Edebi Sanatlar - Edebi Sanat Yıllık Ödev Edebi Sanatın Şiirleri Üzerinde Örnkleri

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-11-2012

Edebi Sanatlar

MECAZ Bir sözün, asıl anlamından başka bir anlamda kullanılmasıdır
Örnekler:
"Kara bulutlar sarmıştı yurdumun ufkunu"
Bu dizede "kara bulutlar" sözü "tehlike, kötülükler" anlamında kullanılmıştır
"Otomobil uçar gider" dizesindeki "uçmak" fiili de mecaz anlamda kullanılmıştır
BENZETME (TEŞBİH)
Ortak yönleri olan iki kavramdan, zayıf olanın güçlü olana benzetilmesidir

Bazı ders kitaplarımız tuğla gibi kalındı
Çocuğun parmakları kibrit çöpü kadar inceydi

Tam bir benzetmenin dört öğesi vardır:

Benzetilen: arslan
Benzetme Yönü: kuvvet
Benzetme Edatı: gibi

* Bazı benzetmelerde benzetme yönü söylenmeyebilir:
Örnekler:

Çamaşırlar kar gibi olmuş
Boru gibi sesi vardı
Bu kadın tam bir yılan

* Kimi benzetmelerde ise yalnız "benzeyen" ve "kendisine benzetilen" olmak üzere iki öğe yer alır Beliğ teşbih (teşbih-i beliğ) adını alan bu benzetmeler, edebiyatta en sık kullanılan benzetme çeşididir
Örnekler:
Gül yüzün neden gülmüyor?
Benzeyen: yüz
Benzetilen: gül

İnci dişleriyle gülümsüyor

Örnek Soru:

Aşağıdaki dizelerin hangisinde dört öğesi de bulunan bir "teşbih" vardır?

A) Her hatıra bir damla yaş oldukça gözümde
B) Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi
C) Canlandı hayalimde o mazideki yazlar
D) Her gölge bir insan kadar inceydi, derindi
E) Ben böyle değildim, bu deniz böyle değildi
(1995/ÖYS)
Çözüm: B ve D seçeneklerindeki dizelerde "teşbih" (benzetme) var

B'de "deniz", "ejder"e benzetiliyor

Bu benzetmenin iki öğesi var: benzeyen, kendisine benzetilen

D'deki benzetmenin dört öğesi de var

Dört öğesi de olan böyle teşbihlere "mufassal teşbih" adı verilir

Yanıt: D

09-11-2012	#4
Prof. Dr. Sinsi	Edebi Sanatlar - Edebi Sanat Yıllık Ödev Edebi Sanatın Şiirleri Üzerinde Örnkleri Edebi Sanatlar MECAZ Bir sözün, asıl anlamından başka bir anlamda kullanılmasıdır Örnekler: "Kara bulutlar sarmıştı yurdumun ufkunu" Bu dizede "kara bulutlar" sözü "tehlike, kötülükler" anlamında kullanılmıştır "Otomobil uçar gider" dizesindeki "uçmak" fiili de mecaz anlamda kullanılmıştır BENZETME (TEŞBİH) Ortak yönleri olan iki kavramdan, zayıf olanın güçlü olana benzetilmesidir Bazı ders kitaplarımız tuğla gibi kalındı Çocuğun parmakları kibrit çöpü kadar inceydi Tam bir benzetmenin dört öğesi vardır: Benzetilen: arslan Benzetme Yönü: kuvvet Benzetme Edatı: gibi * Bazı benzetmelerde benzetme yönü söylenmeyebilir: Örnekler: Çamaşırlar kar gibi olmuş Boru gibi sesi vardı Bu kadın tam bir yılan * Kimi benzetmelerde ise yalnız "benzeyen" ve "kendisine benzetilen" olmak üzere iki öğe yer alır Beliğ teşbih (teşbih-i beliğ) adını alan bu benzetmeler, edebiyatta en sık kullanılan benzetme çeşididir Örnekler: Gül yüzün neden gülmüyor? Benzeyen: yüz Benzetilen: gül İnci dişleriyle gülümsüyor Örnek Soru: Aşağıdaki dizelerin hangisinde dört öğesi de bulunan bir "teşbih" vardır? A) Her hatıra bir damla yaş oldukça gözümde B) Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi C) Canlandı hayalimde o mazideki yazlar D) Her gölge bir insan kadar inceydi, derindi E) Ben böyle değildim, bu deniz böyle değildi (1995/ÖYS) Çözüm: B ve D seçeneklerindeki dizelerde "teşbih" (benzetme) var B'de "deniz", "ejder"e benzetiliyor Bu benzetmenin iki öğesi var: benzeyen, kendisine benzetilen D'deki benzetmenin dört öğesi de var Dört öğesi de olan böyle teşbihlere "mufassal teşbih" adı verilir Yanıt: D