş sahaları etki altına alabilmeleri en önemli özellikleridir
Bu özelliklerinden dolayıdır ki kimyasal silahlar, yasaklanmasına rağmen kullanılmaya devam edilmektedir Vietnam Savaşı, İran - Irak savaşları en bariz örneklerdir
Kimyasal savaş maddeleri ucuza imal edilmesine rağmen, kimyasal savaş maddelerine karşı savunma tedbirleri çok pahalıdır

Kimyasal Savaş Maddelerinin Tanımı

KİMYASAL SAVAŞ MADDELERİ; kimyasal özelliği sayesinde öldürücü, yaralayıcı ve tahriş edici etkiler gösteren, sis ve yangın meydana getiren; insan hayvan, bitki ve metallere etkili olan katı, sıvı, gaz ve aerosol halindeki maddelere denir
Kimyasal Savaş Maddelerinin Genel Ayrımı
A FİZİKSEL DURUMLARINA GÖRE
a Katı,
b Sıvı,
c Gaz,
d Aerosol'dur
B FİZYOLOJİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE
a Kargaşalığı Bastırma Gazları
1 Gözyaşı getiren gazlar,
2 Kusturucu Gazlar,
b Zehirleyici Kimyasal Maddeler
1 Boğucu gazlar,
2 Kan zehirleyici gazlar
3 Sinir gazları,
4 Yakıcı gazlar,
5 Uyuşturucu gazlar,
c Arazide Kalma Özelliklerine Göre
1 Uçucu gazlar,
2 Kalıcı gazlar
d Kullanışlarına Göre
1 Zehirli kimyasal maddeler (Zayiat veren gazlar)
2 Uyuşturucu maddeler (saf dışı edici gazlar)
3 Kargaşalığı bastıran gazlar,
4 Eğitim maddeleri
5 Gizleyici ve işaret sisleri,
6 Yangın maddeleri,
7 Antiplant Maddeler (bitkilere etkili)
8 Antimateryal Maddeler (tesis ve malzemeye etkili)

Kimyasal Savaş Maddelerinin Etkileri

a Solunum Sistemine Etkileri : Solunum sistemi ile alınan doz, maddenin havadaki miktarına ve yoğunluğuna ve kişinin bu maddeye maruz kaldığı sürenin uzunluğuna bağlıdır
bCilt Üzerine Etkileri : Sıvı kimyasal maddeler, cilt tarafından emilmek suretiyle etkilerini yaparlar
cKimyasal Savaş Maddelerinin Birikmesinden Meydana Gelen Etkiler : Bazı kimyasal savaş maddeleri, vücutta birikmek suretiyle etki meydana getirirler Normal olarak zararsız, düşük bir doza maruz kişi neticede zararlı şekilde etkilenir
dKişisel Harekete Göre Etkileri : Hareket eden kişinin nefes alma oranı daha fazla olacağından gaza daha çok maruz kalacaktır
eKirletme Etkileri : Bazı kimyasal savaş maddeleri personel, teçhizat ve araziyi kirletebilirler Doğrudan doğruya veya kirletme sonucu meydana gelen gazlar cilt ile temas ettiğinde veya cilt tarafından emildiğinde zayiatlara yol açabilirler Sinir Gazları, yakıcı gazlar gibi
fKalıcı Etkileri : Bazı kimyasal savaş maddeleri kalıcıdır Kimyasal maddelerin kalıcılığı fiziksel özelliklerine, hava şartlarına, kimyasal maddenin atılma usullerine ve kimyasal maddenin üzerinde toplandığı arazinin, malzemenin ve teçhizatın tipine ve durumuna bağlıdır
gKimyasal Ortam Etkileri : Bütün kimyasal maddeler atıldıkları bölgeden etkilenirler Bu etkilenme hava ve arazi şartlarına göre değişir Güneşli, güneşsiz, yağmurlu, karlı hava ile dağlık, ovalık bölgelere göre de etkiler değişir
hGaz Keşif ve Ölçme Araçları : Bilinen düşman kimyasal maddelerinin varlıkları bu araçlarla keşfedilebilir Kimyasal madde keşif ve ölçme araçları muharebe safhasındaki gazları tanımada kullanılır Bazı kimyasal gazlar son derece öldürücü olduğundan ve birkaç nefes alışla zayiata sebep olunacağından koklama duyusu bir keşif vasıtası olarak kullanılamaz

