Basketbol Oyun Kuralları

Topun kontrolü şu durumlarda devam eder:
-Top o takımdan bir oyuncunun kontrolünde olduğunda
-Top o takımın oyuncuları arasında paslaşıldığında

Topun kontrolü şu durumlarda sona erer:
-Rakip oyuncu topun kontrolünü eline geçirdiğinde
-Top öldüğünde
-Top oyuncunun elini serbest atış da dahil, şut için terk ettiğinde

Atış halindeki oyuncu
Şut, sahadan veya serbest atışta, topun oyuncu tarafından tutulması ve daha sonra rakibin sepetine doğru atılmasıdır Tipleme, topun el(ler) ile rakinbin sepetine yönlendirilmesidir Smaç, topun bir veya iki el ile rakibin sepetinin içine, aşağıya doğru zorlanarak atılmasıdır Tipleme ve smaç, sahadan yapılan atış kabul edilir

Atış hali:
Oyuncu süreğen hareketine başladığında, genellikle topu elinden çıkarmadan önce ve hakemin yargısına göre rakibin sepetine şut, smaç veya tipleyerek sayı yapmaya yönelik hareketiyle başlar Top oyuncunun elini terk ettiğinde atış hali sona erer, ancak oyuncu havada ise iki ayağı ile yere temas edene kadar atış halinin sürdüğü kabul edilir Sayı girişimindeki oyuncunun kolu, sayı yapmasının engellenmesi amacıyla rakibi tarafından tutulabilir Böyle bir durumda oyuncunun atış halinde kabul edilmesi için topu elinden çıkarmasışart değildir Legal olarak atılan adım sayısı ile aıiş hali arasında ilişki yoktur

Atış hali için süreğen hareket:
Atışa hazırlanan oyuncunun topu eliyle tuttuğunda ve genellikle yukarı doğru hareketiyle başlar
Sahadan şut girişiminde kol veya vücut hareketlerini de kapsar Top oyuncunun elini(ellerini) terk ettiğinde veya tamamen yeni bir hareket yapılmışsa, Atış hali sona erer

Sayı Yapılması ve değeri
Tanım: Canlı bir top sepete üstten girer ve filenin içinde kalır veya fileden geçerse sayı yapılmış olur
Topun küçük bir kısmı çemberin içinde ve çemberin üst hizasının altında ise, top çemberden geçmiş kabul edilir
Kural: Sayılar, top takımın hücum ettiği rakibin sepetinden geçtiğinde şu şekilde kaydedilir:
Serbest atıştan yapılırsa bir (1) sayı,
İki sayılık bölgeden yapılırsa iki (2) sayı
Üç sayı bölgesinden yapılırsa üç (3) sayı Sonuncu veya tek serbest atışta top çembere çarptıktan sonra bu topa hücum veya savunma oyuncusu temas eder ve top çemberden geçerse, 2 sayı Bir oyuncu istem dışı, topun kendi takım sepetinden geçmesine neden olursa, rakip takımın hanesine iki (2) sayı olarak işlenir ve rakip takımın oyun sahasındaki kaptanına kaydedilir Bir oyuncu topu bilerek kendi takım sepetine atar ve top çemberden geçerse, bu bir ihlaldir ve sayı geçerli sayılmaz Bir oyuncu topun sepete alttan girmesine neden olursa, bu bir ihlaldir

Topun oyuna sokulması
Tanım: Top saha dışından topu oyuna sokacak oyuncu tarafından oyun sahasına pas olarak atıldığında, top oyuna sokulmuş olur
Uygulama : Hakem topu oyuna sokacak oyuncuya vermeli veya alabileceğ bir yere koymalıdır Hakem şu
koşullarda pas verebilir veya yere çarptırarak atabilir: Hakem topu oyuna sokacak oyuncudan, 4 metreden fazla uzak olmamalı Topu oyuna sokacak oyuncu, hakemin kendisine gösterdiği doğru yerde olmalı Topu oyuna sokacak oyuncu, arkalığın tam arkası hariç, kurala aykırılığın olduğu veya oyunun durduğu yere en yakın, hakem tarafından kendisine gösterilen noktadan topu oyuna sokacaktır

