|
Prof. Dr. Sinsi
|
Şehirlerimiz Hangi Olaylar Sonrasında İsimlerini Almıştır Şehirler Adnı Nası Almıştır
KARACABEY
Kasaba adını, Osmanlı tarihinde çok büyük kahramanlıklar gösteren ve Fatih Sultan Mehmet zamanında Belgrad Savaşı'nda ölen Karacabey'den alır
KARACASU
Aydın'ın ilçesi Selçuklular zamanında adı ''Yenişehir''di Osmanlılar bunu Karacasu olarak değiştidi
KARAMAN
Eski çağlarda Karaman'ın adı ''Laranda'', Selçuklular ve Osmanlılar zamanında ise ''Larende'' idi Selçuklulardan sonra kente hakim olan Karamanoğulları Beyliği'nin başkenti olduğu için, kente daha sonra Karaman adı verildi
KARAMÜRSEL
Türklerde ''Kara'' lakabı uğurlu sayılır Osmanlıların ilk kaptanı deryası olan Mürsel Bey'e gösterdiği başarılar üzerine ''Kara'' lakabı verildi ve adı Karamürsel Bey oldu İzmit Körfezi'nin güney taraflarının fethindeki başarıları nedeniyle bu kıyıları koruma görevi ona verildi ve yeni kurulan yerleşim yerine de Karamürsel adı kondu
KAHRAMANMARAŞ
Kahramanmaraş kenti tarihinde, Sino, Germanicia, ve Markasi gibi isimler aldı Maraş sözcüğünün Markasi'nin halk dilindeki değişimlerden türediği sanılıyor Kent halkı 11 Şubat 1922'de Maraş'ı düşman işgalinden kurtardı Bu yiğitçe savaşımın anısı onuruna, bir yasayla kentin adı Kahramanmaraş yapıldı
KALECİK
Ankara'nın ilçesi Kent adını eteğinde kurulduğu kaleden alır
KARS
Kent adını İÖ 130-127 yıllarında Kafkas Dağları'ndan kuzeyinden gelerek yöreye yerleşen Karsak oymağından alır
Kaşgarlı Mahmud, Kars sözcüğünün deve yada koyun yününden yapılan elbise, Buharalı Şeyh Süleyman ise şal kuşak anlamına geldiğini yazar
Coğrafya yazarlarından Batlamyus'un ''Korsa'' diye söz ettiği yerin Kars olduğu sanılıyor
Tarihçi Strabon ise Kars'tan ''Korzene'' şeklinde söz eder
KASTAMONU
Tarihin çok eski çağlarında bu ilin olduğu yerde Tumanna adında bir kent vardı Gas-Gas adı verilen savaşçı ve deri elbiseler giyen bir kavim bu kentte yaşıyordu Gas ve Tuman sözcüklerinin birleşmesinden doğan ''Gastuman'' zamanla Kastamonu'ya dönüştü
KAŞ
Antalya'nın ilçesi Eski adı ''Andifli'', Yunanlılar zamanında ''Antiphellus'', daha eski çağlarda ''Hapasas'' veya ''Apasas''dı İlçenin karşısındaki Meis Adası'na hilal şeklinde görülmesinden dolayı Kaş denildiği söylenmektedir
KAYSERİ
Hitit İmparatorluğu zamanında şimdiki Kayseri'nin güneybatısına düşen ''Mazaka'' adında bir kent bulunuyordu Kenti ele geçiren Romalılar ona Kayser, yani imparator şehri anlamına gelen ''Kaysarea'' adını taktılar Araplar ise ''Kayseriye'' şekline çevirdiler 20 yüzyıl başlarına kadar kentin adı Kayseriye diye yazılır, konuşma dilinde ise Kayseri şeklinde geçerdi Kayseri adı resmi olarakta kabul edildi
KEMALİYE
Erzincan'ın ilçesi Eski adı Eğin'di Cumhuriyet döneminde Atatürk'e ithafen Kemaliye oldu
KEMALPAŞA
İzmir'in ilçesi Eski adı Nif'dir Yeni adını Atatürk'ten alır
