|
Prof. Dr. Sinsi
|
Pusulayı Ençok Hangi Meslek Kullanır? Pusulayı Kullanan Meslekler Hangileridir?
KARELEME YÖNTEMİ NEDİR ?
İzlenecek yöntem şu şekildedir Önce harita üzerinde bulunduğumuz noktayı işaretleriz Daha sonra bu noktanın haritanın hangi karesine denk geldiğine bakarız Bulunduğumuz noktanın 38 yatay, 50 dikey çizgilerinin kesişerek oluşturduğu bir kare içinde olduğunu varsayalım Kareleme yöntemi, bu karenin hem yatay hem dikey çizgisinin 10 eşit parçaya bölünmesi esasına dayanır 1 / 50000 ölçekli bir haritada çalışıyorsak bölme aralıkları 2 mm 1 / 25000 ölçekli bir haritada çalışıyorsak bölme aralıkları 4 mm dir
Daha sonra harita üzerinde bulunduğumuz noktadan yatay ve dikey çizgilere dik gelecek şekilde birer çizgi çekeriz Çektiğimiz çizgiler, 10'a böldüğümüz alanlarda hangi rakama karşılık geliyorsa bu rakamları kullanırız Bu rakamların yatay çizgide 9, dikey çizgide 7 olduğunu düşünelim 9 ve 7 rakamı oluşturacağımız 6 haneli koordinat değerimizin üçüncü ve sonuncu rakamlarını oluşturacaktır
Koordinatımızı belirleyebilmek için, kareyi oluşturan rakamları önce yatay çizgi değeri, sonra dikey çizgi değeri gelecek şekilde arka arkaya yazarız ve 3850 rakamını elde ederiz Üçüncü rakam olarak belirlediğimiz 9 ve sonuncu rakam olarak belirlediğimiz 7 rakamını da yerlerine koyarsak, 389507 rakamını elde ederiz Bu 6 haneli rakam, bizim harita üzerinde bulunduğumuz noktanın koordinatıdır Bu koordinatları verdiğimizde bizi arayanlar elleri ile koymuş gibi bulabilirler
HARİTADAN PUSULAYA İSTİKAMET AÇISI ALMAK
Harita ve pusulanın birlikte en yaygın kullanım şekli budur Doğada elimizde haritamız varsa, haritaya bakar ve belirlediğimiz bir noktadan ( bu genellikle bulunduğumuz noktadır ) başka bir noktaya gitmeyi planlarız Bu işlemi yaparken haritadan pusulaya istikamet açısı almamız gerekir Ayrıca görüş mesafesinin düşük olduğu alanlarda yol alırken de bu yöntem oldukça kullanışlıdır
Yapılacak işlemler şu şekildedir:
1) Haritanızı yere paralel konumda tutun Harita kuzeyinin nereyi gösterdiği önemli değildir ( Ancak gene de harita ile işlem yapmadan önce haritayı yönüne koymak iyi bir alışkanlıktır ) Harita üzerinde bulunduğunuz A noktası ile gitmek istediğiniz B noktasını bir çizgi ile birleştirin
2) Pusulanızın uzun kenarını, hareket yönü oku, B’ yi gösterecek şekilde, çizdiğiniz çizgiye teğet ya da paralel olacak şekilde A ile B arasına yerleştirin
3) Pusula yuvası kuzey - güney çizgileri, haritanın kuzey - güney çizgilerine (boylamlarına) paralel olana kadar pusulanızın döner bileziğini çevirin
4) Paralel konuma ulaşınca, istikamet açısı okuma çizgisinin karşısına gelen döner bilezik rakamını okuyun Bu rakam, sizin A’ dan B’ ye ilerlerken kullanacağınız istikamet açınızdır Bu aşamadan sonra harita ile işiniz kalmıyor, onu katlayıp çantasına koyabilirsiniz Bundan sonra daha önceki bölüklerde anlatılan istikamet açısı takip etme yöntemlerini kullanacaksınız
