09-11-2012
|
#2
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Sürtünme Nedir? Sürtünmenin Hayatımızdaki Yeri Ve Önemi Nedir?
Hareket halindeki bir cisme hareketi ile zıt yönde etki eden kuvvete sürtünme kuvveti denir
Sürtünme kuvveti; yüzey ile cisim arasında, cismin hareketini zorlaştıran veya engelleyen bir
kuvvettir
DİKKAT!!!: Sürtünme kuvveti, cismin hareketi ile zıt yönde oluşur
Sürtünme kuvveti;
* Sürtünen cisimlerin cinsine bağlıdır
* Pürüzlü yüzeylerde daha büyüktür
* Cismin ağırlığına bağlıdır
* Cismin hızını azaltır
* Cisimlerin hareketine karşı koyan bir kuvvettir
DİKKAT: Sürtünme temasa gerektiren bir kuvvettir
Sürtünme kuvveti;
* Hareketli cisimleri durdurmaya,
* Duran cisimlerin ise hareketini engellemeye çalışır
* Cisimleri harekete geçirebilmek için sürtünme kuvvetine eşit ya da daha büyük kuvvet
uygulamak gerekir
HAVA DİRENCİ
Hava ortamında hareket eden cismin, hareketini zorlaştıran kuvvete hava direnci denir
Hava direnci;
* Temas kuvvetlerinden biridir
* Cisim yüzeyi ile, hava arasındaki sürtünme sonucunda meydana gelir
* Cismin hareket yönü ile ters yönde olduğu için hızını azaltır
* Cisim ne kadar hızlı hareket ederse hava direnci o kadar büyük olur
ÖRNEKLER
1 Hava direnci; paraşütle atlayan birinin hızını azaltarak güvenli bir şekilde yere inmesini sağlar
2 çok hızlı uçan jet uçakların kısa pistlere inerken, paraşüt açarak durmasını kolaylaştırır
3 hava taşıtlarının hava ile temasını azaltmak için burun kısmı sivri olarak tasarlanır
SU DİRENCİ
Su içerisinde hareket eden cismin hareketini zorlaştıran kuvvete su direnci denir
Su direnci;
* Temas kuvvetlerinden biridir
* Su içindeki cismin yüzeyi ile su arasındaki sürtünme sonucunda meydana gelir
* Cismin hareket yönü ile ters yönde olduğu için hızını azaltır
* Suyun yoğunluğu arttıkça su direnci artar
SÜRTÜNME KUVVETİ GÜNLÜK YAŞANTIMIZI NASIL ETKİLER
* Bir yere tutunmadan, güvenli bir şekilde ve kaymadan yürüyebilmemizi ayakkabı tabanımızla
yer arasındaki sürtünme kuvvetine borçluyuz
* Sürtünme kuvveti sayesinde cisimler bıraktığımız yerde kalır
* Otomobilinizin frenlerini sıktığınızda, fren pabuçları tekerleğin metal kısmına doğru çekilerek
bastırılır Aralarındaki sürtünme artar ve otomobil durur
SÜRTÜNME KUVVETİNİ AZALTAN VE ARTIRAN YÖNTEMLER
* Makine parçalarının sürtünerek aşınmasını önlemek için yüzeyler arasında yağ kullanılır
* Bir çok ağır makinelerin hareketini kolaylaştırmak için altına tekerlek konarak, sürtünen
yüzeyler küçültülür Bunun sonucunda sürtünme azalır
* Kışın karlı ve buzlu yollarda kaymadan hareket edebilmek için;
I Ayakkabı ve botların tabanlarının girintili, çıkıntılı olması,
II Taşıtlara çivili lastik ya da zincir takılması gerekir Böylece yüzeyler arasındaki sürtünme
kuvveti artırılır
* Cisimlerin ağırlıklarının artırılması da sürtünme kuvvetini artırır
UYARI ! ! !
*** Pürüzlü yüzeydeki sürtünme, düz yüzeydekinden fazladır
*** Geniş yüzeydeki sürtünme, dar yüzeydekinden fazladır
*** Ağır cisimle taban arasındaki sürtünme, hafif cisimle taban arasındaki sürtünmeden daha fazladır
|
|
|
|