|
Prof. Dr. Sinsi
|
Anadolu Selçuklu Devleti Ve Beylikler Dönemi'nde Kültür Ve Medeniyetler Hakkında
Anadolu Selçuklu Devleti ve Beylikler Dönemi'nde Kültür ve Medeniyetler Hakkında
Anadolu Selçuklu Devleti ve Beylikler Dönemi'nde Kültür ve Medeniyetler Hakkında
Devlet Yönetimi
Devletin başında sultan bulunmaktaydı Ülke, sultan ve ailesinin ortak malıydı Sultan aynı zamanda ordununu komutanıydı Sultanın temel görevi, halkın güvenliğini sağlamak, halkının mutluluğunu ve huzurunu korumaktı
Devlet işleri divanda görülmekteydi Divana sultan başkanlık ederdi Sultandan sonra en yetkili kişi vezirdi Sultan olmadğında divana vezir başkanlık ederdi
Devletin ilk başkenti İznik'ti I Haçlı seferinden burası kaybedilince merkze Konya'ya taşındı Ülke toprakları eyelatlere (il) ayrılmıştı İller, valiler tarafından yönetilmekteydi Selçuklularda, sultan çoçukları melik ünvanıyla illere gönderilirdi Burada yöneticilik yapan meliklerin başında ise onlara hocalık yapan atabeyler bulunmaktaydı Bu şekilde melikler devlet yönetimi konusunda bilgi ve tecrübe sahibi olmaktaydıVilayetlerde güvenlik işlerinden subaşılar sorumluydu Adalet işlerine ise kadılar yürütmekteydi
Ordu Yönetimi
Anadolu Selçuklu Devleti'nde ordu;
A)Hassa Ordusu
Padişaha bağlı maaşlı askerlerdir
B)İkta Ordusu (Tımarlı Sipahi)
Toprak sahipleri tarafından yetiştirilen askerler
Beyliklerin gönderdiği askerlerden oluşmaktaydı
Bunun yanı sıra donanma önemli bir yere sahipti Alanya ve Sinop'ta tersanelerde yapılan gemilerle ülke güvenliği sağlanmış sve ticari faaliyetlerin güvenli bir şekilde yapılması sağlanmıştır
Sosyal ve Ekonomik Hayat
Türkler, Anadolu'da yaptıkları eserlerle sosyal ve ticari hayatın canlılık kazanmasında büyük rol oynadılar Anadolu'yu bayındır hale getirdiler Yeni şehirler kurdular
Anadolu Selçuklu Devleti döneminde halk, göçebe, köylüler ve şehirliler şeklinde üç kısıma ayrılmaktaydı Göçebe olanlar hayvancılıkla, köylüler tarımla, şehirliler ise ticaretle uğraşmaktaydı Ülke ekonmisi büyük oranda tarim ve hayvancılığa dayanmaktaydı
Ticaret de önemli bir yere sahipti Selçuklu sultanları, ticareti geliştirmek için kervansaraylar yaptırmışlardır Ticaret kervanlarının güvenliğini sağlamak için bazı önlemler almışlardır Zarara uğrayan ticaret kervanlarının zararlarını karşılamışlardırTicaret kervanları buralarda üç gün ücretsiz kalabilmekteydi
Şehirde sanatla uğraşan kişilerin kurdukları Ahi Teşkilatı ticaretin gelişmesinde önemli bir yere sahiptir Ahilik teşkilatında aynı meslekle uğraşanların kurdukları Loncalar (esnaf grupları) bulunmaktaydı
Loncaların Faaliyetleri (Ahilik Teşkilatı)
Ürettikleri malların kalitesini ve fiyatlarını kontrol etme
Faaliyet alanlarıyla ilgili kalifiye işçi ihtiyacını karşılamak
Ahi teşkilatında her mesleğin başında en yaşlı ve saygın kişi Ahi Reisi olarak bulunmaktaydı Ahi teşkilatı, toplumsal birliği ve beraberliğin oluşmasını sağlamış ev İslamiyetin Anadolu'da yayılmasına katkıda bulunmuştur
Din ve İnanış
Nüfusun çoğunluğunu Müslüman ve Türkler oluşturmaktaydı Ülkede Hıristiyan ve Süryaniler de bulunmaktaydı Herkes inancını rahatlıkla yaşayabilmekteydi Anadolu'da hoşgörü kültürü hakimdi
Yazı, dil ve edebiyat
Türkiye Selçuklu Devleti döneminde, bilim dili Arapçaydı Resmi dil ve edebiyat dili ise Farsaçydı Arap alfabesi kullanılmaktaydıSultan ve halk Türkçe konuşmaktaydı Sultanlar, eğitime büyük önem verdiler Medrese ve kütüphaneler yaptırdılar Bilginleri korudular Tokat, Kayseri ve Konya önemli billim merkezleriydi Bu dönemde Muhiddin Arabi ve Mevlana gibi önemli bilginler yetişmiştir
Beylikler döneminde ise Türkçe önem kazandı Karamanoğu Mehmet Bey, "Bundan sonra divada, dergahta, meclis ve meydanda, Türkçe'den başka dil kullanılmayacaktır" fermanıyla, Anadolu'da ilk defa Türkçe'yi resmi dil olarak ilan etti (1277) Bu dönemde yaşayan Yunus Emre ise şiirlerini halkın kolaylıkla anlayacağı bir Türkçe ile yazmıştır
Bilim ve Sanat
Türkiye Selçuklu Devleti ve beylikler Anadolu'da çok sayıda medrese, han, hamam, cami, kervansaray, imaret, çeşme, su kemeri, darüşşifa ve köprü gibi mimari eserler yaparak Anadolu'nun bilim kültür ve sanat alanında gelişmesini sağladılar Yaptıkları medreselerde dini bilgiler, matematik, astronomi, fizik, ve tıp alanlarında eğitim verdiler
Anadolu Selçuklu Devleti ve beylikler döneminde yapılan eserler
-İnce Minareli Medrese, Karatay Medresesi - Konya
-Şifaiye medresesi, Buruciye Medresesi, Çifte Minareli Medrese, Gök Medrese - Sivas
-Çifte Minareli Medrese - Erzurum
-Kayseride Hond Hatun ve Hatuniye Medreseleri
-Erzurum Ulu Camii - Saltuklar
-Divriği Ulu Camii - Mengücekliler
-Tokat Yağıbasan Medresesi - Danişmentliler (Anadolu'da yapılan en eski medresedir)
-Divriği Külliyesi - Mengücekliler (Anadolunun en eski külliyesidir) Küliye: Cami, medrese, hastaneden oluşan yapılar
Ayrıca,bunun yanında,Selçuklular çinicilik, dokumacılı, hat sanatı, maden işçiliği de gelişmişti İznik, çinileri ile ünlü bir yerdir
|