5) Pusulanızı elinize alın ve pusula yuvası kuzey - güney çizgileri ile pusula ibresi kuzey ucu birbirine paralel konuma gelene kadar pusulanızla birlikte kendi etrafınızda dönün
6) İstenilen konuma geldikten sonra, pusula hareket yönü okunun gösterdiği yön, B’ye ulaşmak için izleyeceğiniz yöndür Ara hedefler belirleyerek yolunuza devam edebilirsiniz
PUSULADAN HARİTAYA İSTİKAMET AÇISI ALMAK
Bir önceki aşamada yaptığımız işlemin tam tersidir Böyle bir işlemi, doğada gözle gördüğümüz ancak haritada tam olarak belirleyemediğimiz bir noktayı saptayabilmek için kullanırız Dağcıların sık karşılaştıkları bir durum, bir zirveye çıktıktan sonra etrafta görülen diğer zirvelerin hangileri olduğunu tespit etmekte zorlanmaktır
Eğer devamlı gidilen bir bölgede iseniz etraftaki diğer zirveleri zaten ezbere bilirsiniz Ancak ilk kez gidilen bir dağda bunu belirleyebilmek o kadar kolay olmayabilir Eğer haritayı yönüne koyarak gözle belirleme yapamıyorsanız, harita ve pusula kullanarak bu durum basit şekilde çözülebilir
1) Pusulanız ile ilgili zirveye nişan alın
2) Pusula yuvası kuzey - güney çizgileri ile pusula ibresi kuzey ucu birbirine paralel olana kadar döner bileziği çevirin
3) Bu konuma gelince istikamet açısı okuma çizgisinin karşısına gelen döner bilezik değerini okuyun Bu rakam bulunduğunuz noktadan, belirlediğiniz noktaya olan istikamet açınızdır
4) Şimdi bu açıyı haritanıza aktarmanız gerekmektedir Bu işlem gönye yardımı ile yapılabilir Gönyenizi bulunduğunuz noktaya yerleştirin ve tespit ettiğiniz istikamet açısını işaretleyerek, bulunduğunuz nokta ile işaretiniz arasında bir çizgi çekin Bu çizgi bilmek istediğiniz zirvenin üzerinden geçecektir Ancak gönye olmaksızın da pusulanızla, pusulayı gönye gibi kullanarak işi halledebilirsiniz
Bunun için pusulanızı haritanız üzerine öyle bir şekilde koymalısınız ki, istikamet açı değeriniz hiç bozulmadan ( pusula yuvası KG çizgileri harita grid çizgilerine paralel konumda iken ) ve pusula yön oku belirlemek istediğiniz zirveyi gösterirken, pusulanızın uzun kenarındaki cetvel, haritada bulunduğunuz noktaya teğet olsun
5) Bu pozisyonda, haritada bulunduğunuz noktaya teğet olan pusula cetvelinden çizeceğiniz düz bir çizgi, belirlemek istediğiniz zirveden geçecektir Böylelikle belirlediğiniz zirvenin hangisi olduğunu haritanıza bakarak tespit etmiş olursunuz
HARİTA YORUMLAMA
Haritaya baktığınızda bölgeyi üçboyutlu zihninizde oluşturabilmeniz en önemli noktadırBunu haritadaki yükselti çizgileri sayesinde yapabilirsinizDağın bir yatay kesiti alınırÇizgiler eşit yükseltileri gösterirYükselti çizgilerinin şekli dağın veya tepenin şeklini verir
Yükselti çizgilerinin şekli dağın şeklini verirken,yoğunlukları eğimi verirBir süre sonra haritaya baktığınızda arazinin resmini kafanızda oluşturabilirsiniz
HAFİF EĞİM
DİK EĞİM
UÇURUM
İÇ BÜKEY
DIŞ BÜKEY
BOYUN
TEPE
SIRT
DORUK ÇİZGİSİ
VADİ
ÇÖKÜNTÜ
DERECİK
TOPLUCA İRDELEDİĞİMİZDE;
1 TEPE
2 VADİ
3 SIRT
4 BOYUN
5 ÇÖKÜNTÜ
6 DERİN VADİ
7 OVAYA BAĞLANAN BURUN
8 UÇURUM
9 GEÇİT
10 DOLGU
