Mineral İçeren Besinler Hangileridir? Mineral İçeren Besinler Nelerdir? Mineral Gıda

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-11-2012

Mikro Mineraller

Demir
Ülkemizde en çok eksikliğine rastlanan mineral, demirdir

Pek çok yiyeceğin içinde bulunmasına rağmen Türkiye, demir eksikliğine bağlı aneminin en çok görüldüğü ülkelerden birisidir

Anemi, yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı, sabırsızlık ve depresyon gibi belirtiler gösterir

Ne işe yarar?
Kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobinin yapısında bulunur ve oksijenin taşınmasını sağlar

Hücrelerde enerji oluşturur ve çıkan karbondioksitin dışarı atılmasını sağlar
Ömrü 4 ay olan kırmızı kan hücrelerinden, işlevi bitmiş olanın demiri depolanıp tekrar kullanılır Depolanan bu demir, demir yetersizliğine karşı koruma sağlar
Yemeklerle aldığımız demir kana 60-120 dakika içinde geçer, oradan da kemik iliği ve karaciğere taşınır Kanda emilen demirin yüzde 90’ı kemik iliğine geçer Bunun da yüzde 70’i, 8-10 gün içinde kan dolaşımında yerini alır Bu nedenle demir eksikliğinden kaynaklanan anemi tedavisi en az 2-4 ay sürmelidir
Bağışıklık sisteminde etkili olup, kollojen ve aminoasitlerin sentezlenmesinde görev alır

Yetersizliğinde ne olur?
Büyüme çağında, hamilelikte, doğum sonrasında ve büyük kanamalı ameliyatlar sonrasında demir yetersizliği görülebilir

Eksikliğinde anemi oluşturan demir idrarla, dışkıyla, terle ve kadınlarda adet kanaması ile dışarı atılır

Vücutta yeterli miktarda demir depolanmazsa, kırmızı kan hücreleri oksijeni taşıyamadığı için yorgunluk ve halsizlik oluşturur

Kaynakları nelerdir?
Besinlerin içinde, hem ve hem olmayan demir şeklinde iki formda bulunur

Hayvansal kaynaklı olan hem demirler; et, tavuk ve balıkta yer alıp, yaklaşık yüzde 15-35 oranında emilir

Hem olmayan demir kaynakları ise yumurta, pekmez, bulgur ve bitkisel besinlerdir

Bunlar, yüzde 2-20 oranında emilir

Bazı besinler demirin emilimini artırırken, bazıları da azaltır

C vitamini, demirin emilimini artırırken, çayda bulunan taninler, kurubaklagillerde bulunan fitik asit, kahvedeki polifenoller, hem olmayan demirin emilimini azaltabilir

***

Çinko
Yetişkin insan vücudunda saç, cilt, tırnak, kemikler, karaciğer, böbrek, kas, pankreas, dalak ve testiste 1

5 ile 2 gram civarında bulunur

Ne işe yarar?
Vücudun karbonhidrat, yağ ve proteinleri kullanmasını sağlar

Hücre büyümesi ve yenilenmesini artırır Bu nedenle büyümek için son derece gerekli bir mineraldir
Karanlığa adaptasyonda, kemik metabolizmasında, kandaki oksijenin taşınmasında görev alırken, ayrıca kanseri önleyici bir mineral olarak da bilinir
Bağışıklık sistemini güçlendirir

Yetersizliğinde ne olur?
Büyüme geriler

Gebelik döneminde doğumsal anomalilere neden olur

Ciltte bozukluk, iştah kaybı ve enfeksiyonlara karşı direnç azalır

Cinsiyet organları gelişemez, karaciğer ve dalak büyür

İshal ve sinir sisteminde bozukluklar görülür

Alkoliklerde, çinko yetersizliğine bağlı olarak gece körlüğü görülür

Kaynakları nelerdir?
Et, deniz ürünleri, karaciğer, yumurta sarısı ve tahıl tohumlarında bulunur