Askeri Kimyasal Savaş Maddeleri ve Özellikleri
Cilde temas ettiği, personel tarafından solunduğu, veya sindirim yoluyla alındığı zaman öldürücü ve zarar verici etkiler meydana getirirler Bunlara aynı zamanda zehirli gazlar da denir
Herhangi bir zehirli maddenin askeri yönden savaş gazı olabilmesi için bazı özelliklere sahip olması gerekir Bunlar aşağıda belirtilmiştir :
A-Zehirleme gücü yüksek olmalıdır,
B-Renksiz, kokusuz, havadan ağır olmalıdır
C-Yapısı kolaylıkla bozulmamalıdır
D-Maskeler tarafından kolaylıkla tutulmamalıdır
E-Havaya, suya ve kimyasal maddelere karşı dayanıklı olmalıdır
F-Tesir tarzı, korunma tedbirleri ve tedavi yöntemleri bilinmemelidir
G-Üretimi kolay ve ucuz olmalıdır
H-Gerekli önlemler aldıktan sonra kullanılabilmeli ve taşınabilmelidir

Kimyasal Savaş Maddelerinin Bulunması ve Tanınması

Düşman tarafından atılacak savaş gazlarına karşı gerekli korunma önlemleri alınabilmesi için, savaş gazlarının bulunması ve tanınması çok önemlidir Bu bakımdan savaş gazlarının tanınması için tatbik edilen metotları "sübjektif" ve "objektif" olarak iki başlık altında toplamamız mümkündür

Sübjektif (Öznel) Metotlar
Sübjektif metotlar beş duyu organından yararlanılarak yapılır Bunlar koku, görme, işitme, tatma ve vücutta yaptıkları ilk tesirleri bulma ve tanıma gibi kısımlara ayrılır

Koklama Ve Tanımada Kaideler :

Kokla (Burunla nefes alarak kokla, kan ve sinir gazları ihtiva eden gazları asla koklama)
Sadece bir kez kokla
Kokladıktan sonra düşün (kokuları hatırlamak için)
Kokladıktan sonra burnundan bir kaç defa nefes ver
Koklama esnasında sigara içme
Her koku hissine bir isim ver

Görerek Bulma ve Tanıma :

Zehirli kimyasal maddelerin etrafta bulaşıklarının görülmesi, düşman uçaklarının havadan bir şeyler serpmesinin tespit edilmesi görerek bulmadır

İşitme ile Bulma ve Tanıma :

Mermi patlama seslerinden kimyasal mühimmatı fark etmek mümkün olur Örnek; Kimyasal maddelerle dolu topçu mermileri gerek havada ilerlerken gerekse patladığı zaman tahrip tanelerine nazaran daha az ses çıkarırlar

Tatma ile Bulma Tanıma :

Sigara, su ve içeceklerde alışılmayan tatların hissedilmesi bu maddelerin gazlanmış olduğu hakkında fikir verebilir

Vücutta Yaptıkları İlk Tesirleri ile Bulma ve Tanıma :

Zehirli kimyasal savaş maddeleri vücutta fizyolojik etkiler yaparlar, Örnek; gözlerde yanma, gözyaşı akması, kusma, göz bebeklerinin küçülmesi, görüşün karartılı ve bulanık olması, göğüste tazyik ve sıkışma sebepsiz olarak burun ve ağızdan akıntı gelmesi durumu görüldüğünde kimyasal savaş maddelerinin kullanılmış olduğu akla gelmelidir

Objektif (Nesnel) Metotlar ile Bulma ve Tanıma

Bu metotlarda elde mevcut bazı dedektör vasıtaları ve malzemesinden faydalanılır Objektif metotlarda kullanılan dedektör vasıtaları ve malzemeleri şunlardır :