Sadece aşağıda belirtilen durumlarda top hakem masasının karşı tarafındaki kenar çizgisinin orta noktasından sokulur:
• Birinci periyod hariç tüm periyod başlangıçlarında,
• Teknik, sportmenlik dışı veya diskalifiye edici faullerden doğan serbest atışlardan sonra,
• Dördüncü periyodun son iki dakikasında ve her uzatma periyodunun son iki dakikasında kendi geri sahasıdan topu oyun sokma hakkı olan takımın mola almasından sonra Bu noktadan topu oyuna sokacak oyuncu orta çizgi iki ayağının arasına alarak oyun sahasında bulunan herhangi bir takım arkadaşına pas verebilir Canlı bir topu kontrol eden veya kontrol etme hakkı olan takımın bir oyuncusu kişisel faul
yaptığında, top faulün olduğu yere en yakın noktadan oyuna sokulur Topun çemberden geçtiği ancak sahadan veya serbest atıştan yapılan sayının geçerli olmadığı durumlarda, top serbest atış çizgisinin uzantısından oyuna sokulur Sahadan, tek veya son serbest atıştan sonra sayı olmuşsa: Sayı yiyen takımdan herhangi bir oyuncu, dip çizginin herhangi bir noktasından topu oyuna sokar Bu durum sahadan veya serbest atıştan (tek veya son) başarılmış sayılardan sonra mola alınması veya oyunun başka bir nedenle durdurulmasını takiben hakemin topu oyuncuya vermesi halinde de geçerlidir Topu oyuna sokan oyuncu, yanlara (sağa-sola) veya geriye doğru hareket edebilir ve top bu takımın oyuncuları tarafından dip çizginin gerisinde veya üzerinde paslaşılabilir ancak 5 saniyenin sayımına ilk oyuncu topu eline aldığında başlanır

Kural : Topu oyuna sokan oyuncu şunları yapamaz:
-Topu elinden çıkarmak için beş (5) saniyeden fazla bekleyemez
-Top heniz elindeyken oyun sahasına temas edemez
-Topu saha dışına çarptırarak oyuna sokamaz
-Top başka bir oyuncuya temas etmeden oyun sahasındaki topa temas edemez
-Topun doğrudan sepetten geçmesine neden olamaz
-Topu elinden çıkartmadan önce, oyuna sokma yerinden bir veya her iki yönde en fazla bir (1) m yi geçmeyecek şekilde hareket edebilir Ancak koşulların izin verdiği kadar çizgiden direkt olarak geriye gidebilir

Diğer oyuncular şunları yapamaz:
-Top atılmadan, vücutlarının herhangi bir kısmı ile sınır çizgisi hizasını geçemezler
-Sınır çizgisine en yakın engel 2 metreden az ise, topu oyuna sokan oyuncuya 1 metreden daha
fazla yaklaşamazlar
Cezası :Top orijinal noktadan oyuna sokması için rakip takıma verilir

Mola
Tanım:Mola, bir antrenörün veya yardımcı antrenörün isteği üzerine oyuna verilmiş bir aradır
Kural :Her mola bir (1) dakika sürecektir Mola, mola fırsatı süresince verilebilir

Mola fırsatı şu durumlarda başlar:
-Top ölü, oyun saati durmuş ve hakem masayla iletişimi bitirdikten sonra
-Sayı olduğunda (sayı yiyen takım mola alabilir)
-Son veya tek başarılı serbest atıştan sonra topun ölmesiyle,
Mola fırsatı, ilk veya tek serbest atış için top serbest atışı kullanacak oyuncuya oyuncuya Verildiğinde veya top dışardan oyuna sokulurken top oyuna sokacak oyuncunun elinde olduğunda sona erer Her takımın birinci devrede iki (2), ikinci devrede üç (3) ve her uzatma periyodunda bir (1) mola hakkı vardır Kullanılmayan molalar bir sonraki devreye veya uzatma periyoduna taşınamaz Mola ilk istekte bulunan takıma kaydedilecektir Ancak rakibin sahadan yapmış olduğu bir sayı varsa ve faul veya ihlal kararı verilmemişse, her iki antrenörün mola istediği durumlarda mola sayı yiyen takıma kaydedilir
Uygulama: Sadece antrenör ve yardımcı antrenör mola isteyebilir Mola için ya sayı görevlisiyle göz teması kurarak ya da hakem masasına gidip, anlaşılır bir şekilde mola işaretini göstermelidirler Mola isteğinden sayı görevlisi, bu nedenle sesli işaret verene kadar vazgeçilebilir
Mola: Hakem düdük çalıp mola işaretini verdiğinde başlar Hakem düdük çalıp oyuncuları sahaya davet ettiğinde sona erer Mola fırsatı başlar başlamaz, sayı görevlisi sesli işaret vererek, mola isteği konusunda
hakemleri uyarır Mola isteyen takım sayı yediğinde süre görevlisi derhal saati durdurur ve sesli işaret verir Mola sırasında veya 2, 4 veya uzatma periyodundan önceki oyun arasında oyuncular oyun sahasını terk ederek takım sırasında oturabilirler veya takım sıra bölgesinde bulunabilirler, takım sırasında bulunanlar da takım sıra bölgesinden uzaklaşmamak koşuluyla oyun sahasına girebilirler