KIRIKKALE
Kırıkkale adı, şimdiki il merkezinin kuzeyinde bulunan Kırık Köyü ile il merkezinin ortasındaki Kaletepe Höyüğü'nün birleşmesiyle oluşmuştur
Birbaşka kaynağa göreyse kentin adı, ''Kırık'' Köyü'nün ve yakınındaki ''Kürigin Kale''nin adlarından kaynaklanır
KIRKAĞAÇ
Manisa'nın ilçesi 1350 yılında Türk Kalbuz Aşiretleri tarafından kurulmuştur Kırk çadır halkından oluşan bu aşiret, kırk tane ağacın dibine yerleştikleri için o günden beri kentin adı Kırkağaç'tır
KIRKLARELİ
Eski adı ''Kırk Kilise'' anlamına gelen ''Saranta Eclessies''di Türkler kenti ele geçirince adını Türkçe karşılığı olan ''Kırk Kilise''ye çevirdiler 1924'te Kırk Kilise adı ''Kırklareli''ne çevrildi
KIRŞEHİR
Selçuklular tarafından kurulduğu için, Türkçe olan adını bugüne kadar devam ettirmiştir
KOCAELİ
Bu bölge adını, bölgeyi fethe çalışan Akça Koca'dan alır, ''Akça Koca'nın Yurdu'' anlamındadır
KORKUDELİ
Antalya'nın ilçesi Romalılar ve Bizanslılar zamanında adı ''İstanos'' idi Sultan Korkud'un oturduğu yerdir ve onun ismini taşır
KONYA
Konya'ya ilk yerleşen Hititlerdi O zamanki adı bilinmiyor İS 47,50 ve 53 yıllarında Hırıstiyan azizlerinden St Paul kenti ziyaret etti ve şehir önemli bir dinsel merkez olarak gelişti Bu nedenle Hırıstiyanlar ona ''İsa'nın tasviri'' anlamına gelen ''İkonyum'' adını verdiler Harun Reşid'in ordusu burayı ele geçirince adını ''Kuniye''ye çevirdi Bu isim Türk dilinde Konya'ya dönüştü
KÜTAHYA
Frikyalıların zamanında kente ''Katyasiyum'' yada ''Katiation'' deniliyordu Bugünkü Kütahya adıda buradan gelmektedir
MALATYA
Hititler zamanındaki adı ''Meliddo'' idi Malatya ismi buradan geliyor
MANİSA
Manisa adı Yunanca olduğu sanılan ''Magnesya''dan geliyor Türkler kente önce Magnesya, sonra da Manisa dediler
MARDİN
Mardin adı Süryani dilindeki ''Marde''den geliyor Kente Romalılar ''Maride'', Araplar ''Mârdin'', Türkler ise Mardin dediler
MUDANYA
İlk adı ''Mirlea''dır Makedonyalıların yakıp yıktığı kenti, Bitinya Kralı Prusias yeniden kurdu ve buraya karısının adını vererek ''Apemia'' dedi Haçlı seferlerinde Latinlerin eline geçen kent ''Montanya'' adıyla anıldı Türkler ''Montanya'' ismini bugünkü Mudanya'ya çevirdiler
MUĞLA
Eski adının ''Mobolla'' olduğu sanılıyor Kimi kaynaklara göreyse Muğla'nın eski adı Gökbel'de akan Çine Çayı'ndan yani Marsyas'dan kaynaklanıyor
MUŞ
Bir söylentiye göre, Muş adının kökeni Süryani dilindeki ''Suyu bol'' anlamına gelen ''Muşa''dan, diğer bir söylentiye göreyse kentin kurucusu Muşet'ten geliyor
NALLIHAN
Osmanlı vezirlerinden Nasuh Paşa, Bağdat'tan İstanbul'a dönerken, Nallıhan yakınlarında büyük bir han yaptırdı 1599'da yapılan bu handan sonra kentin nufusu hızla çoğalmaya başladı Bugünkü Nallıhan, ismini işte bu handan alır
NEVŞEHİR