Dedektör Kağıdı : Yakıcı gazların sıvı şekilleriyle, sinir gazlarının sıvı şekillerini tanımaya yarar

Dedektör Kalemi : Sadece yakıcı kimyasal savaş maddelerinin tanınmasında kullanılır

Dedektör Kitleri : Zehirli kimyasal savaş gazlarının gaz veya buhar şekillerini tanımaya, tanınması yapılamayan gazlardan numune almaya yarayan müşterek bir vasıtadır

Erken İkaz ve Alarm Cihazları : Sinir gazlarının buharlarını uzak mesafelerden bulma ve tanımada kullanılan, ses ve ışıkla ikaz eden otomatik cihazlardır

Kimyasal Savaşa Karşı Savunma

Kimyasal saldırılara karşı etkili bir savunma yapabilmek, önleyici ve koruyucu tedbirleri bilmekle olacaktır O halde kimyasal savaştan, bilgisiz ve hazırlıksız olanlar en çok zarar görecek olanlardır Bu yönden asker sivil herkesin kimyasal savaş hakkında bilgi sahibi olmaları, korunma çarelerini bilmeleri gereklidir Bu bakımdan bilinçlenme ve eğilime barış zamanından başlanması zarureti vardır

KİMYASAL SAVAŞA KARŞI SİVİL SAVUNMA ÖNLEMLERİ

Saldırıdan Önce :

Sivil savunma personeline, mükelleflerine ve sivil halka kimyasal savaş hakkında bilgi verilmelidir
Kimyasal savaş maddelerine karşı korunma sağlayan malzemeleri (maske, koruyucu elbise vs) barıştan itibaren yeterli düzeyde stoklamak ve bu malzemelerin kullanılmasını öğretmek,
Kimyasal savaş maddelerinin tesirini ortadan kaldırabilecek tıbbi maddelerin stoklanması (atropin, amilnitrat, merhem vs) ve bunların kullanılmasının öğretilmesi,
Toplu korunma sağlayan sığınakların yapılması ve arazide toplu korunmayı sağlayacak gaz çadırlarının stok edilmesi,
Kendi kendine yardım ve ilkyardım esaslarının öğretilmesi,
Yurt düzeyinde erken ikaz sisteminin kurulması, alarm verme usullerinin öğretilmesi,
Kimyasal savaş maddelerinin tanınmasına yarayan dedektör kitlerinin stoklanması ve kullanacak personele öğretilmesi,
Kimyasal maddelerin temizlenmesinde kullanılan temizleme maddelerinin stoklanması ve bunların kullanılmasının öğretilmesi,
Eğitim planlaması yapılması ve gerçekleşmesi,
İkmal - donatım planları yapılması ve plan hedeflerinin gerçekleştirilmesi

Saldırı Sırasında :

Gaz saldırılarının belirtileri görüldüğünde;

Ferdi Korunma :

Maske tak, emir almadan çıkarma,
Gaz varsa sığınağa gir,
Sis ve duman içine girme,
Üzerine gaz bulaşmış ise temizle,
Elbise fazla kirlenmişse çıkar at,
Ellerine koruyucu merhem sür,
Göğüs sıkışır, gözler bulanır ve göz bebekleri küçülür, baş dönerse "Atropin" iğnesi yapılır,
Solunum sıkışması, nefes zorluğu, baş ağrısı ve titreme halinde "Amilnitrit" ampulünü kır, 3 - 4 dakika arayla 2 şer adet maskeye sokarak azami 8 adet kullan
Gaz göze kaçmışsa gözü yıkayıp (bol) merhemi sür

Toplu Korunma :

Toplu korunma, süzgeçli havalandırma sistemi olan sığınaklarda veya gaz çadırlarında mümkün olmaktadır

Saldırıdan Sonra :

Sivil Savunma Teşkilatınca Saldırıdan Sonra Alınacak Önlemler :

