Ütopyalar Fârâbî’Nin Ütopyasi Thomas Morus‘Un Ütopyasi Tommaso Campanella Ütopyası

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-11-2012

Ütopyalar Fârâbî’nin Ütopyasi Thomas Morus‘un Ütopyasi Tommaso Campanella Ütopyası
Ütopyalar Fârâbî’nin Ütopyasi Thomas Morus‘un Ütopyasi Tommaso Campanella Ütopyası

Ütopya, aslinda olmayan, tasarlanmis olan ideal toplum ve devlet sekli anlami tasir Ütopyalar, ideal düzen arayislarinin tasarlanmis tipik örnekleridir Ütopyalar üzerine görüsler iki biçimde ortaya çikmistir Bir kismi özendirici, istenen nitelikte, diger bir kismi ise korkutucu, ürkütücü ütopyalardir

Istenen (Özendirici nitelikte) Ütopyalar

Bu tür ütopyalar, ideal bir toplum ve devlet tasarimlaridir Bu özellikteki ütopyalarin en önemlileri sunlardir:

Platon’un Ütopyasi

Platon, "Devlet" adli eserinde ideal devletin nasil olacagini belirtmistir Bu devlette insanlar üç sinifa bölünmüstür; Çalisanlar (isçiler, çiftçiler, zanaatkarlar), bekçiler (askerler) ve yöneticiler Isçi sinifi çalisip üretimde bulunarak devletin maddi ihtiyaçlarini karsilar Bekçiler sinifi toplum içinde güvenligi ve disariya karsi devletin varligini savunur Yöneticiler sinifi ise devleti yönetir

Bu toplumda her sinifin bir erdemi vardir Isçi sinifinin erdemi kanaatkâr olmak, bekçi sinifinin erdemi cesaret, yöneticilerin erdemi ise bilgeliktir

Platon’un açtigi bu ütopik devlet anlayisi yolu, gelecekte hem dogu hem de bati felsefelerinde temsilciler bulmustur Dogu felsefesinde böyle ütopik bir devlet anlayisini Fârâbî’de görmekteyiz

Fârâbî’nin Ütopyasi

Platon’dan etkilenen Fârâbî, "Medinet’ül Fâzila" (Erdemli Sehir) adli esrinde böyle ütopik bir devlet tasarlamistir Ona göre, insanlar yardimlasarak bir arada yasamalidir Saglikli bir organizmada bütün organlar nasil uyumlu bir sekilde çalisiyorsa, toplum da böyle olmalidir

Kötü insanlar toplumdan çikarilmalidir Erdemli sehirde gerçeklikler, dogruluklar, iyilik ve güzellikler birlesirler Bunu saglayan bu sehrin yöneticisidir Yönetici, peygamber ile filozofun erdemlerini kendinde toplayan kisidir ve bu özeliklerini topluma yayarak devleti yönetir Bireylerin de yöneticinin bilgilerine katilmasiyla mutlu bir sehir dogar

Thomas Morus‘un Ütopyasi

Roman tarzinda yazdigi "Ütopya Adasi" adli eserinde ütopik bir devlet tasarimi ortaya koyar Bu devlette özel mülkiyet yoktur ve yasaktir Herkes devlet adina üretir Para geçerli degildir Üretilenlerden herkes ihtiyaci kadar alir Bireyler günde alti saat çalisir, geri kalan zamanlarini sanat ve bilimle ugrasarak geçirirler Yöneticiler, tipki Platon’un ideal devletinde oldugu gibi, çok siki bir egitimle yetistirilir

Tommaso Campanella’nin Ütopyasi

Günes Devleti adli eserinde ütopik bir devlet yasarimi yaparken, o da Platon’un etkisi altinda kalir Günes kentte her sey ortaktir Aile yoktur Eslerin seçimi yönetimce yapilir Kent bir rahip tarafindan adilce yönetilir Herkes dört saat çalisir Geri kalan zamanda sanat, eglence, okuma, beden ve ruhlari egitme gibi zevk veren islere ayrilir Yöneticinin yetkisi mutlaktir Adlari "Güç", "Akil", " Sevgi" anlamina gelen üç yardimcisi vardir

Francis Bacon’un Ütopyasi

Yeni Atlantis adli eserinde ütopik devletini tanitir "Ben Salen" adli adada saglam bir ahlâk anlayisi egemendir Özel bir örgüt, halkin bu yüksek bilgi ve kültürünü planlar ve yürütür Buna göre "Yeni Atlantis" bir bilgi devleti olarak tasarlanmistir