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
P U S U L A
Yeryüzünde manyetik kuzeyi gösteren bir alettirBirçok çeşidi vardırBu bölümde dağcılar ve gezginler için kullanışlı iki çeşit pusula tanıtılacaktır
A-Silva Pusula
B-Mercekli Pusula: Farklı amaçlar için sağlam ve dayanıklı imal edilmişlerdirHedef açısını, kapakta bulunan ince çelik tel ve açıyı okumaya yarayan mercek üzerinde bulunan yarık vasıtası ile(gez-göz-arpacık gibi)çok hassas ölçebiliriz
Hedef açısı alırken aşağıdaki gibi tutulur
Bir noktanın hedef açısını alma
Mercekli pusulanın açık ve kapalı görünüşleri
A-Cetvel
B-Hareket Yönü
C-Mesafe ölçmede kolaylık sağlayan ölçekli cetvel
D-Şeffaf yüzey
E-Hedef Açısı Okuma Çizgisi
F-Pusula İçindeki Kuzey-Güney Çizgileri
G-Pusula Açı Kadranı
H-Pusulanın Kuzey Ucu
Şeffaf olmasından dolayı haritanın ölçeği ile aynı ölçekte olan cetvel ile mesafe ve açı ölçümü kolaylığı sağlar ve çok hafiftir Silva pusula ile şunları yapabiliriz
1-Harita üzerinde mesafe ölçme
2-Kuzeyi Bulma
3-Haritayı kuzeye göre yerleştirme ve haritadan pusulaya hedef açısı bulma
4-Pusuladan haritaya hedef açısı alma
1-Haritada mesafe bulma
1:25000 ölçekli bir haritada 1cm 25000 cm,250 m ve 025 km dir1 mm ise 25 metredirHaritadaki her kare 1 km2 dir
2-Kuzeyi Bulma
Üç çeşit kuzey vardırGerçek kuzey:Kuzey kutbunun olduğu kuzeydirHarita Kuzeyi:Haritadaki kuzey ve güney çizgilerinin gösterdiği kuzeydirManyetik Kuzey:Pusula iğnesinin gösterdiği kuzeydirManyetik kuzey bölgeden bölgeye değişiklik gösterirBu değişiklik haritalarda belirtilir
3-Haritayı Yerleştirmek
Bulunduğunuz yeri biliyor iseniz çevrenizdeki nehir,tepe,köprü gibi işaretlerin yönüne haritayı çevirmek suretiyle haritayı yönüne koyabilirizİkinci yol olarak haritayı yere yayarız pusulanın kuzey oku ile haritanın kuzey oku aynı yöne gelene kadar haritayı çeviririz
Haritadan Pusulaya Hedef Açısı Alma
Görüş mesafesinin az olduğu bir alanda haritadan hedef açısını bulup,pusulayı ayarlayarak pusula ile yola devam edilebilirHaritayı yere koyun gideceğiniz nokta ile bulunduğunuz noktayı bir çizgi ile birleştirin(Haritanın kuzey yönüne konması gerekli değildir)
Pusulanın uzun kenarı hedefi gösterecek çizgi üzerine yerleştirinPusulanın kuzey-güney çizgilerinin haritanın kuzey -güney çizgileri ile paralel olana kadar çevirinHaritadaki X harfi le gösterilen çizgi(Kuzey-Güney Çizgisi)Pusula yuvasındaki Y çizgisine paralel olacaktır
Hedef açısı okuma noktasından hedef açısını okuyunPusula iğnesi manyetik kuzeye saptığından manyetik farkı ekleyin veya çıkarınAvrupa ülkelerinde manyetik fark hedef açısına eklenirPusula yuvasınındaki değeri yeni değere göre değiştirin
Pusulayı haritadan kaldırın ve yere paralel tutunPusula yuvasının kuzey-güney çizgileri ile pusula iğnesinin kuzey-güney iğnesi çakışıncaya kadar kendi etrafınızda dönün
Pusulanın hareket okunun yönü gideceğiniz yöndür
