Enzimler Nasıl Çalışır? Enzimlerin Çalışma Şekli Nedir?

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-11-2012

Enzimlerin Kullanıldığı Alanlar Nerelerdir?

Zamanında enzimler genelde endüstri klinik tıp ve eczacılık gibi alanlarda kullanılmaktadır

Enzimler ;bitkisel hayvansal kaynaklardan ve mikro organizmalardan elde edilmektedir

Örneğin proteini parçalayan enzimlerden olan papain bitkisinden ; fisin

incir bitkisinden; nişastayı parçalayan alfa-amilazçimlenmekte olan arpadan ;tripsinbüyük baş hayvanların pankreaslarından ;pepsin tavuk ve sığırların bazı sindirim lizozimyumurta akından ;rennin veya proteaz enzimi süt emmekte olan buzağıların 4

midesinden endüstriyel ölçmekte üretilmektedir

Enzim kaynağı olarak mikroorganizmalar; kolay çoğalabilmeleri enzim oluşumunun kolay kontrol edilebilmesi gibi nedenlerden dolayı potansiyel kaynak olarak düşünülürler

Bitkilerden elde edilen proteazların yanında bakterilerden de proteaz amilazlar ve glikoz-izomeraz gibi endüstriyel öneme sahip enzimler de elde edilmektedir

Ayrıca glikoz oksidiz katalaz lipaz laktoz vb

daha birçok enzim küf mantarından elde edilmektedir

Bugün tıp eczacılık tarım hayvancılık çevregıda kağıttekstildeterjan vb

birçok alanda enzimler kullanılmaktadır

Son yıllarda biyoteknoloji alanında gelişmelerle elde edilen enzimlerin kullanımının en fazla olduğu alan gıda endüstrisidir

proteazlar ve amilazlar bu alanda en çok kullanılan enzimlerdir

Eczacılıkta da enzimler kullanılmaktadır

Bu alandaki en iyi örneği hazım kolaylaştırıcı bazı ilaçların bileşimindeki besinlerimizin temel bileşenlerinden olan proteini parçalayan proteaz nişastayı parçalayan selüloz yağları parçalayan lipaz ve laktozu parçalayan laktaz enzimlerdir

Enzimlerin eczacılıkta kullanıma bir diğer örnek de penisilin amidan enzimidir

Yine enzim kullanımının en fazla olduğu alanlardan biriside deterjan endüstrisidir

Deterjanlar kullanılacakları alana göre bileşimi değişen kompleks karışımlardır

Bazı deterjanlar alkali koşullarda aktivite gösteren alkali-protez (bazik) enzimlerini içerirlerazı deterjanların yapımında da amilaz ve lipazlar kullanılmaktadır

Bu enzimlerin etkisi ile özellikle protein yağ ve nişastanın tesiriyle oluşan kirlilik etkisi bir şekilde temizlenir

Deri işlemede ve deri endüstrisinde de enzimlerden yararlanılmaktadır

Bakteriyel protezlerderi dokusu dışındaki proteinlerin ve yağların temizlenmesinde bazı proteazlar
Deriden kılların ayrılmasında ve derinin yumuşatılmasında kullanılmaktadır

Ayrıca çeşitli selülozlu atıkların karbon kaynağı olarak kullanılmasında kalitesiz yağlardan daha kaliteli yağların elde edilmesinde enzimlerden yararlanılmaktadır

Yapılan pekçok araştırma sonucundaenzimlerin kullanım alanları giderek artmaktadır

Özellikle son yıllarda rekombinant-DNA teknolojisine paralel olarak yeni ve istenilen özellikteki enzim elde edilmesi mümkün olmaktadır;buna bağlı olarak da enzim kullanımı giderek yaygınlaşacaktır

09-11-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Enzimler Nasıl Çalışır? Enzimlerin Çalışma Şekli Nedir? Enzimlerin Kullanıldığı Alanlar Nerelerdir? Zamanında enzimler genelde endüstri klinik tıp ve eczacılık gibi alanlarda kullanılmaktadır Enzimler ;bitkisel hayvansal kaynaklardan ve mikro organizmalardan elde edilmektedir Örneğin proteini parçalayan enzimlerden olan papain bitkisinden ; fisinincir bitkisinden; nişastayı parçalayan alfa-amilazçimlenmekte olan arpadan ;tripsinbüyük baş hayvanların pankreaslarından ;pepsin tavuk ve sığırların bazı sindirim lizozimyumurta akından ;rennin veya proteaz enzimi süt emmekte olan buzağıların 4midesinden endüstriyel ölçmekte üretilmektedir Enzim kaynağı olarak mikroorganizmalar; kolay çoğalabilmeleri enzim oluşumunun kolay kontrol edilebilmesi gibi nedenlerden dolayı potansiyel kaynak olarak düşünülürler Bitkilerden elde edilen proteazların yanında bakterilerden de proteaz amilazlar ve glikoz-izomeraz gibi endüstriyel öneme sahip enzimler de elde edilmektedir Ayrıca glikoz oksidiz katalaz lipaz laktoz vb daha birçok enzim küf mantarından elde edilmektedir Bugün tıp eczacılık tarım hayvancılık çevregıda kağıttekstildeterjan vb birçok alanda enzimler kullanılmaktadır Son yıllarda biyoteknoloji alanında gelişmelerle elde edilen enzimlerin kullanımının en fazla olduğu alan gıda endüstrisidirproteazlar ve amilazlar bu alanda en çok kullanılan enzimlerdir Eczacılıkta da enzimler kullanılmaktadır Bu alandaki en iyi örneği hazım kolaylaştırıcı bazı ilaçların bileşimindeki besinlerimizin temel bileşenlerinden olan proteini parçalayan proteaz nişastayı parçalayan selüloz yağları parçalayan lipaz ve laktozu parçalayan laktaz enzimlerdir Enzimlerin eczacılıkta kullanıma bir diğer örnek de penisilin amidan enzimidir Yine enzim kullanımının en fazla olduğu alanlardan biriside deterjan endüstrisidir Deterjanlar kullanılacakları alana göre bileşimi değişen kompleks karışımlardır Bazı deterjanlar alkali koşullarda aktivite gösteren alkali-protez (bazik) enzimlerini içerirlerazı deterjanların yapımında da amilaz ve lipazlar kullanılmaktadır Bu enzimlerin etkisi ile özellikle protein yağ ve nişastanın tesiriyle oluşan kirlilik etkisi bir şekilde temizlenir Deri işlemede ve deri endüstrisinde de enzimlerden yararlanılmaktadır Bakteriyel protezlerderi dokusu dışındaki proteinlerin ve yağların temizlenmesinde bazı proteazlar Deriden kılların ayrılmasında ve derinin yumuşatılmasında kullanılmaktadır Ayrıca çeşitli selülozlu atıkların karbon kaynağı olarak kullanılmasında kalitesiz yağlardan daha kaliteli yağların elde edilmesinde enzimlerden yararlanılmaktadır Yapılan pekçok araştırma sonucundaenzimlerin kullanım alanları giderek artmaktadırÖzellikle son yıllarda rekombinant-DNA teknolojisine paralel olarak yeni ve istenilen özellikteki enzim elde edilmesi mümkün olmaktadır;buna bağlı olarak da enzim kullanımı giderek yaygınlaşacaktır