Gazdan etkilenenlere ilkyardım yapılmalı, tedavi için en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir
Başlangıç yangınlarına derhal müdahale edilmelidir,
Üzüntü ve paniğe engel olunmalıdır,
Gazla kirlenmiş yerler tespit edilmeli ve kontrol altına alınmalıdır
Saldırı sonunda evsiz barksız kalan insanların yerleşme ve gıda meselelerini halletmek için acil yardım planları yapılmalıdır
Yiyecek ve içecekler kontrol edilmelidir
Kimyasal bir saldırının hemen arkasından, tarımsal faaliyetlerin bir süre durdurulması gereklidir Çiftlik hayvanları kapalı ağıllarda tutulmalı ve otlaklar kapatılmalıdır Sütü ve sütlü maddeleri kontrol etmek gerekir
Her türlü avlanma durdurulmalıdır
Kimyasal maddelerle kirlenmiş bölge, bina ve malzemelerin temizliği yapılmalıdır
Mümkün olduğu taktirde temizlenmenin sonuna kadar yollar kapatılmalı ve trafik kesilmelidir

KİMYASAL SAVAŞ MADDELERİNDEN KİŞİSEL TEMİZLENME

Kişisel kimyasal temizlenme, kişinin elde mevcut malzemeleri kullanarak kendisi ve teçhizatı üzerinde yaptığı temizlemedir Temizleme işlemi yapılırken koruyucu elbise giyilir ve teçhizat takılır

Temizleme Maddeleri ve Temizleme Usulleri

DS2 : DS2 11/3 litrelik kutularda veya 19 litre C5 galonluk fıçılarda kullanıma hazır eriyik şeklindedir DS2 11/2 litrelik temizleme cihazı veya süpürge ile kolayca kullanılabilir Kirli yüzey üzerine bir kat DS2 uygulanmalı ve 30 dakika sonra su ile yıkanmalıdır Bu eriyik -9 C ile -51 C arasındaki ısılarda etkilidir
DS2, bilinen bütün kimyasal savaş maddelerini ve pek çok biyolojik maddeyi tesirsiz hale getirir Uygulandıktan sonra 30 dakika içinde C gazlarını Vx gazlarını ve yakıcı gazları etkisiz hale getirir

DS2 personel temizliği için kullanılmaz, yanmaya sebep olacağından STB ile karıştırılmamalıdır Buharların solunulmasından veya eriyiğin cilt veya gözlere temasından kaçınılır DS2 kullanılırken koruyucu maske takılır

STB Temizleme Malzemesi (Kireç Kaymağı) : STB kireç kaymağı tozu, sıvı olarak kullanılmak için suyla, kuru karışım yapmak için kum veya toprakla karıştırılarak kullanılır Sıvı halde iken fırça veya sünger, kuru karışımda ise kürekle kimyasal savaş maddeleri ile kirletilen yüzeylere uygulanır
STB saf olarak kullanılabilirse de genel olarak kuru karışım veya ıslak karışım halinde kullanılır Madeni kısımlar paslandığından bu yüzeyler üzerinde 24 saatten fazla bırakılmazlar

STB, kimyasal reaksiyonla sıvı kimyasal savaş maddelerini tesirsiz hale getirir Sıvı yakıcı gazlarla sulandırılmış kireç kaymağının doğrudan doğruya teması çok kuvvetli bir reaksiyona sebep olur Tutuşma ile buhar meydana getirir Islak karışım biyolojik maddelere karşı etkilidir

Personel temizliği için kullanılınca yangına sebep olabileceğinden DS2 ile karıştırılmaz STB kullanılırken koruyucu maske ve eldiven takılır

Yıkama Sodası (Sodyum Karbonat) : l kg yıkama sodası 10 litre (212 galon) su ile karıştırılarak eriyik yapılır Sonra bu eriyik, kirletilmiş yüzeylere uygulanır
Bu eriyik birçok kimyasal savaş maddelerini tesirsiz hale getirir Özellikle C gazlarına karşı etkilidir Yakıcı ve ayaklanmayı bastırma gazlarına karşı yıkama maddesi olarak kullanılır