18 yüzyıla kadar küçük bir köydü ve adı ''Muşkara'' idi Bu köyden yetişen Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, doğduğu köyü büyütüp, ileri bir kasaba haline getirdi ve bu kente ''Yeni Şehir'' anlamına gelen ''Nevşehir'' adını verdi
NİĞDE
Niğde adının kökeni oldukça karanlık Anamur yakınlarında oturan İlkçağ kavimlerinden Nagidoslular tarafından kurulduğu için bu adı aldığı söylenir İslam yazarları, kentin adını önce ''Nekide'' şeklinde yazmışlar, sonunda bu ad ''Nikde'' şeklini almıştır Cumhuriyet devrinde de bu sözcük, Niğde'ye dönüşmüştür
ORDU
Sinop'tan gelen Miletli göçmenlerce ''Kotyora'' adıyla kuruldu Bugünkü Ordu, kentin 5 Km güneydoğusundaki Eskipazar Köyü'nün bir iskelesi idi ve Bucak adını taşıyordu Eskipazar'ın önceki adı Bayramlı, daha önceki adı ise Ordu'dur XVIII yüzyılda Bayramlı büyükçe bir kasaba iken, yıldızı sönmeye başladı ve iskelesi Bucak gelişti 1869'da da Bucak adı değiştirildi Bayramlı'nın eski adı olan ''Ordu'' kullanılmaya başlandı
ORHANGAZİ
Kurucusu, Osmanlı Devleti'nin ikinci sultanı, Osman Bey'in oğlu Orhan Bey'dir ve adını ondan alır
OSMANELİ
Bilecik'in ilçesi Adını, ilk Osmanlı sultanı Osman Bey'den alır
PAZAR (Rize)
Pazar adını 1928 yılına kadar "Atina" olarak kullanıldığı yöre yaşlıları tarafından dahi bilinmektedir Bu adın kaynağına ilişkin bir çok söylenti vardır Yunanlı tarihçi filozof Filavinus Arrianus (95-175) ilçeden şöyle bahseder: "Gerçekten Karadeniz'de bu isme sahip olan bir yer var Yunan Tanrıcası Athena'nın tapınağının olduğu bu yöreye, tapınağın adından dolayı Atina denilmiştir Bir de terk edilmiş kale var Liman fazla gemi barındıramaz ama onları rüzgardan korur"
Kemal Karadenizli "Trabzon" adlı eserinde Pazar'dan şöyle söz eder : "Burası eski bir kasaba olup, putperestler zamanında tapındıkları mabuta; Petra (Entas) denildiği için adı "Atina" kalmıştır Yunan prenslerinden biride Karadeniz seyahatine çıktığında, ilçe önlerine gelince Pazar'ın denizden görünüşünü beğenmiş, yöreyi Atina gibi meşhur bir şehir zannettiğinden "Atuna" ve "Atnus" olarak adlandırmıştır
Ayrıca Doğu Karadeniz'de Rumca sanılan bir çok ismin "Lazca" kökenli olduğu ileri sürülmektedir Buna göre Atina adı, Lazcada ''Gölgelerin olduğu yer'' anlamına gelen ''Athenia'' dan türemiştirYöreye Pontus Krallığı döneminde "Sonnica"adı verilmiş, Romalılar "Pontus Palomeniacos", Bizanslılar ise "Khaldei" demişlerdir
RİZE
Rize'nin adının nereden geldiğine dair birçok söylenti vardır Bir söylentiye göre, şehrin adı Rhizios'tan gelmektedir Yörede bol pirinç yetiştirilmesinden dolayı kentin yakınından geçen çaya, Yunanca pirinç anlamına gelen ''Rhizios'' denmiş Diğer bir söylentide de, söz konusu çay Rumca da ''dağ eteği'' anlamına gelen ''Rhiza'' diye anılmakta, kent de adını buradan almaktadır Bir başka söylentide ise Rize'nin , Lazca "insanların ve askerlerin toplandığı yer" anlamına gelen ''Rhizalion'' kelimesinden türediği görüşü savunulmaktadır