Bu işlemler esnasında açı hatası yapmamaya dikkat etmelisinizYapacağınız küçük açı hataları hedefinize ulaşmada büyük hatalara neden olurAşağıdaki şekilde yapılan 10 derecelik hata 1000 metrede 100 metrelik sapmaya neden olmaktadır
4-Pusuladan Haritaya Hedef Açısı Alma Bir zirveyi saptamak:
Pusulayı yere paralel tutup,hareket yönü okunu zirveye doğru çevirin
Pusulanın kuzey iğnesi,pusula yuvasının kuzey yönü ile çakışıncaya kadar pusula yuvasını çevirin
Hedef açısını okuyun ve manyetik farkı bu değerden çıkarınYeni değeri hedef açısı okuma çizgisine getirin
B-Mercekli Pusula Farklı amaçlar için sağlam ve dayanıklı imal edilmişlerdirHedef açısını, kapakta bulunan ince çelik tel ve açıyı okumaya yarayan mercek üzerinde bulunan yarık vasıtası ile(gez-göz-arpacık gibi)çok hassas ölçebiliriz
Hedef açısı alırken aşağıdaki gibi tutulur
Bir noktanın hedef açısını alma
Mercekli pusulanın açık ve kapalı görünüşleri
ORIENTEERING
Orienteering, dogada harita pusula ile yol-yön bulma sporudur Bu spor özellikle kuzey olmak üzere tüm Avrupa'da ve Amerika'da yaygin olarak yapilmaktadir ve her geçen gün popülerligi artmaktadir Her ülkede, doga sporu aktivitelerinin baslangiçlari ile ayni zamanda kurulmus olan orienteering federasyonlari, her sene sampiyonalar düzenlemekte ve dünyanin en iyi orienteering sporculari kendilerini göstermektedirler
Orienteering'de amaç, yaklasik 7-8 km2 lik bir alanda aktivitenin zorluk derecesine göre 6 ile 15 adet arasindaki her biri "kontrol noktasi" olan hedefleri zamana karsi harita pusula yardimi ile bulmaktir Kontrol noktalari haritanin üzerine isaretlenmekte ve yarismacilar 2-5 dakika aralarla parkura birakilmakta ve kontrol noktalarini bulmalari istenmektedir Her kontrol noktasinda, noktayi belirleyen kirmizi beyaz renklerde isaretler ve noktanin bulundugunun kaydedilmesi için, kagit üzerinde farkli delikler açan zimbalar bulunur Yarismacilar kontrol noktalarina gitmek için izleyecekleri yola harita üzerinde kendileri karar verirler En kisa süre tüm kontrol noktalarini ziyaret eden yarismaci birinci olur Verilen maksimum zamandan daha geç dönenler diskalifiye olur veya yarismanin sekline göre geç kalinan miktara göre ceza puani alirlar Parkur uzunlugu ve kontrol noktalarinin zorlugu katilimcilarin tecrübelerine göre degistirilebilir
Egitim asamasinda harita kullanmadan, katilimcilarin yön bulma duyusu gelistirilmektedir Öncelikle kontrol noktalarinin, yönleri (pusula açisi olarak) ve mesafeleri (adim veya metre birimleri ile) yol notu kagidinda katilimcilara verilmektedir Katilimcilar üçer dakika ara ile parkura birakilmadan önce parkurla ilgili bilgiler verilmektedir Pespese çikan katilimcilara farkli parkurlar verilerek birbirlerini takip etmeleri engellenmektedir Daha sonraki asamalarda basitten daha zor parkurlara dogru gidilmektedir Orienteering her yastaki ve kondisyondaki insanin yapabilecegi bir spordur