Personel temizliği için kullanılmazlar

Kastik Soda : l/2 kg lık kastik soda 10 litre su ile karıştırılır Sonra kirletilmiş yüzeylere uygulanır Bu eriyik, kimyasal ve biyolojik savaş maddelerine etkilidir Yoğunlaştırılmış eriyikler uygulandığı zaman temizleme daha hızlı olur Personel temizliği için kullanılmaz Gerek katı gerekse sıvı halde cilt, gözler ve elbise için tehlikedir Kastik soda, madeni yüzeyleri, özellikle alüminyum ve çelik aksamı bozar ve paslandırır Kastik soda kullanıldığında koruyucu maske takılmalıdır

Yakıt ve Eritkenler : Yakıt, yüzeylere uygulanır ve yakılır Eritkenler ( mazot karusen veya karbontetraklorid) kiri yaymaya dikkat ederek bez parçaları ile uygulanır Yanan yakıt kimyasal maddeleri yok eder Eriyik buharı uzun süre solunulmamalıdır Tehlike meydana getiren tehlikeli buhar yoğunlukları yanma sırasında meydana gelebilir

Su ve Buhar : Su ve buhar yüksek basınç altında uygulanır Sıcak suyun etkisi sabun ve diğer deterjanlar kullanılarak arttırılır Kimyasal ve radyolojik savaş maddeleri ihtiva eden kir yağları giderir Sıcak sabunlu su C gazlarını yok eder Diğer kimyasal ve radyoaktif maddeleri temizler Su ve su haline geçmekte olan buhar bir çukura akıtılır Yer işaretlenir Suyun bir akarsuya akıtılması durumunda akarsu civarındakiler uyarılır

Dank : Toz halinde dank eritici karıştırılır Elde edilen eriyik küçük temizleme cihazlarıyla veya bez üstüpleriyle kirletilmiş yüzeylere sürülür Birkaç saat bırakıldıktan sonra DANK eriyiği sürülen yüzeyler temizlenir Dank yakıcı gazları tesirsiz hale getirir Biyolojik savaş maddelerine karşı oldukça tesirlidir Sinir gazlarına tesir etmez Madenleri paslandırır Dank eriğinin hazırlanmasında eritici olarak kullanılan 4 klorlu asetilen, gerek buhar gerekse sıvı halinde zehirli olduğundan dikkatli bulunmak gerekir Bu eriyik açık havada yapılmalıdır

Sabunlu Su : Elbise ve teçhizatın kimyasal kirlenmesini çıkarmak için sabunlu su sıcak olarak diğer temizleme maddeleri ile birlikte veya yalnız olarak kullanılır

Havalandırma : Kimyasal maddeler ile kirletilen teçhizatın yeterli zaman mevcut olduğu takdirde güneş ve yağmura maruz kalması teçhizatı temizleyebilir

KİŞİSEL TEMİZLEME

Kimyasal bir taarruza maruz kalan bir kişi, ciddi yaralanmalardan hatta ölümden kaçınmak için mümkün olan süratle vücudun açıktaki kısımlarını temizler Eğer temizleme çabuk ve tam olarak yapılmamış ise ilkyardım tedbirleri lüzumludur Vücudun temizlenmesi için uygun malzeme su, sabun veya M - 258 kiti koruyucu merhemidir
Kimyasal maddeler gözlerden daha çok emilirler Zayiattan kaçınmak için gözlerin, yüzün ve maskenin temizlenmesi lüzumludur Temizlenmeye göz, yüz ve maskenin içerisinde bütün kimyasal maddelerin temizliğinden emin oluncaya kadar devam edilir

Ciltten kimyasal maddelerin temizlenmesinde sürat lüzumludur Eğer kimyasal madde cildin içine girerse temizleme veya tesirsiz hale getirme imkansız olabilir

KİŞİSEL TEÇHİZATIN KİMYASAL TEMİZLENMESİ

Koruyucu Maske : Kauçuk maskenin dışı, sıvı kimyasal gazları emeceğinden koruyucu maske kirlendikten sonra hemen temizlenir Maskenin dış kısımları temiz bir bezle temizlendikten sonra su ile yıkanır Maskenin iç kısmı temiz bir bezle temizlenir
Koruyucu maske temizlenirken filtre ve maske süzgeçlerine su geçirilmemesine dikkat edilir Maskeyi temizlemekte DS2 veya diğer eriyikler kullanılır