SAKARYA
Adını sınırları içinde akan Sakarya Irmağı'ndan alır
SAMSUN
Kent, İÖ VIII yüzyılda Milet göçmenleri tarafından kuruldu Eski adı''Amisos'' Samsun sözcüğü, Amisos'un halk dilinde değişmiş biçimidir
SELÇUK
Adını Selçuk Türkleri'nden alır
SEYİTGAZİ
Eskişehir'in ilçesi Adını, kasabada bulunan Seyit Battal Gazi Türbesi'nden alır
SIVAS
Adını nereden aldığına dair bir kayıt yok Bir söylentiye göre Pontos kraliçesi Pythodoris'in ''Sebasteia'' adını verdiği kent, Roma İmparatorluğu'nun bölünmesiyle Bizans'ın payına düşmüş, Bizanslılarda ona ''Sebostos'' demişlerdir
Bir başka söylentiye göreyse Sivas adı, ''Sipas''tan gelir Eski çağlarda, kentin şimdiki yerinde ''Sipas'' denilen üç gözlü bir pınar varmış Gözlerden biri ''Tanrı'ya şükranı'', biri ''ana babaya saygıyı'', biri de ''küçüklere sevgiyi'' simgeliyormuş İnsanlar bu üç erdemi yitirince pınar kurumuş, kent de yoksullaşmış ''Üç göz'' anlamına gelen ''Sipas'' daha sonra kentin adı olmuş, bu isimde zamanla ''Sıvas'' a dönüşmüş
SİDE
Antalya'nın ilçesi ''Side'' sözcüğü eski Anadolu dillerinde ''Nar'' anlamına gelir Kimi kaynaklara göre Toros'un kızı Panfiliya, Side kentinin isim anasıdır
SİİRT
Keldani aslından geldiği öne sürülen ''Siirt'' sözcüğünün ''Şehir'' anlamını taşıdığı sanılıyor
SİLİVRİ
İstanbul'un ilçesi olan kenti, ''Silimbrea'' adıyla Megaralı göçmenlerin kurduğu söylenir Silivri adıda, Silimbrea sözcüğünün halk dilinde değişmiş şeklidir
SİMAV
Kütahya'nın ilçesi Kentin ilk ve orta çağlardaki adı ''Synaos''tu Şimdiki Simav adı bundan türemiştir
SİNOP
Bazı kaynaklara göre Sinop, İÖ 1300-1200 yılları arasında Amazonlar tarafından kurulmuş, ismini de Hitit metinlerine göre ''Sinova'' adlı Amazon kraliçesinden almıştır
ŞANLIURFA
Eski adı ''Orhoe'' yada ''Orhai''dir Sonradan bu ad araplar tarafından ''Roha''ya çevrilmiştir Urfa sözcüğü, Orhoe'nin halk dilinde değişmiş şeklidir Urfa adı Kurtuluş Savaşı'ndaki yararlıkları nedeniyle Şanlıurfa yapıldı Urfa'ya ''Peygamberler Şehri''de denir Selevkos Krallığı zamanındaki adı ise ''Edessa'' idi
ŞEBİNKARAHİSAR
Giresun'un ilçesi Kent ''Şebin'' adını, bir zamanlar işletilmiş bulunan yakınındaki Şap yataklarından alır
ŞIRNAK
İslam inancına göre, Tufan'dan sonra Nuh'un gemisi Cudi Dağı'na inmiş, Nuh'un dağın eteğinde kurduğu kente de ''Şehr-i Nuh'' adı verilmiş Bu ad önce ''Şernah''a, sonra da ''Şırnak''a dönüşmüştür
TARSUS
İçel'in ilçesi Kenti, Asuri hükümdarı Sardanapal'ın kurduğu söylenir ama aslında geçmişi çok daha eskidir Kent adı, eski devirlerden beri değişmemiştir
TEKİRDAĞ
Bugünkü Tekirdağ'ın yerinde eskiden Rhaedestus kenti vardı Kimler tarafından, ne zaman kurulduğu bilinmiyor Kente, XII yüzyılda Venedikliler yerleştiler ve adına Rodosto dediler Tekirdağ bugünkü adını, kıyı boyunca uzanan Tekirdağı'ndan alır