Orienteering'de amaç dogada sportif veya gezme amaci ile bulunan insanlarin harita-pusula bilgilerini arttirmak, bilgilenen kisilerin ise kullanim aliskanliklarini gelistirmektir Böylece doga sporlari yapan kisilerin yön duyulari geliseceginden kaybolma riski azalmakta ve yapilan aktiviteden daha fazla keyif alinmaktadir Dogada gezen veya spor yapan kisiler her zaman yanlarinda basit, hafif bir pusula bulundurmalidir
Orienteering bu kapsami ile, bireysel ve takim halinde yapilabildiginden pek çok okulun, doga sporlari kulüplerinin düzenli aktiviteleri arasina girebilmektedir
Orienteering'de fiziksel üstünlük yeterli olmamakta yönünü iyi bulan bir yarismaci, iyi kosan bir baskasindan daha iyi sonuçlar çikarabilmektedir Buna göre iyi bir orienteering sporcusu sunlara dikkat etmelidir:
- Parkur ile ilgili verilen bilgilerin dikkatli degerlendirilmesi
- Izlenecek rotanin iyi planlanmasi
- Harita ve pusulanin hatasiz kullanimi
- Zamanin tüm parkur düsünülerek iyi ayarlanmasi
Ülkemizde Orienteering daha yeni taninmaya baslamis olan bir spordur Senelerdir askeri birliklerin egitimlerinde kullanilmakta olmasina ragmen ilgili bir kulüp veya federasyon kurulamamasinin asil nedeni stratejik olmayan yerlerin dahi haritalarinin bulunamamasidir Bunun disinda ülkemizde yeni taninan sporlara karsi görünen çekince bir diger sebeptir, halbuki Türkiye, orienteering sporunun gelismesi için ideal dogal sartlara sahiptir Bu sartlar altinda orienteering ancak küçük gruplar halinde veya özel organizasyonlarda yapilabilmektedir
Orienteering adı nereden geliyor?
Türkçeleştirme önerisi olan arkadaşlar için bilgi: Sonu ing’le bitse dahi İngilizce kelime değilİsveç’çeden geliyor Dünyada 54 ülkede ulusal federasyonu var Her ülkede aynı adla biliniyor Nasıl Kano’yu Eskimocadan, futbol’u ingilizceden almışsak bunu da böyle kabul etmeliyiz
Orienteering’i, oryantasyon, navigasyon ile karıştırmayalım! Orienteering güreş, tenis, kaya tırmanışı gibi bir spor dalı Oryantasyon, ya da navigasyon ise orienteering de dahil olmak üzere yelkencilik, havacılık gibi sporlarda kullanılan birer beceri, bir eylem Orienteering’de Oryante etmek, yönlendirmek demek Örneğin haritayı oryante etmek demek haritanın kuzeyini pusulaya bakarak manyetik kuzeye çevirmek demek Navige etmek, kontrol noktaları arasında yolunu bularak ilerlemek anlamında kullanılıyor
Orienteering yarışı nasıl oluyor?
Önceden özel haritası çıkarılmış olan bir arazide diyelim 15 tane kontrol noktası yerleştirilmiş olsun Noktalar bir orienteering bayrağı (kavuniçi-beyaz 30cmx30m ebatında) ve bir zımbadan oluşmakta Bu noktalar haritada işaretli Yarışmacının görevi start aldıktan sonra bu noktaları harita okuyarak, pusula kullanarak bulmak ve en kısa zamanda bitiş noktasına gelmek Doğru noktayı bulduğunuz anda elinizdeki kontrol kartının ilgili kutusunu o noktadaki zımba ile deliyorsunuz 15 noktayı da buldu iseniz yani elinizdeki kartın üzerine 15 noktanın zımbasını bastı iseniz bitiş noktasına geldiğinizde hakemler sizin noktaları bulup bulmadığınızı ellerindeki anahtar karttan kontrol ediyorlar Bu işlemi en kısa sürede yapan kazanıyor
Ormanda kaybolan oluyor mu?