Elbise :

Kimyasal gaz buharlarına maruz kalmış olan elbise, güneş ışığında 4 ile 8 saat veya bütün bir gece havalandırılmak suretiyle temizlenir Sıvı kirlenmelerde M - 258 Kiti 3 mm çapından daha küçük kimyasal gaz lekeleriyle kirlenen elbiseyi temizlemekte kullanılır

Kimyasal gaz buharlarına maruz kalan kimyasal koruyucu elbise temizlemeyi gerektirmez Çapı 13 cm den daha büyük lekelerle kirlenen koruyucu dış elbiseler ve çapı 3 mm den daha büyük olan lekelerle kirlenen emprenye elbiseler tehlikelidirler Bu durumda elbise çıkarılır ve derhal değiştirilir

Botlar : Deri botlar kirlenmeden sonra mümkün olur olmaz sabunlu su, su veya kireç kaymağı ile temizlenir Temizlendikten sonra yakıcı gazların botlardan geçişini geciktiren koruyucu yağ (dubbing) kullanılır

Madeni Teçhizat : Çelik başlık ve tahkim edevatı gibi kişisel madeni teçhizat kirlendikten sonra mümkün olur olmaz DS2 eriyiği, sabunlu su, benzin kerosen kullanılarak ısıtılarak temizlenir Havalandırma da etkili temizleme vasıtasıdır Sefertası, çatal, bıçak, matara, tabak vb gibi kişisel eşyalar kullanılmadan önce bol sabunlu su ile yıkanır Temiz suda çalkalanarak ve kurulanarak temizlenir Mümkün olduğunda yemek teçhizatı sıcak sabunlu suda kaynatılır Yıkanır, su ile durulandıktan sonra kurutulur

Silahlar : Kirlenen kişisel silahlar ve cephane, temiz bir bezle silinerek temizlenir Temizlendikten sonra silahlar sökülür, yıkanır, çalkalanır, kurutulur ve paslanmayı önlemek için yağlanır

Palaska ve Kütükler : Kimyasal maddelerle hafifçe kirlenen örme palaska ve kütükler, elbiseler gibi, deri botlar gibi temizlenir Çapı 3 mm den büyük sıvı şeklinde kirlenen örme palaska ve kütüklerin temizlenmesinin gecikmesi durumunda hemen değiştirilmesi gereklidir

ARAÇ GEREÇLERİN KİMYASAL TEMİZLENMESİ

Araçlar : Kimyasal dedektör kağıdı ile yapılan kontrolde az kirlendiği anlaşılan araçlar havalandırma suretiyle temizlenir Eğer kirlenme fazla ise DS2, Dank, sabunlu su, eriyikler ve kireç kaymağı ile temizlenir

Araç Şoförü : Aracın kirlendiğini fark eden şoför ve araçta bulunan personel maskelerini takarlar ve bu durum kirlenen saha dışında temizlemeye imkan verinceye kadar görevlerine devam ederler

Silahlar : Silahlar gerek görüldüğü takdirde namlu temizleme eriyiği veya sabunlu suyla temizlenir Cephane ise DS2 veya DANK maddesi mevcut olmadığı takdirde soğuk sabunlu su ile yıkanarak durulandıktan sonra kurutulur IPERRIT cinsinden yakıcı gazlarla kirlenmiş cephanelerin temizlenmesinde kireç kaymağı kullanılmamalıdır

TEMİZLEME MADDELERİNİN BİRLEŞİMLERİ

DS2 : Çözelti % 70 Dietilentriamin, % 28 Metil Süllüloz, % 2 Sodyum Hidroksitten oluşur
STB : % 30 Hipoklorit içeren beyaz renkli kireç kaymağı olup suyla karıştırılarak kullanılabilir
Kostik : 5 litre çamaşır suyu 12 galon suya katılarak elde edilir
Sodyum Hipoklorit : Çamaşır suyunun kimyasal adıdır
Sodyum Karbonat : 5 litre sodaya 12 galon sıcak su konarak elde edilir
Her Nevi Deterjan : Suya çabuk karışabilen sıvı detarjanların tümü kullanılabilir