Vücutta hayvansal kaynaklar, bitkisel kaynaklardan daha çok emilir

09-11-2012	#4
Prof. Dr. Sinsi	Mineral İçeren Besinler Hangileridir? Mineral İçeren Besinler Nelerdir? Mineral Gıda Mikro Mineraller Demir Ülkemizde en çok eksikliğine rastlanan mineral, demirdir Pek çok yiyeceğin içinde bulunmasına rağmen Türkiye, demir eksikliğine bağlı aneminin en çok görüldüğü ülkelerden birisidir Anemi, yorgunluk, halsizlik, nefes darlığı, sabırsızlık ve depresyon gibi belirtiler gösterir Ne işe yarar? Kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobinin yapısında bulunur ve oksijenin taşınmasını sağlar Hücrelerde enerji oluşturur ve çıkan karbondioksitin dışarı atılmasını sağlar Ömrü 4 ay olan kırmızı kan hücrelerinden, işlevi bitmiş olanın demiri depolanıp tekrar kullanılır Depolanan bu demir, demir yetersizliğine karşı koruma sağlar Yemeklerle aldığımız demir kana 60-120 dakika içinde geçer, oradan da kemik iliği ve karaciğere taşınır Kanda emilen demirin yüzde 90’ı kemik iliğine geçer Bunun da yüzde 70’i, 8-10 gün içinde kan dolaşımında yerini alır Bu nedenle demir eksikliğinden kaynaklanan anemi tedavisi en az 2-4 ay sürmelidir Bağışıklık sisteminde etkili olup, kollojen ve aminoasitlerin sentezlenmesinde görev alır Yetersizliğinde ne olur? Büyüme çağında, hamilelikte, doğum sonrasında ve büyük kanamalı ameliyatlar sonrasında demir yetersizliği görülebilir Eksikliğinde anemi oluşturan demir idrarla, dışkıyla, terle ve kadınlarda adet kanaması ile dışarı atılır Vücutta yeterli miktarda demir depolanmazsa, kırmızı kan hücreleri oksijeni taşıyamadığı için yorgunluk ve halsizlik oluşturur Kaynakları nelerdir? Besinlerin içinde, hem ve hem olmayan demir şeklinde iki formda bulunur Hayvansal kaynaklı olan hem demirler; et, tavuk ve balıkta yer alıp, yaklaşık yüzde 15-35 oranında emilir Hem olmayan demir kaynakları ise yumurta, pekmez, bulgur ve bitkisel besinlerdir Bunlar, yüzde 2-20 oranında emilir Bazı besinler demirin emilimini artırırken, bazıları da azaltır C vitamini, demirin emilimini artırırken, çayda bulunan taninler, kurubaklagillerde bulunan fitik asit, kahvedeki polifenoller, hem olmayan demirin emilimini azaltabilir * Çinko Yetişkin insan vücudunda saç, cilt, tırnak, kemikler, karaciğer, böbrek, kas, pankreas, dalak ve testiste 15 ile 2 gram civarında bulunur Ne işe yarar? Vücudun karbonhidrat, yağ ve proteinleri kullanmasını sağlar Hücre büyümesi ve yenilenmesini artırır Bu nedenle büyümek için son derece gerekli bir mineraldir Karanlığa adaptasyonda, kemik metabolizmasında, kandaki oksijenin taşınmasında görev alırken, ayrıca kanseri önleyici bir mineral olarak da bilinir Bağışıklık sistemini güçlendirir** Yetersizliğinde ne olur? Büyüme geriler Gebelik döneminde doğumsal anomalilere neden olur Ciltte bozukluk, iştah kaybı ve enfeksiyonlara karşı direnç azalır Cinsiyet organları gelişemez, karaciğer ve dalak büyür İshal ve sinir sisteminde bozukluklar görülür Alkoliklerde, çinko yetersizliğine bağlı olarak gece körlüğü görülür Kaynakları nelerdir? Et, deniz ürünleri, karaciğer, yumurta sarısı ve tahıl tohumlarında bulunur Vücutta hayvansal kaynaklar, bitkisel kaynaklardan daha çok emilir