Kaybolmayan oluyor mu diye sormalı? Nasıl düşe kalka yürümeyi öğrendiysek, orienteering’i de kaybola kaybola öğreniyoruz Ancak orienteering’de kaybolmaktan kasıt,yerini şaşırıp yarışta zaman kaybetmek Harita ve yön bulma becerilerinizi geliştirdikçe ormanlar sizin eviniz olacak, kırmızı şapkalı kız fobisinden kurtulacaksınız Kurtlar sizden korkmaya başlayacak
Malzeme: Orienteering için yarışmacıya gerekli tek malzeme pusula Altimetre, GPS kullanmak gerekmiyor
Start: Yarışmacıların start anında bir pusulası olması lazım Harita ve kontrol kartı start anında size veriliyor Ve o anda zamanınız başlıyorHer iki dakikada bir kişi start alabiliyor Start saatiniz, dakikası ile elinizdeki kontrol kartınıza kaydediliyor Bitirdiğinizde bitiş zamanı yazılıyor Aradaki fark sizin zamanınız oluyor
Kontrol kartını kaybetmemeniz lazım Yoksa diskalifiye oluyorsunuz
Yarış alanı 1km2 ile 10km2 arası değişebiliyor Aynı yarış alanında değişik zorlukta parkurlar olabiliyor
Parkur: Yarışlarda noktalar öyle bir yerleştiriliyor ki sırasıyla takip ettiğinizde birinin peşi sıra gelen noktalardan oluşan bir rotayı tamamlamış oluyorsunuz Birbirini takip eden iki nokta arasındaki mesafe nadiren 1km’yi geçer Modern Orienteering eskiden sanıldığı gibi haldır haldır koşma değildir
Parkur zorlukları: Parkur zorlukları uzunluklarına ve noktaların arazide konduğu yerlere göre değişiyor Örneğin kolay bir parkur toplam 2 km uzunluğunda olabilir ve noktalar patika yanlarına ya da bir derenin kıvrımı gibi bariz noktalara yerleştirilir Orta zorlukta parkurlar 6km civarında oluyor
Noktalar patika ve bariz doga sekillerinden uzakta oluyor Büyük yarışlarda 12km civarı parkurlar var Bu tür yarışlarda ve zor parkurlarda yer şekillerini ve haritayı çok iyi okumak lazım çünkü noktalar çok şaşırtıcı ve civarında bariz bir şekil olmayan yerlere yerleştiriliyor
Harita: Modern orienteering için olmazsa olmaz şartıdır Eger civarınızda orienteering haritası yapılmış bölge yoksa bu sporu yapma şansınız yok maalesef Bölgenizde, şehrinizde birlik olun herşeyden önce harita yaptırmaya çalışın
Bu haritalar ancak özel orienteering harita yapımcıları tarafından yapılabiliyor Meslekleri bu Bu adamlardan dünyada fazla yok Belki 50 tane? Ülke ülke dolaşıp harita yapıyorlar Bu işten geçiniyorlar Böyle bir haritanın yapılması icin önce 1:10000’lik ve üzerinde eşyükselti çizgileri olan temel harita lazım Bunu sizin bulmanız gerekiyor Belediye’den, ormandan ya da başka bir yerden Temel haritanız yoksa orienteering haritası yapımcıları bir işe yaramıyor Temel harita üzerine bir harita yapımcısı arazide çalışıp onu orienteering haritası haline getiriyor Gündüz arazide çalışıp akşamları çizdiklerini bilgisayara taşıyor Araziyi bir oya gibi işliyor 1m yüksekliğinde bir kaya, 2m2’lik bir ıslak alan bile tek tek işleniyor Bir uzman haritacı 1 haftada iyi hava koşullarında ancak 1km2 alan haritalayabiliyor
Eskiden orienteering’de çok uzun mesafeleri koşmak marifetmiş Şimdi gelişen haritacılık ve teknik sayesinde ufak alanda sürat ve doğru yol kararları vermek önemli Büyük yarışlarda bir yerde birkaç saniye takılmanız sıralamada yerinizi hemen değişmesine sebep olabiliyor
Ölçek ne demek: Mesela 1:10000 demek haritada 1cm, arazide 100m anlamına geliyor