09-11-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Ütopyalar Fârâbî’Nin Ütopyasi Thomas Morus‘Un Ütopyasi Tommaso Campanella Ütopyası Ütopyalar Fârâbî’nin Ütopyasi Thomas Morus‘un Ütopyasi Tommaso Campanella Ütopyası Ütopyalar Fârâbî’nin Ütopyasi Thomas Morus‘un Ütopyasi Tommaso Campanella Ütopyası Ütopya, aslinda olmayan, tasarlanmis olan ideal toplum ve devlet sekli anlami tasir Ütopyalar, ideal düzen arayislarinin tasarlanmis tipik örnekleridir Ütopyalar üzerine görüsler iki biçimde ortaya çikmistir Bir kismi özendirici, istenen nitelikte, diger bir kismi ise korkutucu, ürkütücü ütopyalardir Istenen (Özendirici nitelikte) Ütopyalar Bu tür ütopyalar, ideal bir toplum ve devlet tasarimlaridir Bu özellikteki ütopyalarin en önemlileri sunlardir: Platon’un Ütopyasi Platon, "Devlet" adli eserinde ideal devletin nasil olacagini belirtmistir Bu devlette insanlar üç sinifa bölünmüstür; Çalisanlar (isçiler, çiftçiler, zanaatkarlar), bekçiler (askerler) ve yöneticiler Isçi sinifi çalisip üretimde bulunarak devletin maddi ihtiyaçlarini karsilar Bekçiler sinifi toplum içinde güvenligi ve disariya karsi devletin varligini savunur Yöneticiler sinifi ise devleti yönetir Bu toplumda her sinifin bir erdemi vardir Isçi sinifinin erdemi kanaatkâr olmak, bekçi sinifinin erdemi cesaret, yöneticilerin erdemi ise bilgeliktir Platon’un açtigi bu ütopik devlet anlayisi yolu, gelecekte hem dogu hem de bati felsefelerinde temsilciler bulmustur Dogu felsefesinde böyle ütopik bir devlet anlayisini Fârâbî’de görmekteyiz Fârâbî’nin Ütopyasi Platon’dan etkilenen Fârâbî, "Medinet’ül Fâzila" (Erdemli Sehir) adli esrinde böyle ütopik bir devlet tasarlamistir Ona göre, insanlar yardimlasarak bir arada yasamalidir Saglikli bir organizmada bütün organlar nasil uyumlu bir sekilde çalisiyorsa, toplum da böyle olmalidir Kötü insanlar toplumdan çikarilmalidir Erdemli sehirde gerçeklikler, dogruluklar, iyilik ve güzellikler birlesirler Bunu saglayan bu sehrin yöneticisidir Yönetici, peygamber ile filozofun erdemlerini kendinde toplayan kisidir ve bu özeliklerini topluma yayarak devleti yönetir Bireylerin de yöneticinin bilgilerine katilmasiyla mutlu bir sehir dogar Thomas Morus‘un Ütopyasi Roman tarzinda yazdigi "Ütopya Adasi" adli eserinde ütopik bir devlet tasarimi ortaya koyar Bu devlette özel mülkiyet yoktur ve yasaktir Herkes devlet adina üretir Para geçerli degildir Üretilenlerden herkes ihtiyaci kadar alir Bireyler günde alti saat çalisir, geri kalan zamanlarini sanat ve bilimle ugrasarak geçirirler Yöneticiler, tipki Platon’un ideal devletinde oldugu gibi, çok siki bir egitimle yetistirilir Tommaso Campanella’nin Ütopyasi Günes Devleti adli eserinde ütopik bir devlet yasarimi yaparken, o da Platon’un etkisi altinda kalir Günes kentte her sey ortaktir Aile yoktur Eslerin seçimi yönetimce yapilir Kent bir rahip tarafindan adilce yönetilir Herkes dört saat çalisir Geri kalan zamanda sanat, eglence, okuma, beden ve ruhlari egitme gibi zevk veren islere ayrilir Yöneticinin yetkisi mutlaktir Adlari "Güç", "Akil", " Sevgi" anlamina gelen üç yardimcisi vardir Francis Bacon’un Ütopyasi Yeni Atlantis adli eserinde ütopik devletini tanitir "Ben Salen" adli adada saglam bir ahlâk anlayisi egemendir Özel bir örgüt, halkin bu yüksek bilgi ve kültürünü planlar ve yürütür Buna göre "Yeni Atlantis" bir bilgi devleti olarak tasarlanmistir