Kimyasal Savaşla İlgili Bazı Tanımlamalar

Aerosol : Bir gaz ortamında asılı, küçük parçalardan oluşan sıvı veya katı bir maddedir

Atropin : Atropa Belladonna'dan elde edilen bir Alkaloid'dir Sinir sistemindeki belirtileri gidermeye yarar

Konsantrasyon (Yoğunluk) : Bir hacim birimi, havada bulunan savaş gazı ve gizleyici sis miktarıdır Metre küpte miligram olarak ifade edilir ( Cmgm küp )

Taciz Edici Konsantrasyon : Bir savaş gazının koruyucu maske takılmasını gerektiren konsantrasyonuna o gazın "taciz edici konsantrasyonu" denir

Doz : Vücut tarafından alınan veya emilen madde miktarı olup, kimyasal doz miligram olarak ölçülür

Dozaj : Bir canlının maruz kaldığı savaş gazı konsantrasyonu ile o gaza maruz kalan sürenin çarpımına denir Dozaj CXT ile gösterilir ( C ) m2/m 3 olarak gazın konsantrasyonunu, ( t ) ise dakika olarak zamanını gösterir

Kirletme : Zehirli bir kimyasal maddenin insan, eşya veya sahaya uygulanmasına denir

Kirlenme (Kontaminasyon) : Bir kimyasal savaş maddesinin personel, giyecek, teçhizat, silah, mühimmat, araç, malzeme, eşya, bina ve sahalar üzerine tehlikeli miktarda bulaşması olayıdır

Temizleme (Dekontaminasyon) : Eşya ve sahanın üzerindeki ve kimyasal madde kirlenmelerini kimyasal tahrip ile fiziksel yolla kaldırma, örtmek ve diğer yöntemlerle, korunmamış personeli emniyete almaktır

Temizleme Maddesi : Bir kimyasal maddenin kimyasal kirliliğinin fiziksel yollarla kaldırılması, izole edilmesi veya kısaca zararsız hale gelmesini sağlayan maddeye denir

Kimyasal Silah Sistemi : Kimyasal maddeler, mühimmat, püskürtücü aletler ve taşıyıcı araçlar arasındaki bütünleyici ilişki ile kimyasal faaliyetlerin idaresinde uyum sağlamaktır

Kimyasal Madde Simgesi : Herhangi bir kimyasal maddeyi tanıtmak için kullanılan isim koduna denir

Kimyasal Savaş Maddeleri

Yakıcı Gazlar

Fizyolojik Etkileri

Gözlerde sulanma ve yanma,
Gözlerde ışığa karşı duyarlık,
Göz kapaklarının şişmesi,
Öksürük ve boğulma hali,
Gözlerde, boğaz ve nefes borularında iltihaplanma
Ciltte kızarıklıklar, kabarcıklar,
Bulantı ve kusma,

Yapılacak İlk Yardım

Göz kapaklarını açık tutarak bol su ile uzun süre yıkayın
Teninize bulaşan sıvıyı yara temizler gibi sürtmeden silin
Koruyucu merhem sürün
Bol su ile yıkayın
Elbisenizi temizleyin ya da çıkarıp atın

Boğucu Gazlar

Fizyolojik Etkileri

Göğüste darlık ve solunum güçlüğü
Öksürük, gözlerde yaşarma
Yorgunluk, dudaklarda morarma,
Burun ve boğazda tahriş ve akıntı,
Bulantı ve kusma

Yapılacak İlk Yardım

Varsa maske takın
Hastayı rahat, sıcak tutun
Elbiselerini gevşetin
Alkolsüz içecek verin (Çay, Kahve gibi)
Solunum durmuşsa suni teneffüs tatbik edin

Sinir Gazları

Fizyolojik Etkileri

Sebepsiz ağız ve burun akıntısı,
Göğüs tıkanıklığı, solunum güçlüğü,
Görme bulanıklığı, gözbebeklerinin küçülmesi,
Kaslarda seğirme,
Bulantı ve kusma,
Aşırı terleme, idrar tutamama,
Baş ağrısı, denge bozukluğu,
Şaşkınlık, miskinlik,
Sebepsiz sıçrama, çırpınma,
Koma ve ölüm