İlk veya tek serbest atış yapacak oyuncunun top elindeyken eğer mola isteği yapılıyorsa, mola her iki takımada aşağıdaki koşullarda verirlir:
- Son veya tek serbest atış başarılı olursa,
- Serbest atışlardan sonra top oyuna orta çizginin uzantısından sokulacaksa
- Serbest atışlar arasında faul kararı verilirse Bu durumda serbest atışlar tamamlanır ve yeni verilmiş olan faulun cezası uygulanmadan mola verilir
- Tek veya son serbest atışta top yeniden canlanmadan önce faul kararı verilirse Bu durumda yeni verilmiş olan faulün cezası uygulanmadan mola verilir
- Tek veya son serbest atışta top yeniden canlanmadan önce bir ihlal kararı verilirse Bu durumda top oyuna sokulmadan önce mola verilir Birden fazla faulün cezası olarak setler halinde serbest atış(lar) veya topu oyuna sokma hakkı verildiğinde, her set ayrı olarak kabul edilmelidir 4 periyodun son iki dakikasında veya her uzatma periyodunun son iki dakikasında oyun sahasında yapılan başarılı bir atıştan sonra sayı atan takıma mola verilmez
Ancak:
- Oyun hakem tarafından durdurulduğunda,
- Sayı yiyen takım mola aldığında veya oyuncu değiştirdiğinde,

Oyuncu değişikliği
Tanım :Oyuncu değişikliği, yedek oyuncunun oyuncu olabilmek için oyuna ara verilme isteğidir
Kural: Bir takım değişiklik fırsatı doğduğunda, oyuncu değişikliği yapabilir
Oyuncu değiştirme fırsatı şu durumlarda başlar: Top öldüğünde, oyun saati durduğunda ve hakemin masayla iletişimi sona erdiğinde Başarılı son veya tek serbest atıştan sonra topun ölmesiyle, 4 veya uzatma periyodunun son 2 dakikası içinde oyuncu değişikliği isteyen takım oyun sahasından sayı yediğinde Oyuncu değiştirme fırsatı topu oyuna sokacak oyuncunun elinde olduğunda veya son veya
tek serbest atış kullanacak oyuncuya verildikten sonra sona erer Yeni değiştirilmiş bir oyuncu ve oyuna yeni girmiş yedek, saatin çalıştığı dönemden sonra top ölmeden yeniden oyuna giremezler veya oyundan çıkamazlar, ancak Takım oyun sahasında 5 ten az oyuncu ile kalmışsa, Hatanın düzeltilmesi için serbest atışları yapacak oyuncu takım sırasında ise kurallara uygun olarak değiştirilebilir

Uygulama
Sadece yedek oyuncu, değişiklik isteğinde bulunabilir Bunun için kendisi (antrenör veya yardımcı antrenör değil) hakem masasına giderek ilgili işareti yapacak veya değişiklik sandalyesine oturacaktır Değişmek isteyen oyuncu, derhal oynamaya hazır olmalıdır Değişiklik talebinden, sayı görevlisinin değişiklikle ilgili sesli işaretini vermesinden önce vazgeçilebilir Oyuncu değiştirme fırsatı doğduğunda, sayı görevlisi sesli işaret vererek hakemlere değişliklik talebi olduğunu bildirecektir Yedek oyuncu, hakem değişiklik işaretini yapıp sahaya davet edene kadar sınır çizgileri dışında bekleyecektir Değiştirilen oyuncunun sayı görevlisine veya hakemlere değişikliği bildirmesi gerekmez Direkt olarak takım sırasına gidebilir Değişiklik mümkün olduğu kadar çabuk yapılmalıdır 5 faulünü alan veya diskalifiye edilen oyuncu derhal değiştirilmelidir (yaklaşık 30 saniye) Hakemlere göre gereksiz bir gecikme oluyorsa, ilgili takıma bir mola verilmelidir Takımın mola hakkı kalmamışsa, antrenörüne teknik faul (B olarak) verilmelidir Değişiklik talebi mola veya oyun arası sırasında yapılmışsa, talep sayı görevlisine bildirilmelidir

