09-20-2012
|
#1
|
Şengül Şirin
|
Domesday Kitabı, Domesday Book, Kıyamet Günü Kitabı
DOMESDAY KİTABI
Domesday kitabı,İngilizce DOMESDAY BOOK Kıyamet Günü Kitabı,İngiltere'de Kral I William'ın emriyle her türlü arazi sahip,mutasarrıf ve zilyedleri ile bu kişilerin elindeki ,farklı hukuki kategorilere ait topraklar ve gelirler,köylüler ve yerleşim merkezleri konusunda 1086'da yapılan sayıma ilişkin özgün kayıtlara ve sayım sonuçları özetine verilen ad Zamanında "İngiltere'nin özelliklerini belirleme " adı altında yürütülen araştırmaya,halk arasında kurtuluşu olmayan hükümle karşı karşıya gelme anlamında Domesday ( bugünkü yazımı doomsday ) adı takıldı Zamanla yaygınlaşan bu ad,12 yüzyıl ortalarında genel bir geçerlik kazandı Araştırma,geniş ayrıntılar içermesi ve çok kısa sürede tamamlanması açısından,ortaçağda gerçekleştirilmiş en çarpıcı idari uygulama olarak kabul edilir
1066'daki Hasting Çarpışmasından sonra İngiltere'yi ele geçiren Normanlar henüz Fransa'da bulundukları dönemde de,10 yüzyıl başlarından sonra Normandiya'da görece sıkı merkeziyetçi uygulamalarla belirlenen bir feodal devlet kurmuşlardı Düklük arazisi üzerinde düklerin otoritesi titizlikle korunuyor belirli aralarla sayımlar yapılıyor ve merkezkaç eğimilerin olabildiğince frenlenmesine özen gösteriliyordu İngiltere'yi merkezi bir savaş önderliği altında,bir çırpıda ele geçiren Normanlar bu özelliklerini yeni ülkelerine de taşıdılar ve erken bir aşamadan başlayarak toprak gelirlerini sıkı denetim altına alan,vergi kaçırma boşluklarını daraltan fief dağıtımı üzerinde kralın yetkilerini korumayı amaçlayan bir feodal sistem kurmaya çalıştılar Çok kapsamlı bir arazi ve gelir sayımı olarak Domesday Kitabı,bu çabanın en önemli araçlarından oldu Somut olarak,1086'da yaygın hoşnutsuzluklara karşı koyarak yürütülen sayım çalışmaları için kraliyet görevlilerinden oluşan yedi ya da sekiz kurul görevlendirilmişti Her biri ayrı bir bölgede çalışma yapan bu kurullar bölgelerine giren illerde krala ait topraklar ile doğrudan krala hizmet yoluyla arazilerini ellerinde tutan büyük kiracılara ait topraklar konusunda ayrıntılı bilgiler derlediler Kraliyet katiplerinin bu belgelere dayanarak çıkardığı özet sonradan kitap biçiminde toplandı
Northumberland,Durham,Westmorland ve Cumberland ile Lancashire'ın kuzey kesimi dışında İngilteredeki bütün illeri kapsayan Domesday Kitabı,her zaman tekil biçimde anılmasına karşın,gerçekte birbirinden oldukça farklı iki ciltten oluşur Büyük Domesday ( Great Domesday) olarak bilinen cilt,Essex,Norfolk ve Suffolk dışında sayım yapılan bütün illere ilişkin kayıtların son özetlenmiş biçimini içerir Kraliyet görevlilerinin bu üç ille ilgili olarak Winchester'a gönderdiği raporlar ise,tam ve kısaltılmamış biçimde Küçük Domesday ( Little Domesday) olarak bilinen ikinci ciltte yer alır Bazı nedenlerden dolayı hiçbir zaman özetlenmeyen ikinci cilt,sonradan olduğu gibi birinci cilde eklenmiştir
Kaynak;AnaBritannica cilt 10 frmsinsi netiçin derlenmiştir
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır
|
|
|
|