Yapılacak İlk Yardım

Varsa maske takın
Süratli hareket edin veya ettirin
Tenine bulaşan sıvıyı sürtmeden silin
Bol su ile uzun süre yıkayın
Kirli elbiselerini temizleyin veya çıkarıp atın
Atropin iğnesini sağlık personeline yaptırın
Gerekiyorsa suni teneffüs yapın

Kan Zehirleyici Gazlar

Fizyolojik Etkileri

Burun ve boğazda tahribat,
Titreme ve öksürük,
Göğüs darlığı ve boğulma hali,
Solunumun hızlanması,
Güç ve ağır solunum,
Gözde tahriş ve yaşarma,
Baş ağrısı, baş dönmesi, sersemleme,
Bulantı ve kusma,

Yapılacak İlk Yardım

Varsa maske takın
Temiz havaya çıkın
Maske içine 3-4 dakika ara ile 2 şer ampulden en çok 8 ampul Amilnitrik ampulü (veya benzeri) kırarak koyun
Üzerine sıvı gaz sürülmüşse elbiselerini çıkarın ve havalandırın
Hastayı sakin tutun, yürütmeyin, hastaneye ulaştırın

Kusturucu Gazlar

Fizyolojik Etkileri

Burun ve boğazda tahribat,
Öksürme ve aksırma, salya akması,
Baş ağrısı,
Boğaz ve nefes borusunda şiddetli acı,
Bulantı ve kusma

Yapılacak İlk Yardım

Varsa maske takın
Ağzınızdan salya gelse de maskenizi çıkarmayın
Kusma zorunluluğu varsa maskenin alt kenarını açıp kusun, tekrar taktığınızda içerideki gazı şiddetle üfleyerek çıkarın
Bir süre sonra kendiliğinden iyileşme görülür

Göz Yaşartıcı Gazlar

Fizyolojik Etkileri

Gözlerden bol yaş gelmesi,
Gözleri ovuşturma isteği,
Cilt ve burun içerisinde batma,
Sıcak su kullanıldığında ciltte yanma,
Şiddetli baş ağrısı,
Bulantı ve kusma isteği,

Yapılacak İlk Yardım

Varsa maske takın
Gaz bulutu geçtikten sonra maskenizi çıkarın
Yüzünüzü rüzgara çevirin, elbiselerinizi gevşetin
Gözlerinizi ovuşturmayın, yara temizler gibi silin
Gözlerinizi bol su ile iyice yıkayın
Cilde bulaşmış sıvı gazı sabun ve su ile iyice yıkayın

Uyuşturucu Gazlar

Fizyolojik Etkileri

İlk dört saat içinde,

Görmede bulanıklılık, göz bebeklerinin büyümesi,
Şaşkınlık, uyuşukluk, sersemleme,
Baş dönmesi, işitmede güçlük,
Ağız, dudak ve ciltte kuruma,
Tansiyonun yükselmesi, kalp atışlarının hızlanması,

4-96 saat içinde:

Hareketsizlik, çevreye intibaksızlık,
Gelişi güzel davranışlar, gayesiz dolaşma

Yapılacak İlk Yardım

Gözleri sadece temiz su ile yıkayın
Vücuda bulaşmışsa sabun ve su ile yıkayıp iyice durulayın
Elbiseler ve kirli sahayı bol deterjanlı su ile yıkayın ve tazyikli su ile durulayın
Malzemelerin temizlenmesinde hipoklorid ve alkol kostik eriyikleri kullanılır

Muhtelif Gazlar

Klor ve taklit yakıcı gaz:
Eğitim amacı ile kullanılırlar
Herbesit'ler: Sıvı haldedirler
Turuncu herbesitler; bitkilere aşın etkili olup, İnsan ve hayvanlara etkisi azdır
Beyaz herbesitler; Toprakta uzun süre kalabilirler, kök yoluyla bitkiye girerler, geniş yapraklı otla-etkin olup insan ve hayvanlara etkisizdir