Orienteering’de yarışmak: Güzel tarafı herkesin kendine göre bir zorluk derecesi seçebilmesi Büyük organizasyonlarda 40’ a yakın kategori oluyor 10 yaştan 80 yaşına kadar herkese uygun kategori var Her yaşa göre de alt kategoriler olabiliyor Örneğin 20-25 yas arası bayanlar kategorisinde de kolay – orta- zor gibi alt gruplar oluyor İstediğinde yarışıyorsun
Hangi beceriler geliştirilmeli? Önce harita okuma ve pusula kullanma becerisi önemli Yarışmak istersen koşmak ve kondisyon önemli Düz pistte koşmakla arazide koşmak farklı işler Üstelik bir yandan göz pusulada ve haritada olmalı İyi bir orienteeringcinin koşarken aynı zamanda haritada nerede olduğunu bilmesi hata yapmasını engelliyor Bastırıp gidersen kayboluyorsun, yani koşarken satranç oynamak gibi bir şey Salt kas gücü değil, beyin ve vücut aynı zamanda çalıştığı için yaşamın geç dönemlerine kadar bu sporda başa güreşebilirsiniz Atletizmde 37 yaşında dünya şampiyonluğuna koşan birini düşünemeyiz ama orienteeringde bu oluyor
Hangi tür yarışlar var:
Normal: Zamana karşı olan yarışlar Bu türde arazideki tüm kontrol noktalarının bulunmuş olması lazım Bir nokta yanlış ya da eksik olarak kontrol kartına zımbalanmışsa diskalifiye olunuyor Bu tür yarışlarda herkesin deneyimli olması lazım
Skor-orienteering: Maksimum puan toplama esasına göre yapılır Yeni başlayanların katıldığı yarışlar için tavsiye edilir Her noktanın bir değeri vardır Zaman önceden belirlenmiştir Bu zamanı aşanlar ceza puanı alırlar
Relay orienteering: Bayrak yarışı şeklinde yapılır Ekipler halinde yarışılır Ekibin her elemanı araziye sırar ile çıkar ve kendine ayrılmış noktaları bulmaya çalışır
Orienteering türleri:
Foot -O:Tabanvay orienteering’i diyebiliriz Koşarak ya da yürüyerek yapılanına deniyor
Mountain-bike O: Adından belli Gittikçe yayılan bir spor Harita ve pusula gidona takılıyor
Ski –O : Kuzey disiplini kayağı ile yapılıyor İki elde kayak batonları olduğu için harita ve pusula korse gibi göğüse monte edilen ve yarışmacının yüzüne doğru duran bir alete takılıyor
Park-O: Orienteering seyir sporu olmadığı için tv’den naklen yayınlanamıyor Ancak start ve finish çekilebiliyor Bu yüzden sporun profesyonellerinin, endüstrisinin gelişmediğini düşünen,orienteering’i Olimpiyatlara sokmaya çalışanlar park-orienteering’i icat etmişler Bu yarışlar çoğu zaman şehrin ortasında bir parkta yapılıyor, profesyonel orienteering’cileri yarıştırıp kameralar ile çekiyorlar Park-O orienteering’i geniş halk kitlelerine bu sporu sevdirme amacı ile de yapılıyor Çevresinde ormanlık alanı olmayan metropoller için ideal olabiliyor
HARİTA BİLGİSİ VE DOĞADA HARİTA KULLANIMI
GİRİŞ
Araştırmamızın ilk bölümünde pusula kullanma ve doğada yön bulma üzerinde duruldu İlk bölümde konu tamamen haritaya sahip olmadığımız koşullarda ele alındı Çünkü ülkemizde doğa insanlarının kullanımına açık, uygun ölçekli haritalar bulunmamaktadır ( Örneğin 1 / 25000 ) Bu tür haritalar ülkemizde daha çok askeri amaçlı olarak üretilmekte ve sivil kullanıma sunulmamaktadır
Bu bölümde bir şekilde bu tür haritalara sahip olduğumuz varsayımında nasıl yararlanabileceğimiz anlatılacaktır Ancak böyle bir haritamız olmasa bile, haritalar hakkında genel bir bilgiye sahip olmak ve kullanmasını bilmek , gene de doğa insanları, dağcılar, mağaracılar ve gezginler için bir gerekliliktir
|