TİREBOLU
Giresun'un ilçesi Kent kurulduğundan beri üç bölüme ayrılmış olduğundan eski adı ''Üç Şehir'' anlamına gelen Tripolis'di Bugünkü ismi de bu sözcükten gelir
TOKAT
Tokat bölgesindeki Gümenek'in eski çağlardaki adı Komana Pontika idi Kimi kaynaklara göre Tokat, ''Pontika'' sözcüğünün zamanla halk dilinde değişmiş şeklidir
TRABZON
Eski bir tarihe sahip Adı Anadolu'nun eski dillerindeki ''Trapezus'' sözcüğünden gelir, anlamı ''Dörtköşe'' demektir Ve kente, derin vadiler üzerindeki düzlüğe oturmuş kalesinin dört köşe biçiminden dolayı bu isim verilmiştir
TUNCELİ
Eski adı Dersim idi Kentte bazı maden yatakları bulunur, bu nedenle Cumhuriyet Dönemi'nde Tunceli adı verilmiştir
UŞAK
Türkler yöreyi ele geçirdikten sonra kente ''Uşşâk'' adını verdiler ''Uşşâk'' Arapça'da ''aşıklar'' anlamına gelir ''Uşşâk'', sonradan Uşak'a dönüştü
UZUNKÖPRÜ
Uzunköprü, adını Ergene üzerinde, 2 Murat tarafından yaptırılan köprüden almıştır
ÜNYE
Ordu'nun ilçesi Kentin bugünkü adı eski adı olan ''Oenoe''den gelir
ÜRGÜP
Nevşehir'in ilçesi Ürgüp’de tarihsel süreç içerisinde çok sayıda isme sahip olmuştur Bizans Döneminde Osiana (Assiana), Hagios Prokopios; Selçuklular Dönemi’nde Başhisar; Osmanlılar zamanında Burgut Kalesi; Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren de Ürgüp adıyla anılmıştır
VAN
Bazı kaynaklara göre kenti İÖ 19 yüzyılda Asur Kraliçesi Semiramis kurdu Bunun için kente ''Şahmirankent'' adı verildi İÖ 9 yüzyılda buraya yerleşen Urartular ise kente ''Tuşpa''adını verdiler Daha sonra İranlılar devrinde kenti ''Van'' adında bir vali bayındır hale getirdi Bugünkü adını bu validen alıyor
VEZİRKÖPRÜ
Samsun'un ilçesi Köprülü Mehmet Paşa ve Köprülü Fazıl Ahmet Paşa gibi iki ünlü vezir yetiştirdiği için, eski adı Köprü olan kasabaya sonradan, Vezirköprü ismi verildi
YOZGAT
Bir söylentiye göre, Yozgat ilinin kurucuları olan Çapanoğulları 18 yüzyılda Horasan'dan göç ederek Yozgat yöresine gelmiş ve burayı beğenerek yerleşmişlerdir Yöredeki yaylalarda ''yoz''larını (sürülerini) otlatan Çapanoğulları, ''yoz'' sözcüğü ile, ''kent'' anlamına geldiği ileri sürülen ''gat'' sözcüğünü birleştirerek kente ''Yozgat'' adını vermişlerdir
Bir başka söylentiye göreyse, Çapanoğlu Ömer Cabbar Ağa sürülerini otlatırken, nur yüzlü bir adam gelip su ister Ömer Cabbar Ağa'da, ona bir testi süt verir Sütü içen adam, Ömer Cabbar Ağa'nın sırtını sıvazlar, ''yozuna yoz katılsın'' der Kentin adı önce ''Yoz-kat'' , sonrada '' Yozgat'' olur
YUNAK
Konya'nın ilçesi Hamam anlamına gelir
ZİLE
Tokat'ın ilçesi Zile'nin eski adı ''Zelay''dı Zamanla değişime uğrayan sözcük, bugünkü Zile halini aldı
ZONGULDAK
Adını ''bataklık'' ya da ''sazlık'' anlamına gelen ''Zongalık''tan aldığı söylenir Bu ad, Cumhuriyet'in ilanından sonra ''Zonguldak'' biçiminde kullanılmıştır
|