Serbest atışı kullanacak oyuncu, şu durumlarda değiştirilmelidir:
-Sakatlanmışsa
-Beşinci faulünü almışsa
-Diskalifiye edilmişse
-Serbest atış(lar) oyuna giren oyuncu tarafından atılmalıdır Böyle bir durumda yerine giren oyuncu saat çalışmadan yeniden değiştirilemez

İlk veya tek serbest atış yapacak oyuncunun top elindeyken oyuncu değişikliği isteği yapılmış ise, oyuncu değişikliği her iki takımada aşağıdaki koşullarda verilir:
- Son veya tek serbest atış başarılı olursa,
- Serbest atış(ları)tan sonra top orta saha cizgisi uzantısından oyuna sokulacaksa
- Serbest atışlar arasında faul kararı verilmişseBu durumda serbest atışlar tamamlanır, yeni faulün cezası uygulanmadan değişikliğe izin verilir
- Sonuncu veya tek serbest atıştan sonra top yeniden canlanmadan faul verilirse Bu durumda yeni faulün cezası uygulanmadan değişikliğe izin verilir
- Sonuncu veya tek serbest atıştan sonra top yeniden canlanmadan ihlal kararı verilirse Bu durumda top oyuna sokulmadan önce değişikliğe izin verilir Birden fazla faulün cezası olarak setler halinde serbest atışlar verildiğinde, her set ayrı kabul edilir, setler arasında oyuncu değişikliğine izin verilir 4 periyodun son iki dakikasında veya her uzatma periyodunun son iki dakikasında oyun sahasında yapılan başarılı bir atıştan sonra sayı atan takıma oyuncu değişikliği izni verilmez
Ancak:
- Oyun hakem tarafından durdurulduğunda,
- Sayı yiyen takım mola aldığında veya oyuncu değiştirdiğinde,

Hükmen yenilgi
Kural :Şu durumlarda takım oyunu hükmen yenilgi ile kaybeder: Karşılaşmanın ilan edilmiş başlama saatinden itibaren bir takım sahada yoksa veya oynamaya hazır beş (5) oyuncusu ile sahada hazır bulunamıyorsa Takım üyelerinin davranışları oyunun oynanmasını engelliyorsa Bir takım, başhakem tarafından uyarılmasına rağmen oynamaktan kaçınıyorsa
Cezası:Oyun rakip tarafından hükmen yenilgiyle kazanılmış olur ve skor 20-0 olarak işlenir Ayrıca
hükmen yenilen takım puanlamada sıfır (0) puan alır
İki oyunlu serilerde, (evinde ve deplasmanda) ve play-off ların üç maçlık serilerinde birinci, İkinci ve üçüncü maçı hükmen kaybeden takım seriyi hükmen yenilgi ile kaybetmiş olur Bu ceza play-off ların beş maçlık serilerinde uygulanmaz

Kendiliğinden yenilgi
Kural : Oyun sırasında bir takımın oyun sahasında ikiden az oyuncusu kalmış ise, o takım maçı
kendiliğinden yenilgi ile kaybetmiş olur
Cezası: Kendiliğinden yenilgi durumu oluştuğunda maçı kazanan takım öndeyse, oyunun durduğu andaki skor geçerli olacaktır Eğer bu sırada maçı kazanan takım geride ise skor o takımın lehine 2-0 olarak işlenir Oyunu kendiliğinden yenilgi ile kaybeden takım bir (1) puan alır İki oyunluk serilerde (evinde ve deplasmanda) ilk veya ikinci maçı kendiliğinden yenilgi İle kaybeden takım, seriyi de kendiliğinden yenilgi ile kaybetmiş olur